قورقىتۋدىڭ قۇرالى ما؟

قازىرگى بالالاردىڭ ءوزى ويىن­شىق­پەن وينامايدى. قايران, با­لا­لىق شاق! اتا-انانىڭ ويىنشىق ساتىپ الۋعا كەتەتىن اقشاسى قازىر ۇيالى تەلەفونعا, وعان سالىناتىن تولەم­دەرگە جۇمسالۋدا. كومپيۋتەر مەن ۇيالى تەلەفوننان باس المايتىن ۇر­­پاق­تىڭ, بالا بولىپ دالادا دوپ تەۋىپ, قۇربىلارىمەن تاي-ق ۇلىنداي تەبىسىپ وسپەگەن وركەننىڭ  سۇرقايى تىرشىلىگى بۇلاي سىرعي بەرسە, بارا-بارا ولاردىڭ اقىرى نە بولادى دەگەن سۇمدىق وي ساناعا ينەدەي شانشىلادى. ينتەرنەتىڭىزدى تىم ەركىنە جىبەرىپ قويعان قالاي بولار ەكەن دەگەن سۇراق تۋادى. ەشنارسەنىڭ ءمانىن ءالى تولىق تۇسىنبەيتىن بالانىڭ ميىنا وقىماي-توقىماي بەرىلەتىن بۇل نەندەي قۇدىرەتتىڭ كۇشى دەيسىز لاجسىزدان.  تاڭداناسىز. تاڭىرقايسىز. تاڭداي قاعاسىز. تاپپايسىز. راس, جويقىن اعىسقا ەندى توسقاۋىل جوق. وعان بۇگىن جابىلىپ قارسى كۇرەس اشۋ قاجەتسىز. قايتا زيانىن ازايتاتىن, پايداسىن كوبەيتەتىن جول ىزدەۋ الدەقايدا قىمبات-اق. مۇنسىز قازىر ادام ءبىر مينۋت ءومىر سۇرە المايتىن حالگە جەتتى. ۇيدە جا­رىق ءوشىپ قالسا دىتتەگەن جۇمىس بىت­پەي, كوزبەن بىرگە اياق-قولدىڭ دا قا­ت­ار بايلاناتىنى سياقتى, ينتەرنەت, كومپيۋتەر بۇگىندە كوپشىلىك ءۇشىن سونداي وتە قاجەت م ۇلىككە, قۇندىلىققا اينالعانى شىندىق. لايىم ءتيىمدى, پايدالى جاقتارى مولايىپ, يگىلىك پەن ىزگىلىككە تۇراقتى قىزمەت ەتە بەرگەي! ال ەندى بىراق, سولاي بولا تۇرا مۇنىڭ كەرى اسەرلەرى تۋرالى قۇلاش-قۇلاش ماقالالار جازىلعانىنا قاراماستان, اتتەڭ, ناتيجە كەمشىن. ينتەرنەتتە كوپ وتىرا بەرگەننىڭ  دەنساۋلىققا كەلتىرەر قاۋىپ-قاتەرلەرى مەن زارداپتارىنان بۇرىن ونىڭ بۇگىندە مۇنان سان ەسە زياندى, نەبىر ورەسكەل تۇيتكىلدەرى بەلەڭ الىپ كە­لەدى. باسقا اينالىساتىن شارۋالارى جوقتىقتان كەيبىرەۋلەر كۇندىز-ءتۇنى جۇرتتىڭ جازعاندارىن «باعىپ», قا­راما-قايشى پىكىر, شاتپاقتارىن جازىپ اۋرەلەنۋدەن شارشامايدى. ەل اراسىندا ۇلكەن قۇرمەتكە يە, سىيلى ازاماتتاردىڭ نامىسىنا تيەتىن قاۋەسەت تە ىشىندە ءورىپ ءجۇر. جاعالاي اۋزىنا كەلگەن ءسوزدى اقتارا سالىپ جاتقان جاندار قانشاما. ءجا, بۇلاردى قويشى, بارىنەن دە تىرناق استىنان كىر ىزدەپ, ۇناتپاعان ادامدارىن جەلىدە تۇقىرتىپ الۋدى ادەتكە اينالدىرعان اككىلەردىڭ ادەپسىز سوزدەرىنە قاراداي كۇيىنەسىز. «قازاننان قاقپاق كەتسە, يتتەن ۇيات كەتەدىنىڭ» كەرى. ء«اي» دەيتىن اجە, «قوي» دەيتىن قوجا