سالالىق ماماندارعا سۇرانىس باسىم
وبلىستىق ءماسليحات جانىنداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ كوميسسياسىنىڭ جەتەكشىسى يۋري بەلونوگ كەلتىرگەن دەرەكتەر بويىنشا, سابيلەردىڭ شەتىنەۋى – 8,4, تۋبەركۋلەزگە شالدىعۋ 2,5 پايىزعا تومەندەگەن. انالار ءولىمى تىركەلمەگەن. ال قان اينالىمى جۇيەسى, راك اۋرۋلارى كورسەتكىشتەرى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەن جوعارى. دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ۆلاديمير بەزلەر مەديتسينا ۇيىمدارىندا 1390 دارىگەر, 5081 مەيىربيكە جۇمىس ىستەيتىنىن, سوڭعى ءۇش جىلدا 233 جاس مامان كەلگەنىن, ولاردىڭ 109-ى اۋىلدىق جەرلەرگە جىبەرىلگەنىن جەتكىزدى. بيىل دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا 12,8 ميلليارد تەڭگە ءبولىنىپ, مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار الۋعا 1 ميلليارد تەڭگە, سونداي-اق 20 نىساندى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋ قاراستىرىلعان.
بايانداماشىلاردىڭ مالىمدەۋىنشە, وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 180 مىڭعا جۋىعى ديسپانسەرلىك ەسەپكە الىنىپ, 70 مىڭدايىنا ءدارى-دارمەك پرەپاراتتارى تەگىن بەرىلەدى. بۇل تسيفر ماقتانارلىق ەمەس. ءۇش تۇرعىننىڭ ءبىرى دىمكاس دەگەن ءسوز.
«نۇر وتان» پارتياسى وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى, ايماق باسشىسى قۇمار اقساقالوۆ «دەنساۋلىق» باعدارلاماسىنىڭ سىلبىر اتقارىلىپ جاتقانىن, قوردالانعان ماسەلەلەردى تىزبەلەگەننەن گورى شەشۋدىڭ ناقتى دا ءتيىمدى جولدارىن ىزدەستىرۋدى, الدىن الۋ شارالارىن شيراتۋدى تالاپ ەتتى. پارتيا ۇيىمدارى مەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ نازارىن حالىق اراسىندا سالاماتتى ءومىر سالتىن جۇيەلى ناسيحاتتاۋعا اۋداردى. دەنى ساۋ ۇرپاق ءوسۋ ءۇشىن «اۋىرىپ ەم ىزدەگەنشە, اۋىرماۋدىڭ جولىن ىزدە» دەگەن حالىقتىق تاجىريبەگە جۇگىنۋ كەرەكتىگىن ايتا كەلىپ, اۋرۋحانالار مەن ەمحانالاردى بىلىكتى, كاسىبي ماماندارمەن تولىقتىرۋ, ولاردى ورنىقتىرۋ, الەۋمەتتىك جاعدايلار جاساۋ جۇمىستارىنىڭ جۇيەلى جۇرگىزىلمەيتىنىن, ماسەلە كوبىنە كەلىسىمشارت توڭىرەگىنەن اسپايتىنىن اتاپ كورسەتتى. وڭىردە ءالى 316 دارىگەر جەتىسپەيدى. اۋىلدارعا 129 مامان كەرەك. اسىرەسە, پەدياتر, لور, اكۋشەر-گينەكولوگ, وكۋليست, فارماكولوگ ماماندارىنا سۇرانىس باسىم. وبلىس ورتالىعىندا 266 دارىگەر باسپاناعا ءزارۋ. ەلىمىزدە, رەسەيدىڭ كورشى وبلىستارىندا وقىپ جاتقان تۇلەكتەردى كەرى ورالتۋ جايى قاناعاتتاندىرمايدى.
قۇمار ىرگەباي ۇلى № 1 قالالىق ەمحانانىڭ باس دارىگەرى سۆەتلانا كاششەنتسەۆانىڭ جاستار جاتاقحانالارىن سالۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قولداپ, بيۋدجەتتەن قارجى قاراستىرۋدى, دەمەۋشىلەردى تارتۋدى ءتيىستى ورىندارعا تاپسىردى. سۆەتلانا تيموفەەۆنانىڭ ايتۋىنشا, مەكەمە تاراپىنان ءۇش جىلعا دەيىنگى جۇمىس ءوتىلى بار جاس دارىگەرلەرگە جىلىنا 8 ميلليون تەڭگە تۇرعىن ءۇي وتەماقىسى تولەنەدى. ءبىر وكىنىشتىسى, جولدامامەن كەلەتىن كادرلاردىڭ دەنى جالپى تاجىريبەدەگى دارىگەرلەر كورىنەدى. سالالىق مامانداردىڭ ۇلەسى تومەن. سوسىن اۋرۋحانالار مەن ەمحانالار شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىنداعى كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك كاسىپورىنعا اينالعالى ءۇي كەزەگىندە تۇرۋ ماسەلەسى كۇردەلەنە تۇسكەن.
