ءىس-شاراعا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, بقو دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ماديار وتەشوۆ جانە باسقالارى قاتىستى.
كەزدەسۋ جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى مەن 15 ناۋرىزدا وتەتىن رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا ارنالدى. Uniserv Medical Center قىزمەتكەرلەرىمەن اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا ايدا بالاەۆا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ كونستيتۋتسياداعى ماڭىزىنا ەرەكشە توقتالدى.
«دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك مودەلىندە ماڭىزدى ورىن الادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنىڭ پرەامبۋلاسىندا جانە ءبىرىنشى بابىندا قازاقستان الەۋمەتتىك مەملەكەت رەتىندە سيپاتتالادى, ونىڭ جوعارى قۇندىلىعى – ادام, ونىڭ ءومىرى, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى. دەنساۋلىق ساقتاۋ قوعامنىڭ تىرەگى ءارى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ كەپىلى. سالا جۇمىسىنىڭ ساپاسى دەموگرافيالىق جانە الەۋمەتتىك تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا, سونداي-اق ەكونوميكالىق دامۋعا ەلەۋلى اسەر ەتەدى. قوعامدىق تالقىلاۋدا كەيدە الەۋمەتتىك سالاداعى مەملەكەتتىك مىندەتتەمەلەر قىسقارادى دەگەن جاڭساق پىكىرلەر ايتىلىپ جاتادى. الايدا كونستيتۋتسيا جوباسىندا مۇنداي مازمۇن جوق. كەرىسىنشە, وندا ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا قۇقىعى, سونداي-اق زاڭدا بەلگىلەنگەن ءتارتىپ پەن كولەمدە وزدەرى تولەمەيتىن مەديتسينالىق كومەكتى الۋ قۇقىعى بەكىتىلەدى.سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك مەديتسينالىق ۇيىمداردا اقىلى مەديتسينالىق قىزمەت الۋ مۇمكىندىگى ساقتالادى», دەپ اتاپ ءوتتى ايدا بالاەۆا.
ءۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى جاڭاكونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەر قازىرگى زامانعى قاتەرلەردى ەسكەرە وتىرىپ, مەملەكەتتىڭ قۇندىلىقتارىن نىعايتۋعا باعىتتالعانىن, جەكە تۇلعانىڭ, قوعام مەن مەملەكەتتىڭ مۇددەلەرى اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى قامتاماسىز ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«قازىرگى كەزەڭ مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى قاتىناستاردى رەتتەي الاتىن جاڭا كونستيتۋتسيانى تالاپ ەتەدى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ باستى قۇندىلىعى – ازاماتتىڭ قادىر-قاسيەتىن قورعاۋ مەن بوستاندىعى سونىمەن قاتار بىرلىك, سىيلاستىق, ۇلتارالىق جانە دىنارالىق كەلىسىم قازاقستان مەملەكەتتىلىگىنىڭ مىزعىماس تىرەگى رەتىندە بەكىتىلىپ وتىر. بۇل قاعيداتتار كوپەتنوستى, كوپكونفەسسيالى قوعام جاعدايىندا تۇراقتىلىق پەن ۇيلەسىمدى دامۋدىڭ باستى العىشارتى ەكەنى ءسوزسىز. ەگەمەندىك پەن تاۋەلسىزدىك, ەلدىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعى وزگەرمەيتىن, قول سۇعۋعا بولمايتىن قۇندىلىقتار رەتىندە بەلگىلەنۋى – مەملەكەتتىڭ بەرىكتىگىنە بەرىلگەن ناقتى قۇقىقتىق كەپىل. قانداي جاعدايدا دا بۇل ۇستانىمدار قازاقستان دامۋىنىڭ بۇلجىماس نەگىزى بولىپ قالا بەرەدى», دەدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى.
