تاريح • 19 ناۋرىز, 2019

ءاليحان بوكەيحانعا ارنالعان مۋزەي اشىلدى

1640 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

استانا قالاسىنداعى №76 مەكتەپ-ليتسەيدە الاش قايراتكەرى ءاليحان بوكەيحاننىڭ مۋزەيى اشىلدى. سالتاناتتى شاراعا الاشتانۋشى-عالىم, جازۋشى تۇرسىن جۇرتباي, ءاليحانتانۋشى, عالىمدار سۇلتانحان اقق ۇلى مەن ديحان قامزابەك ۇلى, ءماجىلىس دەپۋتاتى بەرىك دۇيسەنبينوۆ باستاعان ءبىر توپ زيالى قاۋىم وكىلدەرى جينالدى. ولاردىڭ ىشىندە 94 جاستاعى ءاليحاننىڭ جيەنى, ورتاي ءابدىراحمانوۆ تا بولدى.

مۋزەي الاش ارىسىنىڭ ءومىر جولىنان سىر شەرتەتىن بولىم­دەردەن تۇرادى. «ۇلتىن سۇيگەن ۇلى جۇرەك» بۇرىشى ءاليحاننىڭ تۋىپ-وسكەن, وقىپ-ونگەن ۋاقىتىن سۋرەتتەيدى. ودان سوڭ ومبى, سامارا, ماسكەۋ كەزەڭىن قامتىعان ماعلۇماتتار ۇسىنىلعان. مۇن­داعى دەرەك­تەردىڭ بارلىعى زەرتتەلگەن, شىنايى اقپاراتتىڭ كوشىر­­مەلەرىنەن تۇرادى. سونداي-اق وزگەلەردەن ەرەكشەلىگى – زاماناۋي قۇرالداردى پايدالانۋىندا. ماسەلەن, بولمەنىڭ ءبىر بولىگىن الىپ جاتقان Quick Response Code ۇياشىقتارىنا ارنايى ورنا­تىلعان قوسىمشاسى بار ۇيالى تەلەفونىڭىزدى جاقىنداتساڭىز, تاريحي تۇلعالاردىڭ كوزىن كورگەن ادامدار مەن ۇرپاقتارىنىڭ, زەرتتەۋشىلەردىڭ ەستەلىكتەرىن, اۋديو اقپاراتتارىن ەستي الاسىز. كورنەكى قۇرالداردىڭ قاتارىندا شاعىن بيۋست پەن ۇلكەن پورترەت جانە دەرەكتى فيلمدەر كور­سەتەتىن ەكران بار. 

– 1990 جىلدان بەرى قاراي الاش قايراتكەرى ا.بايتۇرسىن ۇلى, م.دۋلاتوۆتارعا مۋزەيلەر اشى­­­لىپ جاتىر. ال سول الاش قوزعالىسىنىڭ يدەولوگيالىق نەگىزىن قالاپ, ساياسي كوسەمىنە اي­نالعان, سونىڭ ارقاسىندا قازاق ەلىنىڭ ىرگەتاسىن قالاعان, الاش اۆتونومياسىن قۇرىپ, ونىڭ تۇڭعىش توراعاسى بولعان اليحانعا ارنالعان تۇڭعىش رەسمي مۋزەي وسى مەكتەپ-ليتسەيدە اشىلىپ وتىر. مەن تاراز جانە تاعى باسقا بىرنەشە قالادا اليحانعا دەپ جاساقتالعان مۋزەيلەردى ارا­لاپ كوردىم. ولاردىڭ كوبىندە ماتەريالدار ينتەرنەتتەن الىنىپ, جۇيەسىز پادالانىلعان. بىراق شىن مانىسىندە, ءاليحاننىڭ تۇلعاسىن تەرەڭىرەك اشا تۇسەتىن, ونىڭ ءومىربايانىن كەڭىنەن كور­سەتە بىلەتىن بىردەن-ءبىر زاماناۋي مۇراجاي دەپ, وسى جەردى ايتا الار ەدىم, – دەيدى بەلگىلى الاشتانۋشى عالىم سۇلتانحان اقق ۇلى.

ءاليحان نۇرمۇحامەد ۇلىنا ارنالعان مۋزەيدىڭ ءدال وسى مەكتەپتە اشىلۋى تەگىننەن-تەگىن ەمەس. بۇل تۋرالى مەكتەپ-ليتسەي ديرەكتورى سافۋرا سەيدۋا­ليقىزى ايتىپ بەردى. 

– تاۋ تۇلعانىڭ 150 جىل­دىعىن اتاپ ءوتۋ قارساڭىندا مەك­تەپتىڭ «زاڭعار» تەاتر ۇيىرمەسى ء«اليحان» سپەكتاكلىن قويعان ەدى. مۇنداي ۇسىنىس سول كەزدە بالالاردان ءتۇستى. ءبىز ونى قولداپ, 2016 جىلدان بەرى مەكتەپكە ءا.بوكەيحاننىڭ ەسىمىن الۋعا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. الدىمەن مۋزەي اشساق دەپ ءجۇر ەدىك. ەڭ ءبىرىنشى مازمۇندىق تۇر­عىدا قولداعان الاشتانۋ زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى سۇلتانحان اقق ۇلى بولدى. ناتيجەسىن كورىپ وتىرسىزدار. ەندىگى ءۇمىتىمىز – مەكتەبىمىز سول كىسى­نىڭ ەسىمىن يەلەنسە ەكەن, – دەيدى سافۋرا تولەكوۆا.

ال جاڭا مۋزەي ادەبيەتشى-عالىمداردىڭ وقۋشىلارمەن كەز­دەسەتىن ينتەللەكتۋالدىق ورتا­لىعى رەتىندە دە جۇمىس ىستەيتىن بولادى.

جانبولات كەنجەعۇل,

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار