قازاقستان • 27 ماۋسىم, 2017

تۇساۋىن تاۋەلسىزدىك كەسكەن «وتارقا»

990 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

اتى ەلەڭ ەتكىزەردەي ەتىپ قويىلعان ەكىباستۇزدىڭ «وتارقا» قالالىق گازەتىنىڭ جا­رىق­قا شىعا باستاعانىنا بيىل 25 جىل تولدى. ەگەمەندىگىمىزبەن رۋحتاس باسىلىمنىڭ ءومىر­گە كەلۋى دە وڭاي بولا قويعان جوق. العاشقى باس رەداكتورى امانكەلدى قاڭتارباەۆ اعا­­مىز وزىندىك ءىزىن سالىپ, عۇمىرلىق امانات ەتىپ كەتكەن «وتارقا» بۇگىندە بيىك تۇ­عىر­دا, ەڭسەلى.

تۇساۋىن تاۋەلسىزدىك كەسكەن «وتارقا»

گازەتتىڭ مەرەيتويىنا ارنالعان شارا قالاداعى «قاينار» ءبىلىم بەرۋ جانە بوس ۋاقىتتى قامتۋ كەشەنىندە ءوتتى. قالا اكىمدىگى, ىشكى ساياسات ءبولىمى گازەتتىڭ مەرەيتويىنا جاقسى دايىندىقپەن كەلىپتى. اكىمنىڭ ورىنباسارى ەرلان مىر­زابەكوۆ: «وتارقا» – تاۋەلسىزدىكتىڭ جارشىسى. ەكىباستۇزدىقتاردىڭ رۋحىن وياتىپ, رۋحاني تۇرعىدان بايىتتى. امانكەلدى اعامىز سالعان سارا جولىن بۇگىنگى تىلشىلەر, رەداكتسيا ۇجىمى جالعاستىرۋدا» دەگەن جاقسى تىلەك ايتتى. وبلىستىق «سا­رى­ارقا سامالى» گازەتىنىڭ رەداكتورى نۇربول جايىقباەۆ ارىپ­تەس­تە­رىنە شىعارماشىلىق شابىت تىلەدى. «وتارقا» گازەتىن امانكەلدى اعامىزدان كەيىن 2006 جىل­دان باستاپ 9 جىل باسقارعان جۋر­­نا­ليست جاسسەرىك سادۋاقاسوۆتى «قا­لا ال­دىندا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» بەل­گى­سى­مەن ماراپاتتالدى.

– «وتارقا» مەن امانكەلدى اعا مەن ءۇشىن ەگىز ۇعىم. اعانى قاتتى ساعى­نىپ ءجۇرمىز, – دەپ اعىنان جارىلدى جاس­سە­رىك سادۋاقاسوۆ.

سونداي-اق, گازەتتىڭ قازىرگى رەداكتورى جانارگۇل قادىروۆا حالىقارالىق «قا­زاق ءتىلى» قوعامىنىڭ «قازاق ءتىلىنىڭ ج­انا­شىرى» توسبەلگىسىنە يە بولدى.

– «وتارقا» ءوز وقىرماندارىمەن بىرگە ەكىباستۇزدا ناۋرىز مەيرامىنىڭ قاي­تا ورالۋىنا, قازاق بالاباقشالارى مەن مەكتەپتەرىنىڭ كوبەيۋىنە, قالا كوشەلەرىنىڭ قازاقىلانۋىنا ۇلەس قوستى. ءالى دە رۋحاني جاڭعىرۋ سالاسىن­دا بىرگە قىز­مەت جاسايمىز, – دەدى جانارگۇل ارىپ­تەسىمىز.

مە­رەي­تويعا ارنالعان سالتاناتتى جيىن­دا باسىلىمنىڭ ەڭ ءبىرىنشى باسشى­سى بولعان امانكەلدى قاڭتارباەۆ اعا­مىز­دىڭ جا­رى ماكتاي اپاي ايتقانداي, مارقۇم ارىپتەسىمىزدىڭ قازاق تىلىندە گازەت اشۋ ءۇشىن بارماعان جەرى, اشپاعان ەسىگى قالماعان ەدى. سوندا دا قايسار مىنەزدى جۋرناليست العان بەتىنەن قايتپايدى.

