تاۋەلسىزدىك – ەڭ باستى قۇندىلىعىمىز. تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەننەن كەيىن عانا ەلىمىزدى الەمدەگى دامۋشى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنان كورە الدىق. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ارقاسىندا وتكەن جىلى ۇلان-بايتاق دالامىزعا كەرەي مەن جانىبەك تۋىن تىگىپ, نەگىزىن قالاعان قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەن كونستيتۋتسيامىزدىڭ 20 جىلدىعىن, ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىن كەڭ كولەمدە تويلادىق. «تاۋەلسىزدىك – حالقىمىزدىڭ بوستاندىعى مەن دەربەس دامۋ جولىنداعى سان عاسىرلىق كۇرەس تاريحىنىڭ ناتيجەسى», – دەپ ەلباسىمىز ايتقانداي, وڭاي كەلگەن جوق.
تۇعىرلى كوك بايراعىمىزدى ەندى اسپاندا جەلبىرەتىپ ۇستاۋ – كەلەشەگى كەمەل, ءبىلىمدى ۇرپاقتارىمىزدىڭ ەنشىسىندە. اتا-بابالارىمىز اڭساعان تاۋەلسىزدىك ەلباسىمىزدىڭ «ءماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسىمەن ساباقتاسادى.
وسى ورايدا, 25 جىل بۇرىن الەم كارتاسىندا قازاقستان دەپ اتالاتىن جاڭا مەملەكەت پايدا بولدى, ال ءبىر اي ىشىندە ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن العاشقى بولىپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى اسكەرلەرى قۇرىلدى, ال قازىرگى كەزدەگى ۇلتتىق ۇلان اسكەرى. بۇل ۋاقىت ىشىندە تاۋەلسىزدىكپەن تۇسپا-تۇس دۇنيەگە كەلگەن قازاقستاندىقتاردىڭ جاڭا بۋىنى ءوسىپ جەتىلدى. ولاردىڭ كەيبىرى وتان يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت اتقارۋ ءىسىن تاڭدادى. بۇگىنگى تاڭدا ورال شاھارىندا ورنالاسقان №5517 اسكەري بولىمىندە دە وتان الدىنداعى اسكەري بورىشتارىن ابىرويمەن اتقارىپ جۇرگەن ماقتاۋعا لايىقتى 1991 جىلدىڭ جاۋىنگەرلەرى بارشىلىق. ولاردىڭ ءبىرشاماسى بالا كەزىنەن اسكەري كيىم كيۋدى جانە ءوز تاۋەلسىز ەلىنىڭ قورعاۋشىلارى بولۋدى ارمانداعان كادرلىق اسكەري قىزمەتشىلەر بولىپ تابىلادى. بۇل رەتتە وسى اسكەري بولىمدە وزات قىزمەت ەتىپ جۇرگەن بىرنەشە تاۋەلسىزدىك قۇرداسىمەن جولىعىپ, سوزگە تارتقان ەدىك.
2-ءشى ارنايى جەدەل ماقساتتاعى باتالوننىڭ روتا كومانديرى, اعا لەيتەنانت تولەبي بەرىكباەۆ:
– مەن – ومىرگە تاۋەلسىزدىكتىڭ اق تاڭىمەن بىرگە كەلگەنىمدى ماقتانىش ەتىپ, سوعان ساي ازامات بولۋدى ارمانداپ جۇرگەن جاسپىن. ءومىرگە 1991 جىلى ءوڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ماقتاارال اۋدانىنداعى قىزىلتۋ اۋىلىندا كەلدىم. بالا كەزىمدە اسكەري فيلمدەردى جاقسى كورەتىنمىن جانە اسكەريلەر جايلى اتامنىڭ اڭگىمەلەرىن ۇيىپ تىڭدايتىنمىن. اسكەري كيىم كيۋدى, وتانىمدى قورعاۋدى, قاسيەتتى بورىشىمدى وتەۋدى قالادىم. سوندىقتان مەكتەپتى بىتىرىسىمەن, پەتروپاۆل قالاسىنداعى ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري ينستيتۋتىنا ءتۇستىم. ونى 2014 جىلى اياقتاپ, سول جىلى ورالعا كەلىپ الدىمەن ۆزۆود, سوسىن روتا تىزگىنىن قولعا الدىم.
