وسىنداعى ماڭىزدى شارانى ىسكە اسىرۋدىڭ ءبىر تەتىگى – تەرمين ماسەلەسى. ويتكەنى بۇعان دەيىن تىلدىك تەرمينولوگيانى قالىپتاستىرۋدىڭ جۇيەسى ورىس ءتىلى نەگىزىندە ىسكە اسىپ كەلدى. ال لاتىن گرافيكاسى قولدانىسقا ەنگەن جاعدايدا بۇل ءۇردىس جالعاسا بەرە مە؟ بۇعان دەيىن جەكە تەرمين رەتىندە قالىپتاسقان كىرمە اتاۋلاردى قايتەمىز؟ جاڭا ءالىپبيدىڭ ورفوگرافيالىق جۇيەسى مەن تەرمينجاسام ۇيلەسىمى قانداي بولماق؟ بۇعان دەيىن قازاق ءتىلىنىڭ دىبىستىق جۇيەسىنە سايكەستەندىرىلمەگەن تەرميندەردى قايتەمىز؟
جاڭالايمىز با, الدە بۇرىنعىسىن قالدىرامىز با؟ مىسالى, «رومان» دەپ جازامىز «رامان» دەپ وقيمىز. ەكىنشىدەن, ءبىر اتاۋدى ەكى ءتۇرلى تەرميندەۋ ءۇردىسى بار. ايتالىق «كيلوگرامم» ءسوزى بىردە «كەلى», بىردە «كيلو» دەپ جازىلىپ ءجۇر. دەمەك وتاندىق تەرمينولوگيانى بىرىزدىلىككە تۇسىرگەن ءجون. بۇل ماسەلەدە بىزبەن تاعدىرلاس تۇركىتىلدى اعايىندار نە ىستەپ جاتىر؟
جوعارىدا ايتىلعان دۇنيەلەردى تالقىلاۋ ءۇشىن وتكەن اپتا سوڭىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى تىلدەردى دامىتۋ جانە قوعامدىق-ساياسي جۇمىس كوميتەتىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى تىلدەردى دامىتۋدىڭ رەسپۋبليكالىق ۇيلەستىرۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعى استانا قالاسىنا سالا ماماندارىن جيناپ «تەرمينجاسام قاعيداتتارى جانە ۇلتتىق تەرمينولوگيا ماسەلەلەرى» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىردى.
جيىندى اشىپ قاتىسۋشىلاردى كۇن تارتىبىندەگى تەرمينجاسام ماسەلەسىمەن تانىستىرعان مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى تىلدەردى دامىتۋ جانە قوعامدىق-ساياسي جۇمىس كوميتەتىنىڭ توراعاسى قۋات بوراش: «ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا تەرمينولوگيا تۇرعىسىنان قازاق ءتىلىن حالىقارالىق دەڭگەيگە جاقىنداتۋ كەرەكتىگىن مالىمدەگەن بولاتىن. اتالمىش باسقوسۋ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋدىڭ جولىن قاراستىرادى, كونفەرەنتسيا سوڭىندا قارار قابىلدايدى», دەدى.
جيىن بارىسىندا بايانداما جاساپ, ءوز پىكىرلەرىن بىلدىرگەن فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورلارى شەرۋباي قۇرمانباي ۇلى مەن سارقىت ءالىسجان, سول سياقتى سالالىق تەرمينولوگيا ماماندارى مۇحامبەديا احمەتوۆ, ءسابيرا يساقوۆا, سارسەن قۇلمانوۆ, باۋىرجان جونكەشوۆ, ت.ب. ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى.
جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار جيىن سوڭىندا قارار قابىلدادى. بىرنەشە تارماقتان تۇراتىن قارار-قۇجاتتا: تەرمينجاسام ىسىندە انا ءتىلىمىزدىڭ ءسوز بايلىعىن سارقا پايدالانۋ; وزگە ءتىل اتاۋلارىنىڭ ءدال بالاماسى تابىلماسا, ول ءسوزدى انا ءتىلىمىزدىڭ دىبىستىق تابيعاتىنا سايكەستەندىرۋ; جاڭا تەرميندەردى قابىلداردا ورىس تىلدىك دەلدالدى جويىپ, شەت ءتىلىنىڭ تۇپنۇسقاسىنا باعىنىپ, ونى ءتىلىمىزدىڭ فونومورفولوگيالىق ەرەكشەلىگىنە باعىندىرۋ سياقتى ۇستانىمدار ەندى.
بەكەن قايرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
