سونىمەن بىرگە قازاقستان رەسپۋبليكاسى كاسىپوداقتارى فەدەراتسياسىنىڭ باستاماسىمەن جارىق كورگەن «كاسىپوداقتار: تەوريا جانە پراكتيكا» اتتى عىلىمي مونوگرافيانىڭ تۇساۋكەسەرى بولدى. بۇل تاۋەلسىز قازاقستانداعى كاسىپوداقتاردىڭ قىزمەتى مەن مارتەبەسىنە مونوگرافيالىق زەرتتەۋ جۇرگىزىپ, ەلدەگى جانە الەمدەگى كاسىپوداق قوزعالىسىنىڭ قۇقىقتىق نەگىزى مەن جاعدايىنا تالداۋ جاساعان تۇڭعىش كىتاپ. باسىلىم اۆتورلارىنىڭ قازاقستانداعى الەۋمەتتىك ارىپتەستىك پەن كاسىپوداق ينستيتۋتىن دامىتۋ جونىندە ۇتىمدى ۇسىنىستارى بار.
قركف توراعاسى باقىتجان ءابدىرايىمنىڭ باسشىلىعىمەن وتكەن ماجىلىستە ەڭبەك ۇجىمدارىنداعى باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ ءرولىن كوتەرۋ, ەڭبەك زاڭدىلىعىن ساقتاۋعا بايلانىستى قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ, الەۋمەتتىك-ەڭبەك قارىم-قاتىنستارىن رەتتەۋ, سونداي-اق ەڭبەك داۋلارى مەن كيكىلجىڭدەرىن شەشۋ جانە ونىڭ الدىن الۋ ءىس-شارالارى قارالدى.
«قازىر كاسىپوداق مۇشەلەرىنىڭ قاتارى ەكى ميلليونعا جەتىپ, ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى قوعامدىق ۇيىمعا اينالدى. 22 سالالىق كاسىپوداق, 16 اۋماقتىق كاسىپوداقتار بىرلەستىگى, 18 000-نان استام باستاۋىش ۇيىم بار. وتكەن جىلدىڭ وزىندە 470 باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمى قۇرىلىپ, 35 مىڭنان استام ادام كاسىپوداق قاتارىنا قوسىلدى» دەدى قركف جەتەكشىسى.
ول 2018 جىل ەڭبەكتى قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىگى جىلى بولعانىن ەسكە سالدى.
باقىتجان ءابدىرايىم ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا الەۋمەتتىك ارىپتەستەرمەن بىرگە قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە «قاۋىپسىز ەڭبەك» باعدارلاماسى جۇزەگە اسىپ, «ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىندا پروفيلاكتيكا مادەنيەتىن بىرگە كوتەرەمىز!» رەسپۋبليكالىق اكتسياسى جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنداعى ەڭبەكتى قورعاۋ جونىندەگى ۇزدىك تەحنيكالىق ينسپەكتور» كونكۋرسى وتكەنىن ايتتى.
الەۋمەتتىك ارىپتەستەرمەن بىرلەسە جۇرگىزگەن جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا بىلتىر وندىرىستىك جاراقات 1678-دەن 1568-گە نەمەسە 6,6 پايىزعا, جۇمىس جاعدايىندا قايتىس بولعاندار 244-تەن 216-عا نەمەسە 11,5 پايىزعا ازايدى.
سونىمەن بىرگە قازاقستانداعى ءىرى جانە ورتا كاسىپورىنداردا وندىرىستىك كەڭەستەردى ارتتىرۋ قاجەتتىگى ايتىلدى. قازىر ولاردىڭ قاتارى – 1 233 نەمەسە 13 پايىز عانا.
2018 جىلى الەۋمەتتىك ارىپتەستەرمەن بىرلەسە جۇرگىزگەن كەشەندى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا ۇجىمدىق ەڭبەك داۋلارى 5-تەن 2-گە دەيىن نەمەسە 2,5 ەسە ازايعان. سوڭعى 5 جىلدىڭ ىشىندە ەڭبەك كيكىلجىڭدەرى 28-دەن 2 فاكتىگە دەيىن نەمەسە 14 ەسە كەمىگەن.
كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى قوستاناي وبلىسىنىڭ توبىل جول ستانتسياسى مەن ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى «Oil Services Company» كومپانياسىندا ەڭبەك داۋلارىن ۋشىقتىرماي, العاشقى ساتتە-اق شەشىلدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى مەن جوعارى سوت اراسىندا ءوزارا ىنتىماقتاستىققا بايلانىستى 2018 جىلى جاسالعان مەموراندۋم شەڭبەرىندە بارلىق اۋماقتىق كاسىپوداق بىرلەستىكتەرىندە 17 «تاتۋلاسۋ ورتالىعى» قۇرىلعان. ولار 2018 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان بەرى 2140 مەدياتسيالىق ءراسىم وتكىزدى. ونىڭ ىشىندە 980 ەڭبەك داۋىنىڭ 872-ءسى مەدياتسيالىق كەلىسىم ارقىلى, 108-ءى اڭگىمەلەسۋ تۇرىندە شەشىلدى.
جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك قۇقىن ءتيىمدى قورعاۋ ءۇشىن جاسالاتىن ۇجىمدىق كەلىسىم-شارت 2018 جىلى 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا 77 750-دەن 92 645-گە نەمەسە 16,1 پايىزعا ارتقان. دەگەنمەن شاعىن بيزنەس سالاسىندا ۇجىمدىق كەلىسىم-شارتپەن قامتۋ تومەن – 37,2 پايىز.
