بۇگىندە العا قويىلعان يگى ماقسات, مۇددەلەردىڭ ءبارى بىرتىندەپ جۇزەگە اسۋ ۇستىندە. ەڭ باستىسى, تاۋەلسىز ساراپشىلار پىكىرىنە سۇيەنسەك, قازىرگى كۇنى سىبايلاس جەمقورلىققا توزبەيتىن, پارا بەرمەيتىن, پارا المايتىن جاستار قاتارى كوبەيىپ كەلەدى ەكەن. مۇنداي جەتىستىك وڭايلىقپەن كەلە قويماعانى جانە بەلگىلى. كەڭەستىك كەزەڭنىڭ قۇرساۋىنان بوساعان ەلدەر ەستەرىن جيا الماي ءارى سىبايلاستىقپەن كۇرەسەرگە دارمەن تابا الماي جاتقاندا ەلباسى ن.نازارباەۆ تمد مەملەكەتتەرى اراسىندا ءبىرىنشى بولىپ, سوناۋ 1998 جىلى-اق, «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. ارينە, كەيىن بۇل زاڭعا بىرتىندەپ وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. ال بۇگىندە الەم ەلدەرىنىڭ دە الدىندا تۇرعان وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىق ەكەن. وراسان زور سالدارى بار بۇل الەۋمەتتىك دەرتتەن ءبىزدىڭ قازاقستان قوعامى دا تۇگەلدەي ارىلىپ بولدى دەپ ايتا المايمىز. سوندىقتان سىبايلاس جەمقورلىق ماسەلەسى مەملەكەت پەن قوعامنىڭ بۇكىل سالاسىنا قاتىستى وتكىر سيپات الىپ, بۇرىنعىدان بەتەر وزەكتەنە تۇسۋىمەن نازار اۋدارتادى. سەبەبى, جەمقورلىق دەرتى مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى پارا الاتىن لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ بەدەلىن ءتۇسىرىپ قانا قويماي, بيلىك جۇيەسىنىڭ, سونىمەن قوسا بۇكىل الەۋمەتتىك جۇيەنىڭ قۇلدىراۋىنا اكەلىپ سوعۋىمەن قاۋىپتى. مەملەكەت باسشىسى حالىققا ارناعان جولداۋلارىندا دا سىبايلاس جەمقورلىق پروبلەماسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىپ كەلەدى. ماسەلەن, «قازاقستان جولى-2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋىندا قازاقستاننىڭ الداعى ونجىلدىقتارداعى باستى ماقساتى الەمنىڭ 30 دامىعان ەلىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋ ەكەنىن مىندەت ەتىپ قويدى. ارينە, مۇندايدا سىبايلاس جەمقورلىق ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە قاۋىپ ءتوندىرىپ, كەدەرگى كەلتىرەتىندىگى داۋسىز. سوندىقتان دا, ەلباسىنىڭ مىندەتتەرىنە سايكەس, ەلىمىز سىبايلاس جەمقورلىققا جانە كولەڭكەلى ەكونوميكاعا قارسى تۇرۋدى, سونداي-اق, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قورعاۋدى قولعا الدى. ءسويتىپ, سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ ۇيىمداسقان نىساندارىنىڭ جولىن كەسۋگە باعىتتالعان جۇيەلى جۇمىس تاسىلدەرى جاسالدى. سوعان وراي قازىرگى تاڭدا مەملەكەتتىك ورگاندار ارقىلى 2015-2025 جىلدارعا ارنالعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس ستراتەگياسى ىسكە اسىرىلۋدا. بۇل باعدارلامانىڭ شەڭبەرىندە ۇلتتىق زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە, مەملەكەتتىك ورگاندارداعى سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن ازايتۋعا, كولەڭكەلى ەكونوميكانىڭ دەڭگەيىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان ءتۇرلى قۇقىقتىق شارالار كوزدەلدى. ەلباسىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ستراتەگياسىنىڭ جاڭا تاسىلدەرىن جاساۋ تۋرالى تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتىن جەتىلدىرۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارىنىڭ جوباسىنا ۇنەمى جاڭا ۇسىنىستار ەنگىزىلىپ كەلەدى. جوعارىدا ايتقانىمىزداي, تمد ەلدەرىنىڭ اراسىندا العاش رەت قازاقستاندا «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس تۋرالى» زاڭ قابىلدانعالى بەرى ونىڭ الەۋەتى دە, ءمانى مەن ماڭىزى دا كۇنەن-كۇنگە ارتىپ كەلەدى. اتالعان زاڭ ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋعا, سىبايلاس جەمقورلىق كورiنiستەرiنەن تۋىندايتىن قاۋiپ-قاتەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋiپسiزدiگiن قورعاۋعا, سىبايلاس جەمقورلىققا بايلانىستى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ مەن انىقتاۋعا جانە جولىن كەسۋ, اشۋ, زارداپتارىن جويۋ مەن كiنالiلەردi جاۋاپقا تارتۋ ارقىلى مەملەكەتتiك ورگانداردىڭ, مەملەكەتتiك مiندەتتەردi اتقاراتىن لاۋازىمدى جانە باسقا دا ادامداردىڭ, سونداي-اق, ولارعا تەڭەستiرiلگەن ادامداردىڭ تيiمدi قىزمەتiن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالدى. وسىلايشا بارلىق ادامداردىڭ زاڭ مەن سوت الدىنداعى تەڭدiگi قامتاماسىز ەتىلدى. تاعى ءبىر قۋانتاتىن جاعداي, وتكەن جىلى ەلباسى قول قويعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەت جونىندەگى كەيبىر زاڭ اكتىلەرىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ ونىڭ ىسكە اسۋى بولىپ وتىر. وسى زاڭنىڭ جاڭا تالاپتارىنا سايكەس, ەندى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا قىزمەتكە باراتىن ازاماتتار زاڭداردى ءبىلۋ مەن جەكە ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرى بويىنشا مەملەكەتتىك قىزمەت جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس اگەنتتىگىندە باعالاۋدان وتەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە مەملەكەتتىك قىزمەتكە كىمنىڭ لايىق نەمەسە لايىقسىز ەكەنىن الدىن الا بىلۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەندەشە, كەلەشەكتە مەملەكەتتىك قىزمەتكە ەلى مەن حالقىنا ادال قىزمەت ەتۋگە دايىن, سىبايلاستىققا جانى قاس ازاماتتار ىرىكتەلىپ كەلەدى دەپ ۇمىتتەنەيىك...
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
