مەملەكەت باسشىسى جيىندى اشىپ, بۇگىنگى باسقوسۋ يسلام تاريحىندا ەرەكشە ءىز قالدىراتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق حالقىنىڭ يسلام الەمىمەن قارىم-قاتىناسى ەجەلگى زاماننان تامىر تارتاتىنىن ايتتى.
– ءبىزدىڭ بايتاق دالامىزعا يسلام ءدىنى بۇدان مىڭ جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن كەلدى. ەلىمىز يسلام مەن باتىس وركەنيەتتەرى اراسىنداعى دوستىق ديالوگقا دانەكەر بولىپ وتىر, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى مۇسىلمان ۇمبەتى بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعان قازىرگى سىن-قاتەرلەرگە توقتالدى.
– بىرىنشىدەن, ەكسترەميستىك جانە تەرروريستىك ۇيىمدار كەڭىنەن ەتەك الۋدا. ولاردىڭ لاڭكەستىك ارەكەتتەرىنىڭ ناتيجەسىندە, ءبىرىنشى كەزەكتە مۇسىلمان الەمى ەلدەرىنىڭ ازاماتتارى زارداپ شەگىپ وتىر. ەكىنشىدەن, يسلاموفوبيالىق پىكىر قوعام ىشىندە كەڭ تارالۋدا. باتىس ەلدەرىندە مۇسىلماندارعا قارسى قىلمىستىق ارەكەتتەر جىل سايىن كوبەيىپ كەلەدى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سونداي-اق, قازاقستان پرەزيدەنتى ميانمادا بولعان جاعدايعا بايلانىستى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, بارلىق تاراپتى بۇل پروبلەمانى بۇۇ الاڭىنداعى ديالوگ اياسىندا تەك بەيبىت جولمەن شەشۋگە شاقىردى.
مەملەكەت باسشىسى ءۇشىنشى ماسەلە رەتىندە 1,5 ميللياردتان استام ادامدى بىرىكتىرەتىن يسلام الەمىندەگى اۋىزبىرشىلىكتىڭ بولماي وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
– تورتىنشىدەن, الەمنىڭ وزگە وڭىرلەرى قارقىندى دامىپ جاتقاندا, كوپتەگەن مۇسىلمان ەلدەرى كوش سوڭىندا قالۋدا. كەيبىر سىنشىلار يسلام دۇنيەسىنىڭ ارتتا قالۋى ءدىننىڭ وزىمەن بايلانىستى دەپ سانايدى. الايدا, بۇل اقيقاتقا مۇلدە جاناسپايدى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قازىرگى زاماننىڭ سىن-قاتەرلەرىنە توتەپ بەرۋ ءۇشىن كۇش بىرىكتىرۋىمىز قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, ورتاق عىلىمي-يننوۆاتسيالىق قور قۇرۋدى ۇسىندى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ مۇسىلمان ەلدەرىندەگى عالىمداردىڭ ىزدەنىستەرىنە قولداۋ كورسەتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋدارىپ, ۇيىم اياسىندا عىلىم مەن تەحنولوگيالاردى دامىتۋعا قوسقان ۇلەس ءۇشىن سىيلىق تاعايىنداۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعانىن ايتتى.
– يننوۆاتسيالىق كلاستەرلەر عىلىمدى قامتيتىن ورنىقتى ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋدىڭ نەگىزى بولىپ سانالادى. قازاقستان وسىنداي كلاستەرلەردى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى مەن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى بازاسىندا بەلسەندى دامىتۋدا. يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ بارلىق ەلدەرىنىڭ عالىمدارى مەن زەرتتەۋشىلەرىن وسى جۇمىستارعا بەلسەندى اتسالىسۋعا شاقىرامىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
بۇدان بولەك, قازاقستان پرەزيدەنتى عىلىم مەن يننوۆاتسيانى يسلامدىق قارجىلاندىرۋدىڭ ءرولىن ارتتىرۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىز «ەكسپو-2017» كورمەسىن وتكىزدىك. ەندى ونىڭ اۋماعىندا «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى جۇمىسىن باستايدى. سىزدەردى يسلام قارجىسى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋعا شاقىرامىز, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى جاسىل تەحنولوگيالاردى دامىتۋ ماسەلەسىنە توقتالىپ, جاسىل تەحنولوگيا مەن ينۆەستيتسيانى دامىتۋ جونىندەگى حالىقارالىق ورتالىقتىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋدى ۇسىندى.
– ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز ءۇشىن اگرارلىق سالاداعى ىنتىماقتاستىق اسا ماڭىزدى. ءبارىمىز بىرلەسىپ اگرارلىق عىلىمدى دامىتىپ, جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋىمىز كەرەك. بۇل تەك اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ەمەس, بۇدان دا تىعىز ينتەگراتسيا مەن ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن دە قاجەت, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ يسلام الەمىندەگى ماڭىزدى ەكونوميكالىق ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن يسلام ۇيىمىنىڭ جەتەكشى 15 مەملەكەتىن بىرىكتىرەتىن بەيرەسمي قوعامداستىق قۇرۋدى ۇسىندى.
مەملەكەت باسشىسى الدىڭعى قاتارلى باتىس ەلدەرىمەن عىلىم جانە تەحنولوگيالاردى دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بايلانىستار ورناتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىز كوپۇلتتى جانە كوپكونفەسسيالى قوعامدا دىنارالىق كەلىسىمدى ساقتاۋدىڭ قازاقستاندىق تاجىريبەسىن بولىسۋگە ءازىرمىز. سونداي-اق, ءبارىڭىزدى 2018 جىلى وتەتىن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ التىنشى سەزىنە شاقىرامىن, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سوڭىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاياۋ شىعىستا جانە يسلام الەمى ەلدەرىندە بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا شاقىردى.
– ءسوز سوڭىندا, ۇرپاقتارىمىز يسلام الەمىنىڭ بىرلىگىنە, ىنتىماقتاستىعى مەن بولاشاعىنا ارنالعان بۇگىنگى تاريحي فورۋمعا جوعارى باعا بەرەدى دەپ ويلايمىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سونداي-اق, ءسامميتتىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ر.ەردوعان, پاكىستان يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى م.حۋسەين, ماۆريتانيا يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى موحاممەد ۋلد ابدەل-ءازيز, وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ش.ميرزيوەۆ, گۆينەيا پرەزيدەنتى ا.كوندە, يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ح.رۋحاني, يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى يۋسەف بەن احماد ءال-وسەيمين ءسوز سويلەدى.
