بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ سالماقتى دا ساليقالى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە, ەلىمىزدەگى قوعامدىق تارتىپكە, ىشكى تىنىشتىعىمىزعا نۇقسان كەلتىرەر زالالداردىڭ رەسپۋبليكا اۋماعىندا پايدا بولۋىنا ايتارلىقتاي العىشارتتار جوق. دەسەك تە, قازىرگى زامانعى بارلىق قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ ادامزات بالاسىنا ورتاق ەكەندىگىنە ەشكىم تالاسا المايدى. ول ءبىر ادامنىڭ نەمەسە ءبىر مەملەكەتتىڭ عانا باسىنا ءتونىپ تۇرماعاندىعىن دۇنيەجۇزىلىك قوعامداستىق, الەم جۇرتشىلىعى مويىندادى. ءتىپتى بارلىق جاعىنان دامىعان وركەنيەتتى ەلدەردىڭ ءوزى قاۋىپ-قاتەردىڭ ءبىرى بولىپ سانالاتىن حالىقارالىق لاڭكەستىكتىڭ الدىندا وزدەرىنىڭ دارمەنسىزدىكتەرىن كورسەتتى. مۇنداي ماسەلەلەردى قاشاندا تىنىمسىز ىزدەنىس, كۇش بىرىكتىرۋ, ءبىر مامىلەگە كەلۋ سەكىلدى پاراساتتى قادامدار عانا شەشە الارى ءسوزسىز. ەلباسى ن.نازارباەۆ بۇل جونىندە: ء«بىزدىڭ زامانىمىزدىڭ ەرەكشەلىگى تەرروريزمگە قارسى بەلسەندى كۇرەس بولىپ وتىر. الەمدە تەررورشىلاردىڭ ايۋاندىق ارەكەتتەرىنەن قورعالعان, ءسىرا, بىردە-ءبىر مەملەكەت جوق. وندا ەشبىر كىناسىز بەيبىت ازاماتتار قازا تابۋدا. حالىقارالىق تەرروريزمگە, ءدىني ەكسترەميزمگە, ەسىرتكى تاسىمالى مەن باسقا دا قاۋىپ-قاتەرگە قارسى كۇرەستە ءبىز ءۇشىن وڭىرلىك جانە حالىقارالىق كۇش-جىگەرلەردى شوعىرلاندىرۋ اسا ماڭىزدى», دەپ بۇكىل ادامزات قوعامىنا قاتەر ءتوندىرىپ وتىرعان بۇگىنگى كۇننىڭ وتكىر ماسەلەلەرىن بارلىق بەيبىتشىلىك سۇيگىش ەلدەرمەن بىرلەسە شەشۋى قاجەتتىگىن العا تارتقان بولاتىن.
سوڭعى ۋاقىتتارى ەلىمىزدە ءتۇرلى ءدىني اعىمداردىڭ جاڭبىردان كەيىنگى ساڭىراۋقۇلاقتاي قاپتاپ كەتكەنى جاسىرىن ەمەس. يەگوۆا كۋاگەرلەرى, «حيزب-ۋت-تاحرير» ءدىني-ەكسترەميستىك ۇيىمى, ساەنتولوگيا, كريشنا جانە تاعى باسقا دا ەكسترەميستىك توپتار جەگى قۇرتتاي ەلدىڭ ىشىنە ىرىتكى سالىپ, اتا ءداستۇر, سالت-سەنىمنەن اداستىرۋعا كۇن-ءتۇن دەمەي دامىلسىز كۇش جۇمساۋعا بار. ءدىني ىرىتكى سالۋشىلاردىڭ ارقاسىندا قوعامدى دۇرلىكتىرگەن وقيعالار دا از بوي كورسەتىپ وتىرعان. ارىدەن قوزعاماي-اق, وتكەن جىلى ماۋسىمدا اقتوبە قالاسىندا ورىن العان قاندى وقيعا سوعان ناقتى دالەل بولادى.
ەندىگى كەزەكتە ەلىمىزدىڭ ءدىن سالاسىنداعى ساياساتىنا, جاستارىمىزدىڭ ءدىني كوزقاراسى جونىندەگى تاربيەسىنە بەيجايلىقپەن قاراۋعا مۇلدە بولمايدى. ويتكەنى قازىرگى قوعام قاۋىپسىزدىگىنىڭ اسا ماڭىزدى تارماعى ول – ءدىني تاربيە. سوندىقتان ساقتىق شارالارىنا ەل بولىپ قامدانا بىلگەنىمىز ءجون ءارى وعان قوعامنىڭ بارشا ينستيتۋتى ونىڭ مەنشىكتىك نىسانىنا قاراماستان اتسالىسۋى ءتيىس. ول ءۇشىن بارشا ادامزاتتى سۇيۋگە, يماندىلىق پەن ادامگەرشىلىككە باۋليتىن قاستەرلى يسلام ءدىنىنىڭ قۇندىلىقتارىن جاستارىمىزعا جۇيەلى تۇردە ناسيحاتتاپ, قاتەرلى ءدىني-سەپاراتيستىك ۇيىمداردىڭ قوعامداعى استىرتىن ساياساتىنىڭ ارا-جىگىن اشىپ تۇسىندىرگەنىمىز ءجون. ۇلتتىق ۇلان ساپىندا بۇل ماسەلەگە ءجىتى نازار اۋدارىلىپ, ءدىني ەكسترەميزمنىڭ پايدا بولۋى, ونىڭ ادامدى اداستىرۋشىلىقتاعى ءادىس-تاسىلدەرى مەن تەتىكتەرىن سارالاپ, ودان ساقتانۋ جايلى تولىققاندى تاربيە بەرىلىپ كەلەدى. ەندىگى كەزەكتە بۇل ءدىني تاربيە جۇمىستارى مەكتەپتەن باستاپ بارلىق قوعامدىق مەكەمەلەردە اتقارىلسا قۇبا-قۇپ. سوندا عانا ءتورت قۇبىلامىز تۇگەندەلەرى ءسوزسىز دەمەكپىن.
سابىرجان سۇلەيمەنوۆ,
پولكوۆنيك, ۇلتتىق ۇلاننىڭ «وڭتۇستىك» وڭىرلىك قولباسشىلىعى قولباسشىسىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى
الماتى