قازىر ءبىز سياقتى جاستارعا دا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلىپ وتىر. ەلىمىزدىڭ وسى كەزگە دەيىن قول جەتكىزگەن تابىستارىن باياندى ەتىپ, اعا بۋىننىڭ ەرلىك پەن ەڭبەك ءداستۇرىن ساقتاۋ – باستى ماقساتىمىز. ازىرگە, سول سىنالار ساتتەردەن ويداعىداي ءوتىپ كەلە جاتقان سياقتىمىن. ءۇش جىل بويى وزات جاس ساردارلاردىڭ قاتارىنان كورىنىپ ءجۇرمىن.
ءوز باسىم ەلىمىزدىڭ وسى تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قول جەتكىزگەن تابىستارىنا سۇيسىنەمىن. ارينە, اعا ۇرپاق باستاعان تاريحي جولدى جالعاستىراتىن دا ءبۇگىنگى جاستار ەكەنىن ءتۇسىنەمىز. تاريح ءۇشىن ازعانتاي ۋاقىتتا, ياعني 25 جىلدا ەلىمىز وتكەن جولدىڭ ءوتكەلەكتى بولعانى دا راس. الايدا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسى ءبىر كۇردەلى كەزەڭدە ەلدىڭ ەڭسەسىن تىكتەيتىندەي اۋقىمدى جۇمىستارعا ۇيىتقى بولدى. ەگەمەن ەلىمىزدى الەم مويىندايتىنداي ايبىندى مەملەكەتكە اينالدىردى.
ماتەريالدىق-تەحنيكالىق روتا كومانديرىنىڭ ءتاربيە جانە الەۋمەتتىق-قۇقىقتىق جۇمىستار ءجونىندەگى ورىنباسارى, لەيتەنانت نۇرجان ەلىباەۆ:
– تاۋەلسىزدىك. ەركىندىك. ازاتتىق. ەگەمەندىك. نەتكەن كيەلى ۇعىمدار؟! الايدا, بۇل ەركىندىككە قول جەتكىزۋ جولىندا تالاي-تالاي بوزداقتار قانىن بەردى. ولار ارمان ەتكەن باقىتتى كەزدى ءبىز كوزىمىزبەن كوردىك, دارحان دالانىڭ توسىندە اسىر سالىپ وينادىق, ەش ۋايىمسىز ۇيىقتاپ, ارايلاپ اتار تاڭداردا وياندىق. «سەن نەتكەن باقىتتى ەدىڭ, كەلەر ۇرپاق» دەپ قاسىم امانجولوۆ ايتپاقشى, ءيا, ءبىز شەكسىز باقىتتىمىز.
سوندىقتان, تاۋەلسىزدىكتىڭ قۇرداسى ەكەنىمدى ويلاعاندا, كوكىرەگىمدى ءبىر ادەمى سەزىم الديلەيدى. ول جەكە قۋانىشىمنىڭ تۋعان ەلىڭنىڭ تاريحي ءومىرىندەگى ايرىقشا ساتپەن تۇسپا-تۇس كەلۋىنە دەگەن ريزاشىلىقتىڭ اسەرى دەر ەدىم.
