قازاقستان • 01 ناۋرىز, 2018

باسقا جەر جۇرەگىمدى تەربەتپەيدى

447 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن وسىدان ەكى جىل بۇرىن بەلگىلەنگەن العىس ايتۋ كۇنى كەشەگى سۇراپىل كۇندەرى قازاق جەرىن, قازاق ۇلتىن پانا تۇتقان وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ ءبىر ءسات بولسا دا ويلانىپ, وسى ءبىر ازات كۇنگە جەتكىزىپ, تۋعانىنداي باۋىرىنا باسقان ەلدىڭ وكىلدەرىنە ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, مەيىر­باندىعىنا مەيىرىمدىلىك كور­سەتۋ زاڭدىلىق دەپ باعالايمىن.

باسقا جەر جۇرەگىمدى تەربەتپەيدى

قازاق­ستان حالقى اسسامبلەيا­سىنىڭ قۇ­رىل­عان كۇنىمەن تۇسپا-تۇس كەلەتىن بۇل كۇنى مەن قاتتى تول­عا­نامىن. ويت­كەنى مەن قازاق حال­قى­نىڭ مەيى­رىمى مەن جۇرەك جىلۋىن ءۇش جاسىم­نان باستاپ كۇنى بۇگىنگە دەيىن كورىپ كەلە جاتقاندار­دىڭ ءبىرىمىن. قازاق جەرىنىڭ ماعان جاتتىعى جوق, الاي­دا, تاعىلى­مى مول, كيەلى دە مەيى­رىم­دى مەكەن, قۇت­تى قونىسىم بولعان وڭتۇس­تىك قازاق­­ستان ءوڭىرىنىڭ ورنى دارا. وت­كەن جىلى ەلباسىنىڭ «بولا­شاق­قا باع­دار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدار­لا­ماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا وڭتۇستىك ءوڭىرىنىڭ باسشىلارى مەنىڭ اعاش بەسىكتە جاتىپ, كىندىك قانىم تامعان قاپ تاۋىنىڭ باۋرايىنداعى حاۆەتتىڭ توپىراعىن باستىرىپ, اۋا­سىن جۇتىپ, سۋىن ءىشىپ, اتا-انام­نىڭ ءىزى قالعان جەرگە بارۋىما مۇم­كىندىك جاسادى. بۇل مەنىڭ ءوڭىم تۇگىل تۇسىمە ەنبەگەن, ويىما كەل­مەگەن تانىمدىق تا تاربيەلىك ءمانى بار, قوعامدى كورىكتەندىرەتىن جاقسى­لىق بولدى. بۇل ساپار وتكەن اۋىر كۇن­دەر­دەن حاباردار ەتىپ, تاريحتى تانى­تىپ, ساناعا ساۋلە ءتۇسىرىپ, جان دۇ­نيەم­دى تەبىرەنتتى. تۋعان جەردى كورۋ دەگەن مەنىڭ ارمانىم بولماسا دا, اتا-انامنىڭ وزدەرىمەن بىرگە كەتكەن ارماندارىنىڭ ءبىرى ەدى. وڭتۇستىك ءوڭىردىڭ ازاماتتارى سول اتا-اناما ارمان بولعان دۇ­نيەنى باياندى باعى ورلەگەن ماعان بۇ­يى­ر­­تىپ, ارۋاقتى ريزا ەتتى. كۇللى جۇر­ت­­تىڭ كوڭىلدەرىنە كۇن ورنات­قان وڭ جە­مىستى ءىس بولدى. الىپتار­دى ومىر­گە اكەلگەن كيەلى وڭتۇستىك ءوڭىرى زيا­لى­نىڭ كەنى, كۇنى كوكتە ك ۇلىمدەپ, شاپا­عاتتى شۋاعىن توگىپ تۇراتىن تۇرار­داي تۇلعانى ومىر­گە اكەلگەن, قۇت دارىعان, قىدىر قونعان بەرەكەلى تۇلكىباستى ماقتان تۇتامىن. وسى ساپار بارىسىندا حاۆەتتەگى جارتىلاي تاستان, جارتىلاي توپىراقتان سالىنعان ۇيلەردى كورىپ كوكىرەگىم قان جىلادى. جول بويى كۇيزەل­گەن, كۇڭىرەنگەن ەل, كۇرسىنگەن دالا, تۇنەر­گەن تاۋدى كورسەم دە ءومىر جولى وتە كۇردەلى ءارى قاتەرلى مەنىڭ سانام­دا­عى قازاق دەگەن جالعىز ۇعىم جۇرە­گىمدى تەربەپ, قازاقستانعا جەر جەت­پەي­تىن­دىگىن, باسقا جەردىڭ جۇرەگىمدى تەر­بەت­پەيتىندىگىن ۇعىندىم. وتان وت­تان دا ىستىق, مەن ءۇشىن ءبىر عانا وتان, ءبىر عانا جۇرت بار ول قازاق جۇر­­تى ەكەندىگىن, جۇرەگىمدە تۋعان جەر­­گە ەمەس, تۇرعان جەرگە دەگەن ماحاب­­بات­­تىڭ باسىم ەكەندىگىن سەزىن­دىم. ايالى جا­نارىنان ادام بالا­سىنا دەگەن جىلى­لىق پەن مەيى­رىم وتى ۇش­­قىن­داعان قازاقتى قادىر­لەپ, قاس­تەر­لەۋ ادامي پارىزىمىز, ازامات­تىق بورى­شىمىز دەپ باعا­لاي­مىن. سو­ناۋ 1944 جىلعى قيىن-قىستاۋ كەزەڭ­دە قازاقستاننان جىلى ۇيا تاۋىپ, قازاقپەن باس ءتۇيىستىرىپ جىل­عا بولىپ باستالعان ءومىرىمىز قا­زىرگى كۇنى ارنالى وزەنگە اينالىپ, قازاق توپىراعىندا تاتۋ-ءتاتتى ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ەتنوس وكىل­دەرىنىڭ ءتىرى قال­عاندارىنىڭ ۇر­پاعى وزەننىڭ ساعا­سىنا اينالىپ, تامىر تارتىپ, جا­پى­راق جايىپ با­قىت­تى ءومىر ءسۇرىپ كەلە­دى. بۇل بەيبىتسۇيگىش مەملەكەت­تە تەڭدىكتە, بىرلىكتە بولىنبەي, جا­رى­لماي ءبىر-ءبىرىمىزدى قولداپ, تاۋەل­­سىزدىگىمىزدى بايان­دى ەتۋدىڭ جەمىسى.

