ورتالىق مۋزەيدىڭ سوڭعى ون بەس جىل ىشىندە جۇرگىزگەن كەشەندى شارالارىنىڭ ءبىرى – الەمنىڭ ءتۇرلى ەلدەرىمەن مادەنيەت سالاسىندا حالىقارالىق بايلانىستى ناسيحاتتاۋ. مۋزەيدە قازاقستاندا تىركەلگەن شەت مەملەكەت ەلشىلىكتەرى جانە كونسۋلدىقتارىمەن بىرلەسە ءتۇرلى تاقىرىپتىق كورمەلەر, ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىپ تۇرۋ داستۇرگە اينالعان. سولاردىڭ ءبىرى – كورەرمەندەر نازارىنا ۇسىنىلىپ وتىرعان «فارفور ونەرىندەگى جىبەك جولى جايلى بەيجىڭ اڭىزى» دەپ اتالعان قىتاي زاماناۋي بەينەلەۋ ونەرى كورمەسى.
مىڭداعان جىلدار بويى قىتاي حالقى فارفور بۇيىمدارىن ءوز مەملەكەتىنىڭ اتىنان دوستاسقان ەلدەرىنە, ديپلوماتتارعا تابىستاپ, بەلگىلى ادامدارعا قۇندى كادە رەتىندە سىيعا تارتىپ كەلەدى. وسىنداي بايلانىستار ارقىلى قىتايدىڭ وزگە ەلدەرمەن قارىم-قاتىناسى نىعايىپ, ءتۇرلى ۇلتتاردىڭ دوستىعى تەرەڭدەپ, قىتاي مادەنيەتى الەمگە تارالدى. مۇنىڭ وزىندىك سەبەبى بار. ەجەلدەن-اق الەمگە تانىمال بولعان فارفور قىتايدىڭ ءداستۇرلى مادەنيەتىنىڭ ءبىر بولىگى سانالعان. اراب تىلىنەن اۋدارعاندا «فارفورلى زات» ءسوزىنىڭ ءمانى «قىتايلىق», «قىتايدان» دەگەن ۇعىمدى بىلدىرسە كەرەك.
– بۇل كوشپەلى كورمە جۇمىسىنداعى جادىگەرلەر مەن بۇيىمداردىڭ بارلىعى بەيجىڭ قالاسىنان اكەلىنگەن. بەيجىڭ ۇلى جىبەك جولىنىڭ باستاۋى, ونەر مەن مادەنيەتتىڭ شوعىرلانعان وشاعى. مۇنداعى تۋىندىلار حالقىمىزدىڭ سۋرەت ونەرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن, ەل استاناسىنداعى ايتۋلى عيماراتتاردىڭ تەرەڭ تاريحىن تانىتادى. تاعدىردىڭ ءوزى شەكتەسە ءومىر ءسۇرىپ, كورشىلىك بايلانىستا بولۋدى جازعان قازاق پەن قىتاي حالقىنىڭ سوناۋ كونە زاماندار قويناۋىنان باستاۋ الاتىن تاريحي دوستىق قارىم-قاتىناسى بۇگىندە قارقىندى دامىپ كەلەدى. بۇل باستامانىڭ قازاقستاننان باستاۋ الۋى دا ىرگەلەس جاتقان ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى تاتۋلىق پەن دوستىقتى بىلدىرەدى, – دەيدى الماتىعا ارنايى كەلگەن قىتاي سۋرەتشىلەر قاۋىمداستىعىنىڭ مۇشەسى, تانىمال سۋرەتشى چەن ماوچان.
ەسكە سالساق, قىتاي ەلىنىڭ كوشپەلى كورمە جۇمىسى ازيا ەلدەرىنە العاش شىعارىلىپ وتىرعان كورىنەدى. بۇل جوبانىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىزدەن باستالعانى كوڭىل قۋانتادى. ۇلى جىبەك جولى شەكتەس ەلدەردىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسىنىڭ دامۋىنا جول اشاتىن كوشپەلى كورمە الماتى جۇرتشىلىعىنىڭ نازارىنا ۇسىنىلعاننان كەيىن كورشىلەس وزبەكستان مەن قىرعىزستان ەلدەرىنە جول تارتپاق.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