ول ۋاقىتتا اۋداندىق «العا-ۆپەرەد» گازەتى قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە شىعادى. ماقالالار ورىس تىلىندە جازىلىپ, قازاق تىلىنە اۋدارىلادى. اقىرى, قولىنا قالام الىپ, وزبەكالى جانىبەكوۆ اعامىزعا حات جازادى. امانكەلدى اعامىز نەگىزىن سالعان, تاۋەلسىزدىك تۇساۋىن كەس­كەن «وتارقا» 1992 جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا وسىلاي ومىرگە كەلدى.

گازەتتىڭ №1 سانىندا امانگەلدى قاڭ­تارباەۆتىڭ «اعايىنعا ارناۋ ءسوز» دە­گەن ماقالاسى, جازۋشى قالمۇقان يسا­باەۆتىڭ «وتكىر بول, «وتارقا!» دەگەن تىلەگى جاريالاندى. گازەتكە «وتار­قا» دەگەن ەرەكشە اتاۋدى كومىرلى, ءدۇ­بىر­لى, باسقان جەرى كەنگە تولى بولعان سوڭ با, ەكىباستۇزدىق عالىم سەرىك جاق­سىباەۆ اعامىز ۇسىنسا كەرەك. كەن يگە­رىپ, لاۋلاي جانعان ءوندىرىستى دالا­نىڭ رۋحاني ومىرىنە دە وت بەرسىن دەگەن بولار. سول-اق ەكەن, قازاق گازەتىنىڭ جەكە شاڭىراق كوتەرگەنىن قولداپ, اۋىل-اۋدانداردان قاي­نىلقايات ەڭسەباەۆا, رايا نۇروۆا, رۋحيا دالەلوۆا, ەركەش مۇساباەۆا, كۇلاندا سۇيرىكباەۆا سىندى تىلشىلەر جان-جاقتان ءۇن قوستى.

قازىرگى كۇنى وڭىردەگى رۋحاني ءومىردىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنە قالامىمەن قان جۇگىرتىپ جۇرگەن جاسسەرىك سادۋاقاس, سايا مولدايىپ, راۋزا مۇساباەۆا, انار قابدوللا, اسەم ءجۇنىس, داريا ەرعازينا, گۇلسانا مەدەۋباي, جانار قادىروۆا, اينۇر مەيراموۆا سىندى جۋرناليس­تەر الدىڭعى بۋىننىڭ مەكتەبىنەن ءوتىپ, قابىرعالارىن قاتايتقان-دى. باس­­قا دا ارىپتەستەرىمىزدىڭ بارشاسى با­سىلىمنىڭ بەدەلىن بيىكتەتىپ, وقىر­ما­­نىن ارتتىرۋ ءۇشىن ۇلەستەرىن قوسىپ كە­لەدى.

شيرەك عاسىرلىق بەلەستى باعىن­دىر­عان باسىلىمنىڭ مەرەيتويىندا «اتامۇرا» ورتالىعىنىڭ, مۋزىكا مەك­تەبىنىڭ ونەرپازدارى ونەر كورسەتتى. ءوڭىر­دىڭ اۋدان-قالالارىنان جينالعان جۋر­ناليستەر اراسىندا دويبى, شاحمات جانە توعىزقۇمالاقتان جارىستار وتكىزىلدى. تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە «وت قالانىڭ جىلناماسى – «وتارقا» اتتى كورمە اشىلدى.

فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»

پاۆلودار وبلىسى,
ەكىباستۇز قالاسى

سۋرەتتەردە: مارقۇم امانكەلدى قاڭتارباەۆ; بۇگىنگى رەداكتسيا

 

سوڭعى جاڭالىقتار