ءتاۋبا, تاۋەلسىز ەلىم, سول ەلدىڭ كوش­­باسشىسى, ماڭگىلىك مۇراتتارعا جەتەلەپ كەلە جاتقان نۇرسۇلتان نازارباەۆتاي ەلباسىمىز بار. قازاق جۇرتىن بۇگىندە ءدۇيىم دۇنيە تانيدى. قايدا بارساق تا, قازاقستان ازاماتى ەكەندىگىڭدى ماقتان تۇتاسىڭ. مەنىڭ تۋعان جەرىمە بارىپ, ءتاۋ ەتىپ قايتۋىم دا وسى تاۋەلسىزدىگىمىز­­­­­دىڭ ار­قاسى, وسى تاۋەلسىز ەلدە تۇرىپ جات­­­ق­ان حالىقتاردىڭ تاتۋ-ءتاتتى ءومىرى مەن تىرشىلىگىنىڭ جەمىسى. قازاق­قا جا­رات­قان يە بار يگىلىكتەردى ءوزى­نىڭ پەيىلى مەن نيەتىنە قاراي بەرگەن دەپ باعالايمىن. تاۋەلسىزدىك العا­نىمىزعا جيىرما جەتى جىلعا جۋىق­تادى. جەر-انامىزدىڭ باۋىرى ءبۇتىن, ەلىمىزدىڭ ىرگەسى تىنىش. مىنا قاۋىپ-قاتەرلى, سىن ساعات­تارى كوپ ۋاقىتتا تىنىشتىقتا ءومىر ءسۇرۋدىڭ ءوزى زور باقىت. وسىنداي ەلگە, ونىڭ حالقىنا العىس ايتپاۋ ازاماتتىعىمىزعا سىن بولار ەدى. العىس ايتۋ كۇنى شىن مانىندە ءبىزدى بۇرىنعىدان دا جاقىن­داستى­رىپ, ءبىر-بىرىمىزگە دەگەن مەيى­رىمىمىز­دى ارتتىرا تۇسەرى حاق. مەن وسى كۇن­دى پايدالانا وتىرىپ, مەنى جال­عىزىنداي باۋىرىنا با­سىپ كەلە جاتقان قازاق جۇرتىنا پەر­زەنتتىك العىسىمدى ايتامىن. مەنى اسىلى وسمان دەگەن دارەجەگە جەتكىزىپ, تورىنە شىعارىپ, تابانىمنان سىز, ارقامنان جەل وتكىزبەي, ماڭ­دايىم­نان سيپاپ كەلە جاتقان وسى قازاق جۇرتى. سوندىقتان دا مەن ولە-ول­گەن­شە قازاققا قارىزدارمىن دەگەن سوزىمنەن جاڭىلمايمىن. قازاق – الىستى جاقىنداتىپ, ارازدى تاتۋ­­لاس­تىراتىن, ۇلكەندى سىيلايتىن ءىلتي­پاتتى, كىشىگە قامقور, ادال, اڭعال حالىق. ەشكىمگە تيىسپەگەن, ال تيىس­كەنگە باسىن يمەگەن باتىر حا­لىق. ءبىزدى وسى كۇنگە جەتكىزگەن قازا­عىم­نىڭ سول ءور رۋحى.

