ەل ەرتەڭى وسكەلەڭ ۇرپاقپەن بايلانىستى ەكەندىگىن ەسكەرگەن «نۇر وتان» پارتياسى مەن دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعى قازاق جاستارىنىڭ ءبىرىنشى حالىقارالىق فورۋمىن ۇيىمداستىرۋعا مۇرىندىق بولدى. «رۋحاني جاڭعىرۋ جانە جاستار» تاقىرىبىن تالقىلاعان بايىپتى باسقوسۋعا الەمنىڭ 20-دان استام ەلىنەن كەلگەن قانداستارىمىز قاتىستى.
اتالمىش فورۋمدى اشقان «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد اقوردالى استانادا ءماندى ءماجىلىس قۇرۋشى قارا كوز جەتكىنشەكتەردىڭ جەتەلى ءسوز قوزعاۋلارىنا تىلەكتەستىك ءبىلدىردى. تاعدىردىڭ جازۋىمەن شارتاراپقا تارىداي شاشىراپ كەتكەن حالقىمىزدىڭ تاريحتىڭ تالاي تاۋقىمەتىن تارتىپ, تەك تاۋەلسىزدىك تۇسىندا عانا اتاجۇرتتا قۇشاق ايقاستىرۋعا مۇمكىندىك تۋعانىن العا تارتتى. «بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى دۇنيە جۇزىندەگى 193 مەملەكەتتىڭ باسىن قوسادى. سولاردىڭ ىشىندە كەزىندە بۇكىل الەمدى وتارلىق بولىسكە سالىپ, جەر جاھانعا تاراعان اعىلشىن, يسپان, فرانتسۋز, پورتۋگال, نەمىس جانە ورىس سياقتى الپاۋىت حالىقتار بار. بىراق, وسى ەلدەردىڭ ەشقايسىسى ارنايى باعدارلاما جاساپ, قانداستارىن شەتەلدەن شاقىرىپ جاتقان جوق. بىزبەن تاعدىرلاس ورتالىق ازيا ەلدەرىندە دە مۇنداي ءۇردىس كەزدەسپەيدى. تەك قازاقستان عانا تاۋەلسىزدىك جىلدارى سىرتتاعى 1 ميلليونعا جۋىق قانداستارىمىزدى اتامەكەنگە الدىردى. بۇل قازاقتىڭ باقىتى ءۇشىن تۋعان ەلباسىمىزدىڭ ءوز حالقى الدىندا سىڭىرگەن ەرەن ەڭبەگى. وسىنى ءاربىر قازاق ەشقاشان ۇمىتپاۋى كەرەك», دەدى ول سالماقتى ءسوزىن ساباقتاپ.
سونداي-اق, پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى پاراساتتى پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ارقاسىندا قازاق جاستارىنىڭ قازىرگى زامانعا ساي ساپالى ءبىلىم الۋلارىنا بارلىق جاعداي جاسالعانىنا ايرىقشا نازار اۋداردى. سونىڭ ايعاعى رەتىندە ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىنداعى ماڭىزدى مىندەتتەردى تىلىنە تيەك ەتە سويلەدى. مۇنداعى باستى ماقسات – ەلىمىزدە عىلىم-ءبىلىمدى دامىتۋ ارقىلى قازاق جاستارىن الەمدىك وركەنيەتتىڭ الدىڭعى شەبىنە شىعارۋ ەكەندىگى اتاپ كورسەتىلدى. كەشەگى قۇرىلتايدا ەلباسى شەتەلدەردەن كەلىپ وقيتىن قازاق جاستارىنا بولىنەتىن كۆوتانىڭ ەكى ەسەگە كوبەيەتىنى تۋرالى نۇسقاۋ بەرگەنىنە دە ەرەكشە ەكپىن ءتۇسىرىلدى.
ارالاسىپ-قۇرالاسپاسا جاقىنىڭنىڭ جاتقا اينالاتىنىن ايتقان مۇحتار ابرار ۇلى الىستاعى باۋىرلار ءبىر-ءبىرىن تانىپ ءجۇرۋى قۇبا-قۇپ بولاتىنىن, سوندىقتان جاھانداعى جالعىز وتانىمىزدى ءسۇيۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. ونىڭ ويىنشا, پاتريوتيزم دەگەنىمىز – قازاق, قازاقستان دەگەن قاسيەتتى ۇعىمداردى جۇرەگىڭنىڭ تورىندە ۇستاۋ.
ءوز كەزەگىندە دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى زاۋىتبەك تۇرىسبەكوۆ تە پايىمدى پىكىر ءبىلدىرىپ, قازاقستاندى مەرەيلى مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسۋداعى ەلباسىنىڭ ەرەن ىستەرى تۋرالى اڭگىمەسىن ناقتى مىسالدارمەن ناقىشتادى. جينالعانداردى وتانىمىزدى ودان ءارى وركەندەۋگە ۇلەس قوسۋعا ۇندەدى.
جارىسسوزدە جالىنداپ ءسوز سويلەگەن جاستارىمىز اعا بۋىن ارتقان سەنىمگە لايىق سەرپىن تانىتتى. ولاردىڭ جۇرەك تۇكپىرىندەگى وتانشىلدىق, ۇلتجاندىلىق سەزىمدەرى وي ورامدارىنان ايقىن اڭعارىلىپ تۇردى.
