22 تامىز, 2017

ازامات اسۋى

305 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قارا­شا­ڭىراعى «ەگەمەننىڭ» ءىرى دە ىرگەلى ۇجى­مىندا ءوزىنىڭ كاسىبي قارىم-قا­بىلەتىمەن دە, ازامات­تىق پايىم­پاراساتىمەن دە ورنىن ويىپ الىپ جۇرگەن ورىنباي بالمۇرات عۇمىر­ناماسىنداعى تاعى ءبىر بە­دەرلى بيىككە كوتەرىلىپ وتىر. قاتارلاسىڭنىڭ قادىرىن ۇعۋعا قايى­رىلۋ ءۇشىن مۇرشاڭ جەتپەي جۇرگەن مىنا ءبىر زۋلاعان ۋاقىت­تا ورەكەڭمەن تانىسىپ, قاتار جۇرگەنىمىزگە دە وتىز جىل­دىڭ ورمەگى اۋىپتى. وسى جىلدار كە­رۋەنىندە مەن ورىنباي تىلەپ­باي ۇلىن ادامگەرشىلىك ۇستانىمعا بەرىك ادام رەتىندە تانىدىم. 

ازامات اسۋى

سوناۋ سەكسەنىنشى جىلدار­دىڭ ورتاسى بولاتىن. ون پايىز­دان ءسال اساتىن قازاعى بار تسەلينوگراد قالاسىندا جۇرە­گىنىڭ نامىسى اتويلاعان ۇلتجاندى ازاماتتار وبلىستىق گازەت, راديو جانە تەلەۆيدەنيە سياقتى شىعارماشىلىق ۇجىمدارعا شوعىرلانعان بولاتىن. تۋرا 1983 جىلدىڭ جازىندا سوناۋ تاشكەنت قالاسىنان ءبىر ازامات كەلىپ, تسەلينوگراد وب­لى­ستىق تەلەۆيدەنيەسىنىڭ دىبىس رەجيسسەرى بولىپ قىزمەتكە ورنالاستى. تاشكەنت پوليتەحنيكالىق ينس­تيتۋتىنىڭ مەحانيكا فا­كۋلتەتىن بىتىرگەن جاس مامان بىر­دەن بىلىكتىلىك تانى­تىپ, تەلەۆي­دەنيەنىڭ تەحنيكالارىن ۇر­شىقشا ءيىرىپ اكەتتى. تسەلينوگراد وبلىستىق تەلەۆيدەنيەسىنىڭ تا­جىريبەلى باس­شىسى ۆلاديمير وكۋن ورىن­بايدىڭ بۇل قابىلەتىن بىردەن بايقاپ, كوپ ۇزاماي ونى وپە­راتورلىق قىزمەتكە اۋىس­­تىر­دى. مىنە, وسى كەزدەن باس­تاپ ورىنباي بالمۇرات تسەلي­نو­گراد­تىق ات توبەلىندەي ۇلت­جان­دى ازا­ماتتاردىڭ قاتا­رىنان تابىلدى. 

