وسىنىڭ ءبارى ەلىمىزدىڭ دەربەستىگىن ساقتاۋ ءۇشىن جاسالىپ جاتقان تىڭ قادامدار. بۇل مەملەكەتتىڭ تاريحي جاڭعىرۋى جانە رۋحاني-مادەني دامۋى بولىپ سانالادى. ولاي بولسا ەلباسىمىزدىڭ باستاماسىن قولداپ, بارلىعىمىز بۇعان ءوز ۇلەسىمىزدى مەيلىنشە قوسۋىمىز كەرەك. لاتىن الىپبيىنە كەزەڭ-كەزەڭمەن وتۋگە باسىمدىق بەرىلۋى كەرەك دەپ ويلايمىن. بۇل حالقىمىزدىڭ جاڭا ءالىپبيدى جەتكىلىكتى مەڭگەرۋىنە جول اشادى. الەمدە قازىر اعىلشىن ءتىلى حالىقارالىق ءتىل بولىپ سانالادى. لاتىن ءتىلى وسى ءتىلدىڭ نەگىزى. ءبىزدىڭ تاريحىمىزدا لاتىن دا, توتە دە, كيريلليتسا دا بولدى. ولاي بولسا قاي گرافيكا بولماسىن مەڭگەرىپ كەتۋگە ەشبىر كەدەرگى جوق دەپ ويلايمىن. بۇل كۇندەرى ەلىمىزدىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتى قالىپتى دەڭگەيدە, جاستارعا قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر. قازاقستاننىڭ الەۋەتتى ەلگە اينالۋىنىڭ نەگىزگى سەبەبى ەلباسىنىڭ كەمەڭگەرلىگى مەن كوشباسشىلىق قاسيەتىندە جاتىر. شىنىمەن دە كسرو قۇلاعان كەزدە 3 ملن 600 مىڭ ادام قازاقستاننان ۇدەرە كوشتى. بۇلار ەندى نە ىستەي الادى دەيسىڭ دەپ سەنىمسىزدىك تانىتقاندار بولدى. بىراق ەلباسى باستاعان كوش ۇنەمى العا ۇمتىلدى. 1995 جىلى تامىزدىڭ 10-ى كۇنى ەلباسى ۇسىنىسىمەن يۋنەسكو كولەمىندە ۇلى ابايدىڭ تۋعان كۇنىن تويلادىق. شيرەك عاسىردا جەتكەن بەلەستەر كوپ. قانداستارىمىز ەلگە ورالىپ, مەملەكەتتىك تىلدە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەر سانى كوبەيدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇگىندە ستۋدەنتتەردىڭ 60 پايىزى, مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ باسىم بولىگى قازاق تىلىندە وقىپ جاتىر دەگەنى كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتتى.
يادرولىق قارۋدىڭ سىناعىنان سەمەي جەرىنىڭ ەكولوگياسى جۇتاپ, حالقى دەنساۋلىق جاعىنان زارداپ شەكتى. بۇگىندە الەمدە سوعىس تۋرالى وتە كوپ ايتىلادى جانە كۇن سايىن تەرروريزمنىڭ قاۋپى دە ءتونىپ تۇرعانى جاسىرىن ەمەس. ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىك ءۇشىن بۇكىل الەم بولىپ كۇرەسۋدەمىز. ەكونوميكالىق, ساۋدا, مادەني قاتىناستار ورناعان كەزدە, سوعىسۋ, بولشەكتەنۋ دەگەن ماسەلەلەر ورىن المايتىنى راس. جاھانداعى انتيادرولىق قوزعالىستار پرەزيدەنتتىڭ كوشباسشىلىعىمەن جانە سەمەي تاريحىمەن تىكەلەي بايلانىستى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ كوپتەگەن ماڭىزدى باستامالارى ءساتتى جۇزەگە اسىپ كەلەدى. «ادامزاتتىڭ ءبارىن ءسۇي, باۋىرىم دەپ» ۇلى اباي ايتقان دانالىق بيىك دەڭگەيدەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ كورىنە بىلگەن جان. ەلباسىنىڭ ءار جولداۋىن, ءار تاپسىرماسىن جوعارى باعالايمىن. ءوزىنىڭ باعدارلامالىق ماقالاسىندا ەلباسى «سونىمەن بىرگە, جاڭعىرۋ ۇعىمىنىڭ ءوزى مەيلىنشە كونەرگەن, جاھاندىق əلەممەن قابىسپايتىن كەيبىر داعدىلار مەن əدەتتەردەن ارىلۋ دەگەندى بىلدىرەدى. مىسالى, جەرشىلدىكتى الايىق. Əرينە تۋعان جەردىڭ تاريحىن بىلگەن جəنە ونى ماقتان ەتكەن دۇرىس. بىراق ودان دا ماڭىزدىراق مəسەلەنى – ءوزىڭنىڭ ءبىرتۇتاس ۇلى ۇلتتىڭ پەرزەنتى ەكەنىڭدى ۇمىتۋعا əستە بولمايدى», دەپ جازىپتى. ەل قورعاعان باتىرلارىمىز دا, حاندارىمىز بەن باۋىرجان مومىش ۇلى, قاسىم قايسەنوۆ, تالعات بيگەلدينوۆتەي تۇلعالارىمىز دا ءبىر وتان, ءبىر ەل, تۋعان جەر دەپ تىزە قوسىپ, بىرگە سوعىستى. بەيبىت ءومىر ءۇشىن جانتالاستى. ولاردىڭ ىنتىماعى, بىرلىگى قازىرگى جاستارىمىزعا ايرىقشا ۇلگى بولۋى كەرەك.
نادىربەك ءاپسالياموۆ,
قازاقستان يننوۆاتسيالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرەزيدەنتى,
ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
سەمەي
