قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە مۇشەلىككە سايلانۋى بارىسىندا قازاقستان ازيا-تىنىق مۇحيتى ايماعىنداعى 58 ەلگە بەرىلەتىن ءبىر ورىنعا سىرتقى ساياساتتا بەلسەندى قىزمەتىمەن ۇنەمى ۇمتىلىستاعى تايلاند كورولدىگىمەن باسەكەلەس بولدى. ناتيجەسىندە, قازاقستان كانديداتۋراسىن داۋىس بەرۋگە قاتىسقان بۇۇ-عا مۇشە 193 ەلدىڭ 138 قولداۋى دا كوپ نارسەنى اڭعارتسا كەرەك.
ءبىزدىڭ ەلىمىز – بۇۇ-نىڭ جارعىسىنا سايكەس, جاھاندىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قولداۋعا وكىلەتتى ماڭىزدى ساياسي ۇيىمعا ورتالىق ازيادان مۇشە بولىپ سايلانعان تۇڭعىش مەملەكەت. جالپى, قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە مۇشە بولىپ بىردە-ءبىر رەت سايلانباعان ءالى دە 70-كە تارتا مەملەكەت بار. سوندىقتان, ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ وسىناۋ بەدەلدى ۇيىمعا مۇشە بولىپ سايلانۋىن قازاقستاننىڭ وسكەلەڭ, تەگەۋرىندى جاس ديپلوماتيالىق مەكتەبىنىڭ كورنەكتى تابىسى دەپ قابىلداعانىمىز دۇرىس. بۇۇ-داعى, ونىڭ قۇرىلىمدارىنداعى, وزگە دە حالىقارالىق ۇيىمدارداعى سىرتقى ساياساتتىڭ نەبىر كوكجالدارىمەن جۇمىس ىستەۋ, ولارمەن پىكىر تالاستىرىپ, ءوز ۇستانىمىڭدى قورعاپ, وعان يلاندىرۋ ۇلكەن ونەر ءارى عىلىم ەكەنى انىق.
قازاقستان پرەزيدەنتى بۇۇ-نىڭ قىزمەتىنە كونسترۋكتيۆتى سىن كوزىمەن قاراپ, ونىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ قاجەتتىگىن اۋەل باستان-اق ايتىپ كەلەدى. ن.نازارباەۆ بۇۇ-نىڭ 2007 جىلعى 62-ءشى سەسسياسىندا جاريالاعان مىنا مالىمدەمەسىن وقىرماننىڭ جادىنا سالۋدى ءجون كورىپ تۇرمىز: «قازاقستان بۇۇ-نىڭ ءرولى مەن بەدەلىن كوتەرۋگە ءازىر مەملەكەتتەرمەن ىنتىماقتاستىقتى قۋاتتايدى. ءبىزدىڭ كوزقاراسىمىز بويىنشا, قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلۋى تۇراقتى مۇشەلەر سياقتى, تۇراقتى ەمەس مۇشەلەر جەلىسى ارقىلى دا جۇزەگە اسىرىلۋعا ءتيىس. سونىمەن بىرگە, ول – ءادىل گەوگرافيالىق قاتىسۋشىلىق پەن مەملەكەتتىك ەگەمەندىك تەڭدىگىن قۇرمەتتەۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋعا ءتيىس. رەفورما, سونداي-اق, ونىڭ ترانسپارەنتتىلىگى مەن ەسەپتى باعىنىشتىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ جۇمىس ادىستەرىن دە قامتۋى ءتيىس». ەلباسىنىڭ بۇل سوزىنەن بۇۇ, ونىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ جۇمىسى تۋرالى ەلىمىزدىڭ اۋەلدەن وزىندىك ۇستانىمى, قالىپتاسقان كوزقاراسى بار ەكەنىن اڭعارامىز.
قاۋىپسىزدىك كەڭەسى الەمدىك بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىككە تونەر قاۋىپ-قاتەردى انىقتاپ, وعان ساياسي باعا بەرىپ, ناقتى شەشىمدەر قابىلدايدى. بۇگىندە بۇۇ وسى كەڭەستىڭ شەشىمىمەن الەمدە بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋ جونىنەن 16 وپەراتسيا جۇرگىزۋدە. جالپى, كەڭەس شەشىمىمەن بۇۇ ءوزى قۇرىلعان كەزدەن بەرى 69 بىتىمگەرلىك وپەراتسياسىن جۇزەگە اسىردى...