جەتى جىلدان استام وبلىستىق تەلەۆيدەنيەدە جەمىستى جۇمىس اتقارىپ, ورەكەڭ 1991 جىلى العاش­قىدا قالالىق «اقمولا اقي­قاتى», كەيىننەن اقمولا وب­لىستىق «ارقا اجارى» گازەتىنە ءفوتوتىلشى بولىپ قىزمەتكە اۋىس­تى. وبلىستىق گازەتتىڭ ءفوتو­تىلشىسى دەگەن – وڭىردەگى ۇلكەن ءبىر تۇلعا. ءفوتوتىلشىنىڭ وبلىس وڭىرىندە كىرمەگەن ۇجىمى, ارا­لاماعان ەلدى مەكەنى جوق دەسەك, ار­تىق ايتقاندىق ەمەس. گازەتتە 15−20 جۋرناليست بولسا, ءفوتو­تىلشى – جالعىز. كوكتەمگى ەگىس, كۇزگى وراق, مال تولدەتۋ, مال قىس­تاتۋ سياقتى جىلدىڭ ءتورت مەز­گىلىمەن قاباتتاسىپ كەلىپ جاتاتىن ناۋقاندىق جۇمىس­تاردا جۋرناليستەردىڭ بارىمەن سول جالعىز ءفوتوتىلشى جۇرەدى. تاجى­ريبەلى ءفوتوتىلشى ورىنباي بالمۇرات ەكەۋمىز ءبىر كەزدەردە جابىلىپ قالعان تورعاي, كوك­شەتاۋ وبلىستارىنىڭ اۋداندارى قوسىلىپ ىرىلەنگەن اقمولا وبلىسىن تالاي-تالاي شار­لاعانىمىز دا شىندىق. وب­لىستىق گازەتتەردىڭ ءمۇيىزى قارا­عايداي ەشبىر ءجۋرناليسى «مەن وبلىستىڭ ءبىرىنشى باسشىسىمەن ءجيى-ءجيى ساپارلاس بولدىم», دەپ ماقتانا المايتىنى انىق. ال ورىنباي بالمۇراتتىڭ «01» «ۆولگانىڭ» ارتىندا شالقايا وتىرىپ, وبلىستىڭ ءبىرىنشى باسشىسى اندرەي براۋنمەن ىسساپارعا شىققانىن تالاي كوردىك. 

ءومىر اتتى وسى ءبىر ۇزاق ساپاردا اركىمنىڭ وزگەگە ۇقساماس ءوز سوقپاعى بار. اركىم ءوز سوق­پاعىن حال-قادەرىنشە ءماندى دە ماعىنالى وتكىزگىسى كەلەدى. بۇل رەتتە بىرەۋلەر ەپتىلىك تانىتىپ, اۋىردىڭ ۇستىمەن, جەڭىلدىڭ استىمەن ءجۇرىپ-اق دەگەنىنە جەتىپ جاتسا, ەندى بىرەۋلەر بەي­نەتتىڭ اششى ءدامىن تاتا ءجۇرىپ, ادال ەڭبەك, جەكە قابىلەتىمەن ماقسات بيىگىنە كوتەرىلەدى. مىنە, بۇگىن الپىستىڭ اسقارىنا قادام باسقان بەلگىلى فوتوجۋرناليست ورىنباي تىلەپباي ۇلى دا وزگەگە ۇقساماس ءوز سوقپاعىن قاراپايىم قابىلەتىمەن سومدادى. 1999 جىلدان بەرى ەل گازەتى «ەگەمەن قازاقستاندا» سوق­پاعىن شىڭداپ, جەمىستى ەڭبەگىن جالعاستىرىپ كەلەدى. سوناۋ ءبىر كەڭەس زامانىندا وز­بەكستان سۋ شارۋاشىلىعىن باس­قار­عان مارقۇم اكەسى تىلەپباي بويىنا ءسىڭىرىپ, ۇلاعات ەتكەن ادالدىقتى ارقاشان تەمىرقازىق ەتىپ ۇستانعان ول ءوز سوقپاعىنا بەينەتى مول فوتوجۋرناليستيكانى مانسۇق ەتتى. فوتوجۋرناليستيكا اتتى وسى ءبىر تىلسىم الەمدەگى وتىز جىلدان استام ەڭبەك جولىندا ونىڭ وزىندىك قولتاڭباسى, ءىزىن جالعاستىرار ءىزباسارلارى دا بارشىلىق. ءيا, ورەكەڭنىڭ سومداعان سوقپاعى شىمىر, ازاماتتىق ۇستانىمى بولاتتاي بەرىك. 

ورىنباي اقار-شاقار بەرەكەلى شاڭى­راقتىڭ تۇعىرى. ومىرلىك جارى قورلان ەرحانقىزى ەكەۋى ءۇش بالا ءوسىرىپ, ءتورت-بەس نەمەرە ءسۇيىپ وتىر.

جىلقىباي جاعىپار ۇلى, 

«ەگەمەن قازاقستان»
 

سوڭعى جاڭالىقتار