جوقتىقتان» ولاردىڭ سوزدەرىنىڭ دۇرىس-بۇرىسى ەلەپ-ەكشەلمەي تاراپ جاتىر. بۇلاي عايباتتاۋعا تىيىم سالاتىن زاڭ جوق. اق ماتاعا قارا كۇيە جاعىلسا دا ءبارىبىر... ارىزدى باياعىدا ادامدار رەسمي ورگاندارعا جولدايتىن. ادىلەت­سىزدىكتەن زارداپ شەگىپ, بارار جەر, باسار تاۋى قالماعان تاعدىردىڭ مۇڭ-زارى باياندالعان, ءتيىستى ورگانداردىڭ تابالدىرىعىن اقيقات اڭساپ توزدىرعان جانداردىڭ جانايقايى جاريالانعان ارىز تۋرالى ەمەس, ءبىزدىڭ بۇل جەردەگى قوزعاپ وتىرعان اڭگىمەمىز  قاراداي بىرەۋگە سوقتىقپاسا, قارالاماسا, جالا جاۋىپ تۇرتپەكتەمەسە, ارتىنان ارىز جازباسا جۇرە المايتىن پەندەلەردىڭ تەرىس ارەكەتى تۋرالى بولىپ وتىر. بۇل – كەڭەس داۋىرىنەن كەلە جاتقان اۋرۋ. ول كەزدە مۇنداي شاعىمدار بيلىك ورىندارىنا جازىلسا, ال بۇگىندە قۇداي بەتىن اۋلاق قىلسىن, الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى سونداي ورىنسىز عايبات ءسوزدىڭ, جالانىڭ سالدارىنان بۇكىل الەمنىڭ الدىندا قارا بەت بولۋىڭ لەپ-لەزدە. جاقىندا ءبىر ارىپتەسىم كوپتەن بەرى حابارلاسپاي كەتكەن  اۋىلداس تانىسىم تەلەفون شالدى, دەدى. «اقشالاي كومەك بەرۋگە قازىر وزىم­دە دە ارتىق اقشا جوقتىعىن ايتقا­نىمدا, مەنى قاتتى جازعىردى. «سەن تۋرالى ارتىڭنان الەۋمەتتىك جەلىگە سىن جازامىن, جالپاق جۇرت­قا سىرىڭدى بۇكپەسىز جايىپ, ابىر­ويىڭدى ايرانداي توكپەسەم, تۇگەن­شە دەگەن اتىم ءوشسىن», دەپ قوقان-لوقى كور­سەتتى. جەلىنى كەي پىسىقتاردىڭ قور­­قىتۋدىڭ قۇرالى ەتىپ پايدالا­نىپ جۇرگەندەرىن كورىپ-ءبىلىپ ءجۇر­­مىز. ولارعا بىرەۋدىڭ سىرتىنان جالعان وسەك-اياڭ تاراتقاندارىڭ ءۇشىن جازىقتىسىڭدار دەپ جاتقان جان بار ما؟ مەن تۇك دەرىمدى بىلمەي, اڭتا­رىلىپ قالدىم. اپىر-اي, قۇرعىر اق­شاعا بولا سونشاما كوڭىلگە قاياۋ ءتۇسىرىپ, كىسىنى بوستان-بوسقا سوگۋگە بولا ما؟ شىنىمەن سولاي سىرتىمنان لاقاپ اڭگىمە تاراتىلسا, ونىڭ قازىر اق-قاراسىن تەكسەرىپ جاتقان كىم بار, جالپاق الەمگە جاريالانىپ كەتە بارادى. قۇدايدان قورىقپاعان ادامدارمەن قالاي كۇرەسەسىڭ؟! اۋىلىمنان, دوس­تارىمنان ۇيات-اۋ,.. دەدى ۇنجىرعاسى ءتۇسىپ... و, توبا, بىرەۋدىڭ توگىلگەن كوز جاسىنان, قايعى-قاسىرەتىنەن ەنەرگيا جيناي ما ەكەن ادام. الەۋمەتتىك جەلىدەگى سوقىر تاۋىقتاي جارقاباققا سوقتىققان مۇنداي جاندارعا ارناپ ايتىلار ءسوز: قورقىتىپ, ۇركىتۋدىڭ قۇرالىنا اينالدىراتىن ويىنشىق پا ساعان ينتەرنەت. قاراشاش توقسانباي, «ەگەمەن قازاقستان»