گۇلميرا اسىلبەكوۆا, شۆەتسياداعى «اباي» ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى»:
− قۇرىلتايعا قاتىسۋ بارىسىندا كوپتەگەن باۋىرلارىممەن جاقىنىراق تانىستىم. ەكسپو-نى تاماشالاۋعا مۇمكىندىك تۋعىزعاندارىڭىزعا مىڭ العىس. قازاقستان پاۆيلونىنا بارىپ, ەلدىڭ شيرەك عاسىردا عالامات ناتيجەلەرگە قول جەتكىزگەنىنە كۋا بولدىم. ەڭسەلى ەلوردانىڭ كوركى قانداي, شىركىن! ءوز باسىم استانانى قازاقستان جەتىستىكتەرىنىڭ بيىك شىڭى دەپ باعالايمىن.
عالىمبەك ورالحان ۇلى, قىتاي-قازاق ستۋدەنتتەر قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى:
− ازيانىڭ كىندىك توسىندەگى ۇلى دالانىڭ ۇلان-عايىر جەرىن الىپ جاتقان قازاق ەلىنىڭ ارۋ استاناسىندا ەل مەرەيىن اسىرعان ەكسپو-2017 كورمەسى كەزىندە وزدەرىڭىزبەن كەزدەسكەنىمە وتە قۋانىشتىمىن. قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى دوستىق قارىم-قاتىناس جاستارعا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشۋدا. مەن قىتايدا تۇرسام دا, قازاقستانداعى وزگەرىستەرگە ءاردايىم كوز جۇگىرتىپ وتىرامىن. ۇلى جىبەك جولىن جاڭعىرتۋ بويىنشا ەكى ەل اراسىندا كوپتەگەن جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ماقالاسىندا كوتەرىلگەن لاتىنشاعا كوشۋ باستاماسى كورەگەندىكپەن قابىلدانعان كوشەلى شەشىم. بۇل − بارشا قازاقتى تۇتاستىراتىن التىن كوپىر.
كارىم ءىلياس, تاەكۆوندادان تۇركيانىڭ چەمپيونى:
− نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار:رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسى بۇكىل تۇركى دۇنيەسىن ەلەڭ ەتكىزدى. سەبەبى, بۇل شەتەل قازاقتارىنىڭ كوپتەن كۇتكەن جاڭالىعى. قازاقستان ءالىپبيدى وزگەرتۋ كەزىندە تۇركيانىڭ تاجىريبەسىن ءتيىمدى پايدالانىپ, ونىڭ ارتىقشىلىعى مەن كەمشىلىگىن سالىستىرىپ, تۇركى ەلدەرى ىشىندەگى ەڭ مىقتى لاتىن ءالىپبيىن جاساۋىنا بولادى. مەن ىستانبۇلداعى اتاتۇرىك اەروپورتىنان ۇشىپ كەلىپ ەدىم, ەندى قايتاردا استاناداعى نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىقارالىق اۋەجايىنان اتتاناتىنىما قۋانىشتىمىن.
جانىبەك ەرقانات, موڭعولياداعى «اقيىق» تۋريستىك فيرماسىنىڭ باس ديرەكتورى:
قازاقستاننىڭ ءاربىر قادامىنا تىلەكشىمىز. ەلباسى ماقالاسى جىگەرىمىزدى جانىپ, ۇلتتىق نامىسىمىزدى وياتتى. ەل مارتەبەسى وسە بەرسىن!
دينارا مولداعاليەۆا, بيوفيزيك عالىم, «نۇر وتان» ۇيىمداستىرعان «Nurintech» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى:
− مىنا عاسىردا اسا ءبىلىمدى ادامدار عانا تابىستىڭ تاي قازانىن تاسىتادى. تالانتتى زامانداستارىمىزدى قولداۋدا پارتيا قىرۋار ءىس تىندىردى. سولاردىڭ ءبىرى − «Nurintech». ماقساتى – دارىندىلاردى دارالاۋ. ەندىگى جەردە وسى وتىرعان ءبارىمىز ەلباسى بەلگىلەگەن مەجەلەردى ەڭسەرۋگە ەڭبەكتەنگەنىمىز دۇرىس.
ەرمەك حاپيزوۆ, رەسەي حالقى جاستارى اسسامبلەياسى ومبى ايماقتىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى:
− كەيىنگى ۋاقىتتا ومبىلىق قازاق جاستارى قازاقستانعا قاراي اعىلۋدا. تاريحي وتانىمىز تارتادى. وسىندا باقىتىن تاپقان باۋىرلارىمىز بارشىلىق. سولارعا ەلىكتەپ-سولىقتايمىز. ومبىدا شوقانداي ۇلى عالىمنىڭ, ماعجانداي الاش ارىسىنىڭ ىزدەرى قالعانىن ماقتان ەتەمىز.
ءادىل احمەتوۆ, «دارىن» مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, كينو جانە تەاتر اكتەرى:
ءبىز باقىتتى ۇرپاقپىز. ەگەمەن ەلىمىز بار. بىلگەنگە بۇل باعا جەتپەس باق. ءوزىم باستى رولدە ويناعان «اناعا اپارار جول» ءفيلمى تاريحىمىزدى تەرەڭىرەك تانۋىما سەپتىگىن تيگىزدى. تالاي كورەرمەننىڭ كوزىنەن جاس تارامداپ اققانىن كوردىم. تاتارستاندا ءبىر كىسى ماعان كەلىپ: «قازاقتار, سىزدەر باقىتتىسىزدار. ءوز تاريحتارىڭ جونىندە كينو تۇسىرە الاسىزدار», دەگەندە تاۋەلسىزدىگىمىزگە ىشتەي تاۋبە قىلدىم.
فورۋم سوڭىندا جيىنعا قاتىسۋشىلار تاراپىنان قويىلعان سۇراقتارعا «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد جان-جاقتى جاۋاپ قايتاردى.
تالعات باتىرحان,
«ەگەمەن قازاقستان»