ەلىمىزدىڭ جاھاندىق قاۋىپسىزدىك پەن بەيبىتشىلىكتى نىعايتۋ ءۇشىن سىرتقى ساياساتتا ءوزىنىڭ الدىنا قويعان ناقتى ماقساتتارى مەن باسىمدىقتارى بار. قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ساياساتتاعى تۇبەگەيلى ۇلتتىق ماقساتتارى ايقىن, اشىق ءارى كەڭ ورىسكە يە. الدىمەن ونىڭ تۇعىرلى نەگىزىن ن.نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسى جانە انتيادرولىق, انتيتەررورلىق باسقا دا باستامالارى قۇرايدى.
ارينە, قازاقستانعا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە مۇشە بولۋ مۇمكىندىگى جايدان-جاي بەرىلە سالعان جوق. بۇل ارادا ءبىرىنشى كەزەكتە ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق ساياساتتا ءوز جولى, ءوز ۇستانىمى, پايىم-تۇجىرىمى بار ەكەنى الدەقاشان دالەلدەنگەنى, تاجىريبەلى ويىنشى رەتىندەگى ءرولى ەسكەرىلگەنى انىق. سونىڭ ەڭ ءبىر شىرقاۋ بيىگى دە, مارتەبەلى دالەلى دە قازاقستاننىڭ 2010 جىلى ازيالىق, تۇركى ەلى بولا تۇرا ەۋروپانىڭ جەتەكشى ۇيىمى – ەقىۇ-دا توراعالىق ەتۋى. سول جىلعى 1 جەلتوقساندا ونىڭ استانا سامميتىنە 56 مۇشە مەملەكەتتەن, بۇۇ, ناتو, تمد سەكىلدى حالىقارالىق ۇيىمداردان جانە باسقا سەرىكتەس مەملەكەتتەردەن 2,5 مىڭ دەلەگاتتىڭ كەلۋى, ونىڭ جۇمىسىن جاريالاۋعا, كورسەتۋگە باق-تىڭ 1,5 مىڭنان استام وكىلىنىڭ قاتىسۋى, جۇمىسىنىڭ تابىستى اياقتالىپ, ۇيىم جۇمىسىنا قان جۇگىرتكەن «استانا دەكلاراتسياسىنىڭ» قابىلدانۋى, سونىڭ ناتيجەسىندە «استانا رۋحى» سەنىم, كەلىسىم, ءوزارا تۇسىنىستىك رامىزىنە اينالىپ, ديپلوماتيا لەكسيكونىنا تۇبەگەيلى ەنۋى كوڭىلدى مارقايتپاي قويمايدى.
سونىمەن قاتار, ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتتاعى قىزمەتى ەلباسىنىڭ بىتىمگەرشىلىك باستامالارىمەن دە تانىلۋدا. باسقاسىن بىلاي قويعاندا, سيريا داعدارىسىن وڭتايلاندىرۋعا قاتىستى كەلىسسوزدەردىڭ استانادا ۇيىمداستىرىلۋىن ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولادى. الەم نازارىن اۋدارعان وسىناۋ كەلىسسوزدەرگە استانا ۇنقاتىسۋ الاڭىن ۇسىنا وتىرىپ, بەيبىتشىلىكتىڭ شىنايى جاقتاۋشىسى ەكەنىن پاش ەتتى.
قورىتا ايتقاندا, ىرگەلى حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ارەكەتتەسۋ شەڭبەرىندە ەلىمىزدىڭ ءوز مۇمكىندىكتەرىن كورسەتە وتىرىپ, تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى شەشۋگە قاتىستى يگى باستامالارىن الەمدىك دەڭگەيدە كۇن تارتىبىنە شىعارا ءبىلۋى قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياسات سالاسىنداعى جەمىستى جولىن كورسەتەدى.
