استانانىڭ وزىندە وسى جىلدىڭ 13 جانە 21 ءساۋىرى كۇندەرى «ەدەم پالاس-1», «ەدەم پالاس-2» تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىندە وسىنداي كەلەڭسىزدىك بولدى. ارتىنشا «ايا», «ۋسپەح» تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىندە دە وقىس وقيعالار تىركەلدى. جۇرەگى شايلىعىپ قالعاندار جوعارى قاباتتاعى پاتەرىنە باسپالداق ارقىلى كىرىپ-شىعۋعا ءماجبۇر. باسقا امالى جوق. اتا-انالار, اسىرەسە, بالالارى ءۇشىن الاڭدايدى. ولار كىرىپ-شىققان سايىن «ليفت توقتاپ قالماسا ەكەن» دەپ جانىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ وتىرادى. وسى جاعدايدى تۇزەۋگە بولا ما؟ استانا قالاسىنىڭ اكىمدىگى بۇل ماسەلەنىڭ دۇرىستالۋىن مىقتاپ قولعا الدى.
«Elorda.info» سايتىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, استانادا 6577 ليفت تىركەلگەن. 4879 ليفت – تۇرعىن ۇيلەردە, 1728 ليفت – اكىمشىلىك عيماراتتاردا. 63 ءليفتىنىڭ پايدالانۋ مەرزىمى ءوتىپ كەتكەن. وسى ليفتىلەردىڭ تەحنيكالىق جاعدايى قانداي كۇيدە؟ ۋاقتىلى تەكسەرىلە مە؟ ىستەن شىققان جاعدايدا ءتيىستى مەكەمەلەردىڭ تەز ارادا جوندەۋگە شاما-شارقى جەتە مە؟ وسى سالادا بىلىكتى ماماندار جەتكىلىكتى مە؟ ولاردى دايارلاۋعا كوڭىل ءبولىنىپ وتىر ما؟ تۇرعىنداردىڭ ليفت شارۋاشىلىعىنا بايلانىستى قانداي ارىز-شاعىمدارى بار؟
استانا قالاسىنىڭ اكىمدىگى, تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسى باسقارماسى وسىنداي سانسىز ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەپ, بىرنەشە مارتە باسقوسۋ وتكىزدى. ناتيجەسىندە, ەلورداداعى ليفتىلەردىڭ بارلىعىنا كەشەندى تەكسەرۋ جاساۋ جونىندەگى توقتامعا كەلدى. بىراق, اتالعان باسقارمانىڭ ليفت شارۋاشىلىقتارىنا تەكسەرۋ جۇرگىزۋگە قۇزىرەتى جوق بولىپ شىقتى. بۇعان قالالىق پروكۋراتۋرانىڭ ارالاسۋىنا تۋرا كەلدى. نە كەرەك, ەلورداداعى بارلىق ليفتىلەردىڭ تەحنيكالىق جاعدايىنا تەكسەرۋ جۇرگىزىلەتىن بولدى. بىراق, بۇل – وتە اۋقىمدى جۇمىس. ءبىر-ەكى ايدىڭ اينالاسىندا بىتەتىن شارۋا ەمەس, بىرنەشە ايعا سوزىلۋى مۇمكىن.
ليفت شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن كومپانيالار زاڭدىلىق تالاپتارىنا سايكەس كوتەرگىش مەحانيزمدەردى اي سايىن تەكسەرىپ, بۇل تۋرالى اقپاراتتى ارنايى جۋرنالدا تىركەپ وتىرۋى ءتيىس. وسى جۇمىستىڭ ويداعىداي ەكەنىنە كوپتىڭ كۇمانى بار. ويتكەنى, سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتەتىن فيرمالار ۇدايى اۋىسىپ جاتادى. كەلدى-كەتتى. تۇراقتى جۇمىس ىستەمەيتىندىكتەن, جۇمىستارىنا ءجۇردىم-باردىم قارايتىنى تاعى بار. ال وسىنىڭ زاردابىن تارتاتىن قاراپايىم حالىق.
ءبىر قىزىعى, ليفت شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن كومپانيالار وزدەرى بي, وزدەرى قوجا. زاڭ جۇزىندە ولاردىڭ جۇمىسىن اكىمدىكتىڭ دە, وعان قاراستى قۇرىلىمداردىڭ دا تەكسەرۋگە قۇقى جوق. ليفت كومپانيالارى پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرىمەن بايلانىستا جۇمىس ىستەيدى. ويتكەنى, كووپەراتيۆتەر ليفتىلەردىڭ قاۋىپسىز جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋعا جاۋاپتى. بىراق, قازىرگى جاعدايدا پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرىنىڭ ءبارى بىردەي بۇل ىسكە تياناقتى قاراپ وتىر دەپ ايتا قويۋ قيىن. بۇل تۋرالى بۇعان دەيىن دە ماسەلە كوتەرگەن ەدىك. («پاتەر پروبلەماسىن كىم شەشەدى؟», «ەگەمەن قازاقستان», 16.05.2017 جىل). تاعى ءبىر ايتاتىن جاي, پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرىن دە تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسى باسقارماسىنىڭ تەكسەرۋىنە زاڭ بويىنشا قۇزىرەتى جوق بولىپ شىقتى. ويتكەنى, ولاردى سايلاعان پاتەر يەلەرى. سولاردىڭ تاراپىنان شاعىم تۇسكەن جاعدايدا عانا باسقارما تەكسەرۋ جاساي الادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ليفت كومپانيالارى سەكىلدى پيك تە ءوزى – بي, ءوزى – قوجا. وسىنىڭ ءبارىن رەتتەۋ ءۇشىن زاڭناما تالاپتارىنا وزگەرىس ەنگىزۋ قاجەت-اق. بۇل تۋرالى ءبىرازدان بەرى ايتىلىپ كەلەدى. بىراق, ازىرگە ءسوز جۇزىندە قالىپ وتىر.
نەگىزى, كوپ قاباتتى ۇيلەردىڭ تۇرعىندارى ليفت كومپانيالارىن تاڭداۋعا وتە مۇقيات بولعانى ءجون. تاڭداۋ ءۇشىن پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆى مۇشەلەرىنىڭ جالپى جينالىسى وتەدى. حاتتاما تولتىرىلادى. سول حاتتامادا كورسەتىلگەن كومپانيا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋى ءتيىس. ونى پيك جەكە-دارا تاڭداي المايدى, بۇل تۇرعىنداردىڭ تاڭداۋىنا تىكەلەي بايلانىستى. وسىنى ەسكەرگەن ءجون. تاعى ءبىر ەرەكشە ەسكەرەتىن ماسەلە, تۇرعىندار تومەن تاريف ۇسىنعان كومپانيانىڭ ىعىندا كەتىپ قالماۋى كەرەك. تولەمنىڭ تومەن بولعانى جاقسى ارينە, بىراق كومپانيانىڭ مۇمكىندىگى مەن جۇمىس تاجىريبەسىنە, ماماندارىنىڭ بار-جوعى مەن ساپاسىنا دا ايرىقشا ءمان بەرگەن ءجون.
...ءسىز تۇرىپ جاتقان ۇيدەگى ءليفتىنىڭ كۇيى قانداي؟ ءبىر ءسات نازار اۋداردىڭىز با؟