بۇگىندە مەديتسينا سالاسىندا قىزمەت اتقاراتىن دارىگەرلەردىڭ 215-ءى زەينەتكەر, 94-ءى زەينەت جاسىنا جەتكەنىن ەسكەرسەك, قوردالانعان پروبلەمالاردى كەشەندى تۇردە شەشپەيىنشە, جاعدايدى وڭالتۋ قيىنعا سوعاتىن ءتۇرى بار.
كەدەرگىسىز كىرۋدىڭ ماشاقاتتارى
ەلباسى «قازاقستان جولى-2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» جولداۋىندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا كوبىرەك كوڭىل ءبولۋ, ولار ءۇشىن قازاقستان كەدەرگىسىز ايماققا اينالۋ تيىستىلىگىن العا تارتقان بولاتىن. بيۋرو وتىرىسىندا شال اقىن جانە تايىنشا اۋداندارىنىڭ اكىمدەرى عارىپ جاندارعا جاسالىپ جاتقان قامقورلىقتار جايلى باياندادى. ولار ءىستىڭ تىگىسىن جاتقىزىپ, كۇنگەي جاعىن مولىراق قامتۋعا تىرىسقانىمەن, پارتيا وكىلدەرى جۇرگىزگەن تەكسەرۋ جاعدايدىڭ كەرىسىنشە ەكەنىن ايعاقتاپ بەردى. مىسالى, 793 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جان تۇراتىن شال اقىن اۋدانىندا ەمحانا, ءدارىحانا, ىشكى ىستەر ءبولىمى, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى, مادەنيەت ءۇيى, قازاق مەكتەبى عيماراتتارىنا كىرۋ – مۇگەدەكتەر ءۇشىن ءبىر مۇڭ. «قازپوشتانىڭ» اۋداندىق بولىمشەسىندە قوڭىراۋ جۇمىس ىستەمەيدى. جۇرت-
شىلىق ءجيى باس سۇعاتىن الەۋمەتتىك قورعاۋ بولىمىندە پاندۋس تالاپقا ساي جابدىقتالماعان. وسىعان ۇقساس جاعدايلار تايىنشا اۋدانىندا دا مولىنان كەزدەسەدى. مۇندا ورتالىق ەمحانا مەن ء«ۇمىت» قارتتار ورتالىعى عانا مۇگەدەكتەر ءۇشىن قولجەتىمدى قىزمەت كورسەتسە, قالعان مەكەمەلەردە «كەدەرگىسىز» دەگەن قۇر اتى عانا.
– 2012 جىلى قولعا الىنعان باعدارلاما كەلەسى جىلى اياقتالۋى ءتيىس. وسى ۋاقىت ارالىعىندا اتقارىلعان جۇمىستار سىن كوتەرمەيدى. بىزگە ناقتى ءىس, تەگەۋرىندى قيمىل قاجەت, – دەگەن ايماق باسشىسى ىسكە سالعىرت قاراعان وزگە اۋدان اكىمدەرىنە قاتاڭ شارا قولدانىلاتىنىن ەسكەرتتى.
مۇنىڭ الدىندا قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى كەمباعال ادامداردىڭ مەكەمەلەرگە كەدەرگىسىز كىرۋ جايىنا كەزەكتى رەيد ۇيىمداستىرىپ, كوپتەگەن ولقىلىقتاردى انىقتاعان بولاتىن. ماسەلەن, بىرقاتار پاندۋستاردا ساتىنىڭ بۇرىشتارى مەن شىنى ەسىكتەر كوز كەمىستىگى بارلار ءۇشىن قانىق سارى تۇسپەن بەلگىلەنبەگەن. عيمارات سىرتىنا مورزە الىپبيىمەن جازىلعان اقپارات ىلىنبەگەن. كەي ساۋدا ورىندارىندا ەسىككە قولاربا كەپتەلىپ قالادى, دەيدى «مى تاكيە جە كاك ۆسە!» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى سەرگەي ساپكو. قالالىق بالالار ەمحاناسىندا قوڭىراۋ الىسقا ورناتىلعان, ونىڭ ءوزى ىستەن شىققان. دارەتحانالار دا مۇگەدەكتەر ءۇشىن تىم قولايسىز. بىلتىردان بەرى 380 نىسان تەكسەرىلىپ, ورتاق تالاپتى ورىنداماعانداردىڭ ايىپپۇل تولەۋلەرىنە تۋرا كەلگەن. الايدا, قورىتىندى شىعارىپ جاتقاندارى ساۋساقپەن سانارلىق.
ال ساياسي كەڭەستىڭ بيۋرو وتىرىسىندا قاتتى سىنعا ۇشىراعان اۋدان اكىمدەرىنە سوگىس جاريالانىپ, جازاعا تارتىلۋىنا قاراعاندا تالاپتىڭ كۇشەيەرى, جاعدايدىڭ تۇزەلەرى انىق.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