كونستيتۋتسيالىق نورمالاردىڭ سالالىق ماڭىزى تۋرالى Uniserv Medical Center انەستەزيولوگيا جانە رەانيماتسيا, ينتەنسيۆتى تەراپيا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, انەستەزيولوگ-رەانيماتولوگ ايان ەرمۇحان ءوز سوزىندە مەديتسينالىق ماماندار جاڭا جوبانى تەك فورمالدى قابىلداماي, ول مەديتسينالىق كومەك ساپاسىنا, قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن پاتسيەنت قۇقىقتارىن قورعاۋعا اسەر ەتەتىن باعىت-باعدار رەتىندە قارايتىنىن ايتتى.
«دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى نورمالار ءبىز ءۇشىن تەك زاڭدى تۇجىرىمدار ەمەس, ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسىمىزعا جانە پاتسيەنتتەرگە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن ەرەجەلەر. جوبادا ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ جانە زاڭمەن بەلگىلەنگەن كولەمدە تەگىن مەديتسينالىق كومەك الۋ قۇقىعى ناقتى بەكىتىلگەن. بۇل تەك ەمدەۋ عانا ەمەس, ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋ, پروفيلاكتيكانى دامىتۋ جانە ەرتە دياگنوستيكا جۇيەسىن جەتىلدىرۋ دەگەندى بىلدىرەدى. پاتسيەنت قۇقىقتارىن قورعاۋ, مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە قول جەتكىزۋ مەن ساپانىڭ ماڭىزى ارتا تۇسەدى», دەدى ول.
ءماجىلىس دەپۋتاتى سەرگەي پونومارەۆ مەديتسينا قاۋىمداستىعىن كونستيتۋتسيا ماتىنىمەن مۇقيات تانىسۋعا شاقىردى. قازاقستان زاڭگەرلەر وداعىنىڭ توراعاسى سەرىك اقىلباي جاڭا كونستيتۋتسيا تسيفرلىق ءداۋىردىڭ جانە عىلىم مەن يننوۆاتسيالاردىڭ ءرولى ەلدىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىنىن, بۇل مەديتسينا سالاسىنا دا اسەر ەتىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرگە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ ادام كاپيتالىنىڭ نىعايۋىنا قوسقان ۇلەسىن اتاپ ءوتىپ, ولاردىڭ ەڭبەگىنە العىسىن ءبىلدىردى.
كەزدەسۋ بارىسىندا مەديتسينالىق قاۋىمداستىقتىڭ وكىلى نادەجدا ۆاسيلەۆا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋ جانە ۇلت دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا باعىتتالعان نەگىزگى ەرەجەلەرىنە نازار اۋداردى.
«كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىڭ ەڭ باستىقۇندىلىعى – ادام, ونىڭ ءومىرى, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى, ال ادامنىڭ ءومىر تىرەگى – دەنساۋلىق دەپ كورسەتىلگەن. جوبا ءار ازاماتتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ قۇقىعىن بەكىتەدى, بۇل تەك نورما ەمەس, مەملەكەتتىڭ جانە قوعامنىڭ جالپى جاۋاپكەرشىلىگى. مەديتسينالىق قىزمەت ءۇشىن بۇل ناقتى مىندەتتەردى بىلدىرەدى. اتاپ ايتساق, ساپالى جانە قولجەتىمدى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ, اۋىل مەن قالا اراسىنداعى الشاقتىقتى ازايتۋ, جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جانە جاس مامانداردى تارتۋ. كونستيتۋتسيا – ءبىزدىڭ باعدارىمىز, ال حالىقتىڭ دەنساۋلىعى – ەلدىڭ دامۋىنىڭ باستى كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى», دەدى نادەجدا ۆاسيلەۆا.
كەزدەسۋ سوڭىندا مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر سۇراقتار قويىپ, ءوز ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى. جيىنعا قاتىسۋشىلار دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى ءۇشىن تۇراقتى ەرەجەلەر, پاتسيەنتتەردىڭ سەنىمى مەن الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردى ساپالى ىسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزى كوتەرىلدى. جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى بويىنشا سوڭعى شەشىمدى ازاماتتار 15 ناۋرىزدا وتەتىن رەفەرەندۋمدا قابىلدايتىن بولادى.
