جاستايىنان ەڭبەكتى ءومىرىنىڭ باستى قاعيداسى دەپ ءتۇسىندى. سول كەزدەگى تۇرمىستىڭ قيىندىعىن جەڭۋدى ماقسات ەتكەن ول باۋىرلارى مەن اتا-اناسىنا كومەكتەسىپ, ەڭبەك مايدانىنا ەرتە ارالاستى. بالا كۇنىنەن تەحنيكاعا جاقىن بولاتىن. مەكتەپ قابىرعاسىندا ءجۇرىپ, ءوزىنىڭ ونەرتاپقىشتىعىمەن اۋىلداستارىن تالاي تاڭ قالدىرىپ ءجۇردى. ونىڭ قولىنان شىققان دۇنيەلەر سول كەزدەگى تەحنيكالاردىڭ ىشىنەن ەرەكشەلەنىپ تۇرۋشى ەدى.
كەڭەس وكىمەتى تاراعان كەزدەن-اق بولاشاعىن بولجاي بىلگەن ماحامبەت «قاينار» كاسىپورىنىن قۇرىپ, تابىستىڭ قاينار كوزىن اشتى. كاسىپورىننىڭ بۇلاي اتالۋى دا تەگىن ەمەس ەدى. ماڭداي تەرى تامشىلاپ ءجۇرىپ, جايلاۋلاردى ارالاپ, قۇدىق ارشۋ مەن قازۋدان باستالعان كاسىپ, حالىققا قاجەتتى قاينار بۇلاقتىڭ كوزىن اشقانىمەن بىردەي ەدى. سول كەزدە دە ونىڭ كونسترۋكتورلىق قابىلەتى ىسكە استى. ءوزى جاساپ شىعارعان «قۇدىق قازاتىن ماشيناسى» ءالى كۇنگە اۋلاداعى تەحنيكالاردىڭ قاتارىندا ساپتا تۇر.
«قايناردىڭ» تاعى ءبىر دوڭگەلەتكەن كاسىبى – ديقانشىلىق بولدى. بۇگىنگە دەيىن اۋدان اۋماعىنان ەگىن ەگىپ, باقشا سالاتىن كاسىپورىن ءوز ءونىمىن دالاعا ساتپاي, استىقتى تارتاتىن ديىرمەن دە سالعان. قيىن جىلدارى حالىقتىڭ باستى تاعامى ناندى دا ءپىسىرىپ, اۋىلداستارىنىڭ العىسىنا بولەندى. اۋىلداستاردىڭ ەسىندە شىعار, جارى تالشىن اپامىز دا باقشا سالعان جىلدارى 1000-1500 دانا بانكا جاۋىپ, قىسقا قاجەتتى اششىسى مەن ءتاتتىسىن دايىنداعان كەز دە بولعان ەدى. مىنە, بۇگىندە «ماحامبەتتىڭ قۇدىعى», «ماحامبەتتىڭ ديىرمەنى» اتالىپ كەتكەن ۇعىمداردى حالىق جادىنان شىعارعان ەمەس.
ماحامبەت اۋىلداستارىنىڭ اراسىندا ساياتشىلىق, اڭشىلىق ونەرىمەن دە تانىمال ەكەنىن ايتا كەتكەنىمىز دۇرىس. اڭشىلىق تۋرالى ءسوز قوزعالعاندا ول شىن مانىندە مىلتىق ۇستاعاننىڭ ءبارى اڭشى, سۋعا قارماق سالعاننىڭ ءبارى بالىقشى ەمەستىگىن ايتادى. «كەز كەلگەن مىقتى اڭشى ءتۇز تاعىسىن سوڭىنان جۇيرىك كولىكپەن قۋىپ جەتىپ نەمەسە ۇستىنەن تىكۇشاقپەن ءتونىپ كەلىپ, وپ-وڭاي اتا سالۋدى كاسىبي اڭشىلىققا جاتقىزبايدى. ولاي اڭنىڭ وبالىنا قالۋعا بولمايدى عوي. جاسىنا, جىنىسىنا قاراماي جايراتا بەرۋگە ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسىمىن», دەيدى نارازىلىق تانىتىپ.
«ادامنىڭ ەڭ اسىل قاسيەتى – جاقسىلىق» دەمەكشى, ماحامبەتتىڭ اۋلەتى قايىرىمدىلىق جاساۋدان دا كەندە قالىپ كورگەن جوق. ءار ۋاقىتتا قاريالار مەن از قامتىلعان وتباسىلارعا قول ۇشىن بەرىپ كەلەدى. تالاي جاننىڭ العىسى مەن باتاسىن العاندىقتان دا شىعار, ەڭبەكقور اۋلەتتىڭ تامىرى كەڭگە جايىلىپ, جاپىراقتارى جايقالۋدا. بۇگىنگى تىنىمسىز تىرلىككە نەمەرە-جيەندەرى ارالاسىپ, اۋلەتتىڭ تىنىسىن كەڭەيتىپ جاتىر.
بۇگىنگى تاڭدا «قاينار» شارۋا قوجالىعى بولىپ قايتا قۇرىلعان كاسىپورىنى اتاكاسىپكە بوي ۇرىپ, مال ءوسىرۋدى قولعا العان. ءشاۋتي دالا قوسى مەن جۇماعۇل قىستاقتارىندا 20-نىڭ ۇستىندە جىلقى, 200 باس ءىرى قارا مەن 1000 باستىڭ ۇستىندە قوي-ەشكى ءوسىرىپ وتىرعان شارۋاشىلىقتىڭ قادامى شيراق. اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاجەتتى تەحنيكانى شىرق اينالدىرعان ۇلدارى مەن نەمەرەلەرى كۇندىز-ءتۇنى تىنباي ەڭبەكتەنۋدە. ولاردىڭ باسى-قاسىنان زەينەتكە شىققان ماحامبەت تە قالعان ەمەس.
مىنە, ەڭبەك مايدانىندا 60 جىلداي قىزمەت قىلعان ماحامبەت پەن جارى تالشىن وزدەرىنەن تاراعان ۇرپاقتارىمەن بىرگە تىنباي بەينەتتەنىپ, زەينەتىن كورۋدە. قيسىننان الىپ شىعار قاجىرلى ەڭبەكتەرىنىڭ ارقاسىندا ەلىنە سىيلى بولعان بەرماعامبەتوۆتەردىڭ ەڭبەكقور وتباسىن – ناعىز ەڭبەك اۋلەتى دەپ اتاۋعا بولادى.
قايرات جاقىپ
باتىس قازاقستان وبلىسى,
قازتالوۆ اۋدانى