2014 جىلى پەتروپاۆل قالاسىنداعى ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري ينستيتۋتىن ويداعىداي ءتامامداپ, ورالداعى 5517 اسكەري ءبولىمىندە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق روتا كومانديرىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىق-قۇقىقتىق جۇمىستار ءجونىندەگى ورىنباسارىنىڭ قىزمەتىن ادال اتقارۋدامىن. جاۋىنگەرلىك قىزمەتىن وزىمە وتە ۇنايدى. ماعان سەنىم ارتقان كومانديرلەرىمنىڭ ءۇمىتىن اقتاۋعا تىرىسامىن. بۇكىل ەلىمىز سياقتى ءبىزدىڭ ۇلتتىق ۇلان اسكەرلەرى دە تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىن تابىسپەن قارسى الۋعا جۇمىلۋدا.
مۇنىڭ بارلىعى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كوسەمدىگى مەن كورەگەندىگىنىڭ ءناتيجەسى, ەلىمىزدەگى ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ ءوزارا ءتىل تابىسۋى مەن دوستىعىنىڭ ايعاعى بولسا كەرەك. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ عۇمىرى ۇزاق, تۇعىرى بەرىك بولسىن. حالقىمىز امان, ەلىمىز تىنىش بولسىن. تاۋەلسىزدىك جىلدارى العان ەلىمىزدىڭ بەدەل-بيىگى اسقاقتاي بەرسىن. ءبىز تاۋەلسىزدىكتىڭ قۇرداستارى وسى باعىتتاعى قايناعان ءومىردىڭ قاق ورتاسىندا جۇرۋگە ءازىرمىز.
1-اتقىشتار روتاسىنىڭ ۆزۆود كومانديرى, اعا لەيتەنانت داۋرەن ماحامبەتوۆ:
– 1991 جىلدىڭ 16 جەلتوقسانى – بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ەڭ باقىتتى, اڭساعان ارمانىنا جەتكەن كۇنى, تاۋەلسىزدىكتىڭ تاڭى اتقان كۇن. مەن وسى جىلى دۇنيە ەسىگىن اشتىم. تاۋەلسىزدىكتىڭ ءتول قۇرداسىمىن. مەن ءوزىمدى ەگەمەن ەلدە, تاۋەلسىزدىكتىڭ تاڭى ارايلاپ اتقان باقىتتى قازاقستاندا تۋعانىما شەكسىز قۋانامىن.
مىنە, سودان بەرى 25 جىل زىرعىپ وتە شىقتى. ازاتتىقتىڭ ارقاسىندا ءبىز باقىتتى بالالىق شاقتا ءوسىپ, الاڭسىز ارنايى اسكەري ءبىلىم الىپ, شاتتىققا تولى كۋرسانتتىق ءومىردى كورىپ, قازىر ەش ۋايىمسىز اشىق اسپان استىندا بەرەكەلى دە مەرەكەلى عۇمىر كەشۋدەمىز. اتا-بابامىز ارمان ەتكەن «اعاشتان بال», «شوپتەن ءسۇت» اعىلىپ جاتقان زاماننىڭ قۇرداسىمىز, ەگەمەندىكتىڭ بيىگىندە سامعاعان ەركىندىكتىڭ قۇسىمىز. وسىنىڭ ءبارى اتا-بابانىڭ قانىمەن, اق بىلەكتىڭ كۇشىمەن, اق نايزانىڭ ۇشىمەن كەلدى. سوندىقتان دا ءبىز ولاردىڭ الدىندا ماڭگىلىك قارىزدارمىز.
ەلباسىمىز «بولاشاق – جاستاردىڭ قولىندا» دەپ ءجيى ايتادى, بىزگە ۇلكەن سەنىم ارتادى. سول كەمەل كەلەشەكتى جاسايتىندار – «تاۋەلسىزدىك قۇرداستارى». جاستار ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋدا بارلىق جاعداي جاسالۋدا.