قركف 2018 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىنان باستاپ «ەڭبەك شارتىن جاسا!» رەسپۋبليكالىق اكتسياسىن باستاعان. وسى اكتسيا اياسىندا ەلىمىز بويىنشا 10 مىڭنان استام جۇمىس بەرۋشى 37 مىڭ جۇمىسشىمەن ەڭبەك شارتىن جاسادى.
سونىمەن بىرگە كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى تابىسى تومەن جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىن كوتەرۋ جونىندە مونيتورينگ جۇرگىزەتىن رەسپۋبليكالىق جانە اۋماقتىق شتابتاردىڭ جۇمىسىنا بەلسەنە قاتىسادى. قازىرگى ۋاقىتتا ۇجىمدىق كەلىسىم-شارتتا قاراستىرىلعان رازريادارالىق كوەففيتسيەنتتەر مەن تاريفتىك مولشەرلەمەگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ جونىندە جۇمىس جۇرگىزىلىپ وتىرعانى ايتىلدى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ الدىنا تومەنگى ەڭبەكاقى مولشەرىنە بايلانىستى كريتەريلەردى ايقىنداۋ قاجەتتىگى تۋرالى ماسەلە قويىلعان. سونداي-اق اۋىر, زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەكپەن اينالىساتىن جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىنا بايلانىستى بىرىڭعاي جۇيە قاراستىرۋ تۋرالى دا ماسەلە كوتەرگەن.
كاسىپوداقتاردىڭ بەلسەندى ءىس-قيمىلى ارقاسىندا 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ ازىق-ت ۇلىك جانە ازىق-ت ۇلىك ەمەس ءبولىمىنىڭ اراقاتىناسىنا بايلانىستى وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. اراقاتىناس 60 پايىز بەن 40 پايىز ەدى, ەندى 55 پايىز بەن 45 پايىز بولدى. اقشالاي ەسەپتەگەندە ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ مولشەرى 15 پايىزعا, 24 459 تەڭگەدەن 28 284 تەڭگەگە كوبەيدى. ال 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ 17,7 پايىزعا كوبەيىپ, 29 698 تەڭگەگە جەتتى.
ەڭبەكاقى قارىزدارىن تولەۋ كاسىپوداقتىڭ ەڭ باستى اينالىسىپ وتىرعان ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى. بۇعان الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرۋىنىڭ سەبەبى – ەڭبەكاقى قارىزدارىنىڭ 70 پايىزدان استامى بانكروت كاسىپورىندار مەن ۇيىمدارعا تيەسىلى. كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى «بانكروتتىق جانە رەابيليتاتسيا تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزىپ, بارلىق مىندەتتى تولەمدەردەن بۇرىن ءبىرىنشى كەزەكتە جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقى قارىزى تولەنۋى كەرەك دەگەن بايلام جاساپ وتىر.
كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى رەسپۋبليكا ۇكىمەتى جانىنداعى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ, پارلامەنت ماجىلىسىندەگى جانە مەملەكەتتىك ورگاندارداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەك قۇقى ماسەلەلەرىمەن اينالىساتىن جۇمىس توپتارى مەن كوميسسيالاردىڭ جۇمىسىنا بەلسەنە قاتىسىپ كەلەدى. ەڭبەك كودەكسى مەن «كاسىپتىك وداقتار تۋرالى» زاڭدى جەتىلدىرۋ جانە حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ ۇسىنىستارىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندە كاسىپوداق فەدەراتسياسى ءتيىستى ورىندارعا ۇسىنىس-تىلەكتەرىن بەردى.
سونداي-اق قر ۇكىمەتىنە وندىرىستە زارداپ شەككەندەرگە وتەماقى تولەۋ ماسەلەسى جونىندە ۇسىنىس جاسالدى.
2019 جىل قازاقستاندا جاستار جىلى بولىپ جاريالاۋىنا بايلانىستى كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى ەڭبەك جاستارىنىڭ الەۋمەتتىك جانە باسقا دا كوكەيكەستى ماسەلەلەرىن شەشۋ ماقساتىنا باعىتتالعان بىرنەشە رەسپۋبليكالىق ءىس-شارا وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
2018 جىلى كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ وكىلدەرى كاسىپوداق قىزمەتىنە بايلانىستى 32 حالىقارالىق ءىس-شاراعا قاتىستى.
الەۋمەتتىك ارىپتەستىك جونىندەگى ۇشجاقتى كوميسسيانىڭ جۇمىس ساپاسى مەن دەڭگەيىن كوتەرۋ, وڭىرلىك كەلىسىمدەردى تابىستى جۇزەگە اسىرۋ, باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرىپ, لايىقتى ەڭبەك جاعدايلارىن جاساۋ ءۇشىن بيىلعى جىلدى ايماقتار جىلى دەپ جاريالاۋعا ۇسىنىس ايتىلدى.
ءماجىلىس سوڭىندا باقىتجان ءابدىرايىم ەلىمىزدەگى بارلىق كاسىپوداق بىرلەستىكتەرىن حالىقتىڭ مۇددەسى مەن قۇقىن قورعاۋ جولىندا سىندارلى ىنتىماقتاستىق پەن ءبىرتۇتاس بولۋعا شاقىردى.