 قازاعىمنىڭ ۇلىلارىنان ماعان ۇلىلىق بۇيىرماعانمەن, ۇلا­عا­تى بۇيىردى. سول ۇلاعاتىن بويى­ما دارىتا وتىرىپ, ءحالىم جەتكەن­شە, قازا­عىمنىڭ جوعىن جوقتاپ, تىلە­گىن اقتاپ وتەمىن. وسى ءبىر العىس ايتۋ كۇنى مەن كوك­­تە اللاعا, سول اللادان ءبىر جاس كىشى قازاق حالقىنا, ونى باس­­­­­­قا­رىپ وتىرعان قازاق دالاسى­نىڭ سا­ما­­ل­ى ماڭ­دايىنا, ءدامى تاڭ­دا­­­يىنا تيگەن ەلباسى, تۇڭ­عىش پرەزي­دەنتى­مىز نۇرسۇلتان نازارباەۆقا, تۋعان جەرىمە بارىپ كەلۋىمە مۇمكىن­دىك جاساپ, جاق­­س­ى­لىققا كەنەلتكەن وڭ­تۇستىك ءوڭىر­­دىڭ باسشىسى جانسەيىت تۇي­­مە­باەۆ­قا, وسى ۇسىنىستى جاسا­عان تۇلكى­باس اۋدانىنىڭ اكىمى نۇر­بول تۇراش­بەكوۆكە, اۋدان باس­شى­سى­نىڭ ءبىر اۋىز ۇسىنىسىن قول­دا­عان ءما­س­ليحات دەپۋتتارىنا, قازاق­ستان پرە­­زي­دەنتى ن.نازارباەۆتىڭ سايا­ساتى­نىڭ بەرىكتىگىن تانىتىپ, گرۋ­زيانى تاڭداندىرىپ, احىسقانى ارا­لا­تىپ, بورجوميدە جۇرگەن قازا­ع­ىم­مەن قاۋىشتىرعان «ايعاق» كور­پو­راتسياسىنىڭ قۇرىلتايشىسى, قوعامدىق كەڭەس مۇشەسى دۋلات ءابىش باۋىرىما, ونىڭ ۇجىمىنا حال­­قىم­نىڭ الدىندا باس ءيىپ, راق­مەتىم­دى ايتىپ, العىسىمدى بىل­دى­رەمىن. جۇرتىم سۇرىنبەي, جامان­دىق­قا ىلىن­­­بەي, جاقسىلىق جاندارىنا سەرىك بول­­سىن. اللا ارىستىڭ اعىسىن, تۇل­پار­دىڭ شابىسىن بەرسىن. ال مەن قايدا جۇرسەم دە بار كۇشىمدى قازاق­ستان­نىڭ باعى مەن باقىتى, ەركى مەن ەركىندىگى جولىندا سارپ ەتپەكپىن. تىر­لى­گىمىزدىڭ تىرەگى – تاتۋلىقتى تۋ ەتىپ,­ توبەمە كوتەرىپ, قازاعىمنىڭ رۋحىن بيىكتەتەمىن. قازاعىمدى ايالايمىن انامداي, ارقاسۇيەر پانامداي. جاساپ, جاڭارا بەر 130 ۇلت پەن ۇلىستىڭ ۇرپاعىن باۋىرى­نا باسقان, ازاماتتىق كەلىسىمدى تۇعىر ەتىپ, ءتۇرلى مادەنيەتتەر مەن دىن­دەر­­دى توعىستىرىپ, كوپ ۇلتتىڭ تاتۋلىعىن تۋ ەتىپ وتىرعان زايىرلى مەملەكەتىم – قازاقستانىم, قازاعىم!

اسىلى وسمان,

قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, قوعام قايراتكەرى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

يۋنەسكو ماراپاتتاعان مانسۇروۆ

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:10

العاشقى PhD

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:00

ەلەكتر ستانساسى سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن, 07:48

گاللي جاپونياعا ەكسپورتتالادى

ەكسپورت • بۇگىن, 07:45

نوبەلدى 2 رەت العان عالىم

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 07:43

ۇلىلار ءدام تاتقان تاباق

جادىگەر • بۇگىن, 07:37