وسى جىلدارى مەن كوپتەگەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدىم. پەتروپاۆل قالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري ينستيتۋتىن 2013 جىلى ويداعىداي اياقتاپ, قازىرگى تاڭدا ورال شاھارىنداعى 5517 اسكەري بولىمىندە 1-اتقىشتار روتاسىنىنىڭ ۆزۆود كومانديرى كىزمەتىن اتقارۋدامىن. اسكەري قىزمەتكەر بولىپ, وتان قورعاۋ بالا كۇنگى ارمانىم ەدى. قازىرگى كەزدە سول ارمانىم ورىندالىپ, ەگەمەن ەلىمىزدەگى ۇلتتىق ۇلاننىڭ قاتارى نىعايىپ, ايبىنى ارتۋىنا ءوز ۇلەسىمدى قوسىپ, كەلەمىن.
1-اتقىشتار روتاسىنىڭ بولىمشە كومانديرى, كىشى سەرجانت ءامىر نۇرمانوۆ:
– قازاق ەلى ەگەمەندىگىن پاش ەتىپ, تاۋەلسىزدىك تاڭى اتقاندا مەنىڭ دۇنيە ەسىگىن اشقانىم پەشەنەمە جازىلعان باقىتتى كۇننىڭ ءبىرى دەپ بىلەمىن. تاۋەلسىزدىكتىڭ قۇرداسى بولعانىمدى ماقتان تۇتامىن. بال ءتىلىم شىعىپ, اياعىمدى اپىل-تاپىل باسقان كۇننەن باستاپ تاۋەلسىزدىكپەن بىرگە ءوسىپ كەلەمىن. سودان بەرى 25 جىل تاريح پاراعىنا قاتتالدى. اتا-انام دا ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا ءدۇنيەگە كەلگەن تۇڭعىشتارىنىڭ قۋانىشى ەل تاۋەلسىزدىگىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەنىن جاقسىلىققا جورىعاندارىن ۇنەمى ايتىپ وتىرادى. سوندىقتان دا مەنىڭ تاربيەمە ايرىقشا قاراپتى. العاشقىدا ورىس ءتىلىنىڭ ارتىقشىلىعىن سەزىنگەن اتا-انام مەنى ورال قالاسىنداعى ورىس مەكتەبىنە بەردى. كەيىن قازاقى سالت-داستۇردەن قول ۇزبەسىن, انا ءتىلىن ءبىلسىن دەگەن بولۋى كەرەك, قازاق مەكتەبىنە اۋىستىردى.
بۇگىندە تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعى مەرەكەسىنىڭ تابالدىرىعىندا تۇرىپ, وسىنداي بىرلىگى مىقتى ەلدە تۋعانىمىزعا قۋانامىز. ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ەرتەڭىنە قىزمەت ەتۋدى ماقتانىش تۇتامىز. تۋعان جەردىڭ ءوركەندەۋىنە ۇلەس قوسۋدى اسكەري پەرزەنتتىك پارىزىم دەپ ەسەپتەيمىن.
مىنە, وسىلايشا تاۋەلسىزدىك جىلدارى قازاقستان ارمياسى كۇرمەۋى قيىن جولدى ەڭسەردى. وسى جىلدار ىشىندە جوعارى كاسىبي, ۇتقىر, زاماناۋي قارۋ-جاراقپەن جابدىقتالعان قازاقستاندىق قارۋلى كۇشتەردىڭ جاڭا بەينەسى قالىپتاستى. قازاقستان ەلىمىزدىڭ مۇددەسىنە تولىققاندى جاۋاپ بەرەتىن كاسىبي ارميانى قۇرىپ, جاڭا اسكەري دوكترينا قابىلدادى. ءسوز جوق, مۇنىڭ ءبارى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ارقاسى ەكەنى انىق.
ەربولات سۇلتانوۆ,
پودپولكوۆنيك
ورال
• 13 جەلتوقسان, 2016
تاۋەلسىزدىك قۇرداستارى – اسكەري قىزمەت وزاتتارى
تاۋەلسىزدىك – ەڭ باستى قۇندىلىعىمىز. تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەننەن كەيىن عانا ەلىمىزدى الەمدەگى دامۋشى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنان كورە الدىق. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ارقاسىندا وتكەن جىلى ۇلان-بايتاق دالامىزعا كەرەي مەن جانىبەك تۋىن تىگىپ, نەگىزىن قالاعان قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەن كونستيتۋتسيامىزدىڭ 20 جىلدىعىن, ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىن كەڭ كولەمدە تويلادىق. «تاۋەلسىزدىك – حالقىمىزدىڭ بوستاندىعى مەن دەربەس دامۋ جولىنداعى سان عاسىرلىق كۇرەس تاريحىنىڭ ناتيجەسى», – دەپ ەلباسىمىز ايتقانداي, وڭاي كەلگەن جوق.
تۇعىرلى كوك بايراعىمىزدى ەندى اسپاندا جەلبىرەتىپ ۇستاۋ – كەلەشەگى كەمەل, ءبىلىمدى ۇرپاقتارىمىزدىڭ ەنشىسىندە. اتا-بابالارىمىز اڭساعان تاۋەلسىزدىك ەلباسىمىزدىڭ «ءماڭگىلىك ەل» ۇلتتىق يدەياسىمەن ساباقتاسادى.
وسى ورايدا, 25 جىل بۇرىن الەم كارتاسىندا قازاقستان دەپ اتالاتىن جاڭا مەملەكەت پايدا بولدى, ال ءبىر اي ىشىندە ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن العاشقى بولىپ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى اسكەرلەرى قۇرىلدى, ال قازىرگى كەزدەگى ۇلتتىق ۇلان اسكەرى. بۇل ۋاقىت ىشىندە تاۋەلسىزدىكپەن تۇسپا-تۇس دۇنيەگە كەلگەن قازاقستاندىقتاردىڭ جاڭا بۋىنى ءوسىپ جەتىلدى. ولاردىڭ كەيبىرى وتان يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت اتقارۋ ءىسىن تاڭدادى. بۇگىنگى تاڭدا ورال شاھارىندا ورنالاسقان №5517 اسكەري بولىمىندە دە وتان الدىنداعى اسكەري بورىشتارىن ابىرويمەن اتقارىپ جۇرگەن ماقتاۋعا لايىقتى 1991 جىلدىڭ جاۋىنگەرلەرى بارشىلىق. ولاردىڭ ءبىرشاماسى بالا كەزىنەن اسكەري كيىم كيۋدى جانە ءوز تاۋەلسىز ەلىنىڭ قورعاۋشىلارى بولۋدى ارمانداعان كادرلىق اسكەري قىزمەتشىلەر بولىپ تابىلادى. بۇل رەتتە وسى اسكەري بولىمدە وزات قىزمەت ەتىپ جۇرگەن بىرنەشە تاۋەلسىزدىك قۇرداسىمەن جولىعىپ, سوزگە تارتقان ەدىك.
2-ءشى ارنايى جەدەل ماقساتتاعى باتالوننىڭ روتا كومانديرى, اعا لەيتەنانت تولەبي بەرىكباەۆ:
– مەن – ومىرگە تاۋەلسىزدىكتىڭ اق تاڭىمەن بىرگە كەلگەنىمدى ماقتانىش ەتىپ, سوعان ساي ازامات بولۋدى ارمانداپ جۇرگەن جاسپىن. ءومىرگە 1991 جىلى ءوڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ماقتاارال اۋدانىنداعى قىزىلتۋ اۋىلىندا كەلدىم. بالا كەزىمدە اسكەري فيلمدەردى جاقسى كورەتىنمىن جانە اسكەريلەر جايلى اتامنىڭ اڭگىمەلەرىن ۇيىپ تىڭدايتىنمىن. اسكەري كيىم كيۋدى, وتانىمدى قورعاۋدى, قاسيەتتى بورىشىمدى وتەۋدى قالادىم. سوندىقتان مەكتەپتى بىتىرىسىمەن, پەتروپاۆل قالاسىنداعى ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري ينستيتۋتىنا ءتۇستىم. ونى 2014 جىلى اياقتاپ, سول جىلى ورالعا كەلىپ الدىمەن ۆزۆود, سوسىن روتا تىزگىنىن قولعا الدىم.
قازىر ءبىز سياقتى جاستارعا دا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلىپ وتىر. ەلىمىزدىڭ وسى كەزگە دەيىن قول جەتكىزگەن تابىستارىن باياندى ەتىپ, اعا بۋىننىڭ ەرلىك پەن ەڭبەك ءداستۇرىن ساقتاۋ – باستى ماقساتىمىز. ازىرگە, سول سىنالار ساتتەردەن ويداعىداي ءوتىپ كەلە جاتقان سياقتىمىن. ءۇش جىل بويى وزات جاس ساردارلاردىڭ قاتارىنان كورىنىپ ءجۇرمىن.
ءوز باسىم ەلىمىزدىڭ وسى تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قول جەتكىزگەن تابىستارىنا سۇيسىنەمىن. ارينە, اعا ۇرپاق باستاعان تاريحي جولدى جالعاستىراتىن دا ءبۇگىنگى جاستار ەكەنىن ءتۇسىنەمىز. تاريح ءۇشىن ازعانتاي ۋاقىتتا, ياعني 25 جىلدا ەلىمىز وتكەن جولدىڭ ءوتكەلەكتى بولعانى دا راس. الايدا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسى ءبىر كۇردەلى كەزەڭدە ەلدىڭ ەڭسەسىن تىكتەيتىندەي اۋقىمدى جۇمىستارعا ۇيىتقى بولدى. ەگەمەن ەلىمىزدى الەم مويىندايتىنداي ايبىندى مەملەكەتكە اينالدىردى.
ماتەريالدىق-تەحنيكالىق روتا كومانديرىنىڭ ءتاربيە جانە الەۋمەتتىق-قۇقىقتىق جۇمىستار ءجونىندەگى ورىنباسارى, لەيتەنانت نۇرجان ەلىباەۆ:
– تاۋەلسىزدىك. ەركىندىك. ازاتتىق. ەگەمەندىك. نەتكەن كيەلى ۇعىمدار؟! الايدا, بۇل ەركىندىككە قول جەتكىزۋ جولىندا تالاي-تالاي بوزداقتار قانىن بەردى. ولار ارمان ەتكەن باقىتتى كەزدى ءبىز كوزىمىزبەن كوردىك, دارحان دالانىڭ توسىندە اسىر سالىپ وينادىق, ەش ۋايىمسىز ۇيىقتاپ, ارايلاپ اتار تاڭداردا وياندىق. «سەن نەتكەن باقىتتى ەدىڭ, كەلەر ۇرپاق» دەپ قاسىم امانجولوۆ ايتپاقشى, ءيا, ءبىز شەكسىز باقىتتىمىز.
سوندىقتان, تاۋەلسىزدىكتىڭ قۇرداسى ەكەنىمدى ويلاعاندا, كوكىرەگىمدى ءبىر ادەمى سەزىم الديلەيدى. ول جەكە قۋانىشىمنىڭ تۋعان ەلىڭنىڭ تاريحي ءومىرىندەگى ايرىقشا ساتپەن تۇسپا-تۇس كەلۋىنە دەگەن ريزاشىلىقتىڭ اسەرى دەر ەدىم.
2014 جىلى پەتروپاۆل قالاسىنداعى ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري ينستيتۋتىن ويداعىداي ءتامامداپ, ورالداعى 5517 اسكەري ءبولىمىندە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق روتا كومانديرىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىق-قۇقىقتىق جۇمىستار ءجونىندەگى ورىنباسارىنىڭ قىزمەتىن ادال اتقارۋدامىن. جاۋىنگەرلىك قىزمەتىن وزىمە وتە ۇنايدى. ماعان سەنىم ارتقان كومانديرلەرىمنىڭ ءۇمىتىن اقتاۋعا تىرىسامىن. بۇكىل ەلىمىز سياقتى ءبىزدىڭ ۇلتتىق ۇلان اسكەرلەرى دە تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىن تابىسپەن قارسى الۋعا جۇمىلۋدا.
مۇنىڭ بارلىعى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كوسەمدىگى مەن كورەگەندىگىنىڭ ءناتيجەسى, ەلىمىزدەگى ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ ءوزارا ءتىل تابىسۋى مەن دوستىعىنىڭ ايعاعى بولسا كەرەك. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ عۇمىرى ۇزاق, تۇعىرى بەرىك بولسىن. حالقىمىز امان, ەلىمىز تىنىش بولسىن. تاۋەلسىزدىك جىلدارى العان ەلىمىزدىڭ بەدەل-بيىگى اسقاقتاي بەرسىن. ءبىز تاۋەلسىزدىكتىڭ قۇرداستارى وسى باعىتتاعى قايناعان ءومىردىڭ قاق ورتاسىندا جۇرۋگە ءازىرمىز.
1-اتقىشتار روتاسىنىڭ ۆزۆود كومانديرى, اعا لەيتەنانت داۋرەن ماحامبەتوۆ:
– 1991 جىلدىڭ 16 جەلتوقسانى – بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ەڭ باقىتتى, اڭساعان ارمانىنا جەتكەن كۇنى, تاۋەلسىزدىكتىڭ تاڭى اتقان كۇن. مەن وسى جىلى دۇنيە ەسىگىن اشتىم. تاۋەلسىزدىكتىڭ ءتول قۇرداسىمىن. مەن ءوزىمدى ەگەمەن ەلدە, تاۋەلسىزدىكتىڭ تاڭى ارايلاپ اتقان باقىتتى قازاقستاندا تۋعانىما شەكسىز قۋانامىن.
مىنە, سودان بەرى 25 جىل زىرعىپ وتە شىقتى. ازاتتىقتىڭ ارقاسىندا ءبىز باقىتتى بالالىق شاقتا ءوسىپ, الاڭسىز ارنايى اسكەري ءبىلىم الىپ, شاتتىققا تولى كۋرسانتتىق ءومىردى كورىپ, قازىر ەش ۋايىمسىز اشىق اسپان استىندا بەرەكەلى دە مەرەكەلى عۇمىر كەشۋدەمىز. اتا-بابامىز ارمان ەتكەن «اعاشتان بال», «شوپتەن ءسۇت» اعىلىپ جاتقان زاماننىڭ قۇرداسىمىز, ەگەمەندىكتىڭ بيىگىندە سامعاعان ەركىندىكتىڭ قۇسىمىز. وسىنىڭ ءبارى اتا-بابانىڭ قانىمەن, اق بىلەكتىڭ كۇشىمەن, اق نايزانىڭ ۇشىمەن كەلدى. سوندىقتان دا ءبىز ولاردىڭ الدىندا ماڭگىلىك قارىزدارمىز.
ەلباسىمىز «بولاشاق – جاستاردىڭ قولىندا» دەپ ءجيى ايتادى, بىزگە ۇلكەن سەنىم ارتادى. سول كەمەل كەلەشەكتى جاسايتىندار – «تاۋەلسىزدىك قۇرداستارى». جاستار ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋدا بارلىق جاعداي جاسالۋدا.
وسى جىلدارى مەن كوپتەگەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدىم. پەتروپاۆل قالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري ينستيتۋتىن 2013 جىلى ويداعىداي اياقتاپ, قازىرگى تاڭدا ورال شاھارىنداعى 5517 اسكەري بولىمىندە 1-اتقىشتار روتاسىنىنىڭ ۆزۆود كومانديرى كىزمەتىن اتقارۋدامىن. اسكەري قىزمەتكەر بولىپ, وتان قورعاۋ بالا كۇنگى ارمانىم ەدى. قازىرگى كەزدە سول ارمانىم ورىندالىپ, ەگەمەن ەلىمىزدەگى ۇلتتىق ۇلاننىڭ قاتارى نىعايىپ, ايبىنى ارتۋىنا ءوز ۇلەسىمدى قوسىپ, كەلەمىن.
1-اتقىشتار روتاسىنىڭ بولىمشە كومانديرى, كىشى سەرجانت ءامىر نۇرمانوۆ:
– قازاق ەلى ەگەمەندىگىن پاش ەتىپ, تاۋەلسىزدىك تاڭى اتقاندا مەنىڭ دۇنيە ەسىگىن اشقانىم پەشەنەمە جازىلعان باقىتتى كۇننىڭ ءبىرى دەپ بىلەمىن. تاۋەلسىزدىكتىڭ قۇرداسى بولعانىمدى ماقتان تۇتامىن. بال ءتىلىم شىعىپ, اياعىمدى اپىل-تاپىل باسقان كۇننەن باستاپ تاۋەلسىزدىكپەن بىرگە ءوسىپ كەلەمىن. سودان بەرى 25 جىل تاريح پاراعىنا قاتتالدى. اتا-انام دا ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا ءدۇنيەگە كەلگەن تۇڭعىشتارىنىڭ قۋانىشى ەل تاۋەلسىزدىگىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەنىن جاقسىلىققا جورىعاندارىن ۇنەمى ايتىپ وتىرادى. سوندىقتان دا مەنىڭ تاربيەمە ايرىقشا قاراپتى. العاشقىدا ورىس ءتىلىنىڭ ارتىقشىلىعىن سەزىنگەن اتا-انام مەنى ورال قالاسىنداعى ورىس مەكتەبىنە بەردى. كەيىن قازاقى سالت-داستۇردەن قول ۇزبەسىن, انا ءتىلىن ءبىلسىن دەگەن بولۋى كەرەك, قازاق مەكتەبىنە اۋىستىردى.
بۇگىندە تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعى مەرەكەسىنىڭ تابالدىرىعىندا تۇرىپ, وسىنداي بىرلىگى مىقتى ەلدە تۋعانىمىزعا قۋانامىز. ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ەرتەڭىنە قىزمەت ەتۋدى ماقتانىش تۇتامىز. تۋعان جەردىڭ ءوركەندەۋىنە ۇلەس قوسۋدى اسكەري پەرزەنتتىك پارىزىم دەپ ەسەپتەيمىن.
مىنە, وسىلايشا تاۋەلسىزدىك جىلدارى قازاقستان ارمياسى كۇرمەۋى قيىن جولدى ەڭسەردى. وسى جىلدار ىشىندە جوعارى كاسىبي, ۇتقىر, زاماناۋي قارۋ-جاراقپەن جابدىقتالعان قازاقستاندىق قارۋلى كۇشتەردىڭ جاڭا بەينەسى قالىپتاستى. قازاقستان ەلىمىزدىڭ مۇددەسىنە تولىققاندى جاۋاپ بەرەتىن كاسىبي ارميانى قۇرىپ, جاڭا اسكەري دوكترينا قابىلدادى. ءسوز جوق, مۇنىڭ ءبارى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ارقاسى ەكەنى انىق.
ەربولات سۇلتانوۆ,
پودپولكوۆنيك
ورال
سوڭعى جاڭالىقتار
تۇلعا • بۇگىن, 08:20
عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:10
ايماقتار • بۇگىن, 08:05
ايماقتار • بۇگىن, 08:03
عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:00
ايماقتار • بۇگىن, 07:58
ميراس • بۇگىن, 07:55
ونەر • بۇگىن, 07:50
باسىلىم • بۇگىن, 07:45
ايماقتار • بۇگىن, 07:40
عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 07:35
الماتىدا «ورتالىق ازيا مۇراتى» اتتى جاڭا مونوگرافيا تانىستىرىلدى
ايماقتار • بۇگىن, 00:05
