قاراشاش توقسانباي«Egemen Qazaqstan»
67 ماتەريال تابىلدى

تانىم • 27 ناۋرىز، 2020

زامانا شىندىعىن جازعان جازۋشى

بەلگىلى جازۋشى، اۋدارماشى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ يەگەرى بولات بوداۋبايدىڭ شىعارماشىلىق الەمى كەشەگى كەڭەس زامانى مەن تاۋەلسىزدىك العان قازىرگى كەزەڭدەگى ەل تاعدىرىن تۇتاس قامتيتىن قوس ءداۋىر شەجىرەسى ىسپەتتى. قالامگەردىڭ ادەبي ەڭبەكتەرى جاس بۋىندى ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ءسۇيىپ، ۇلتقا ادال قىزمەت ەتۋگە ۇندەيدى. تومەندەگى اڭگىمەدە جۋرناليست-جازۋشىنىڭ ءومىر-ورنەگى مەن شىعارماشىلىق شىڭى قامشىنىڭ قوس ورىمىندەي قاتار ورىلەدى.

سۇحبات • 26 ناۋرىز، 2020

الەمدى ءازىل-سىقاق ساقتايدى

پرەزيدەنت سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعى مەن «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى، «اتى جوق كىتاپ»، ء«تىلىم قىشىپ بارادى»، «قىسىر اڭگىمە»، «اۋىزباستىرىق»، «نەمەنەڭە جەتىسىپ كۇلەسىڭ؟»، «مىڭ ءبىر مىسال»، پا، شىركىن، پاروديا!»، «باتپانقۇيرىق»، «سويلە دەسەڭ، سويلەيىن» اتتى 30-عا جۋىق ساتيرالىق كىتاپتىڭ اۆتورى، بەلگىلى ساتيريك كوپەن امىربەك قازاق ساتيراسىنىڭ وتكەنى، بۇگىنى ءھام ەرتەڭى تۋرالى وي تولعايدى.

قوعام • 07 اقپان، 2020

ءومىردىڭ ءمانى – وتكەندى باعالاۋدا

تاريحي وقيعالاردى تانىپ-بىلۋدە، بولاشاقتى ايقىنداپ، وتكەنىمىزدىڭ شىنايى بولمىسىنا باعا بەرۋدە ارحيۆ ءىسىنىڭ اتقارار ءرولى وراسان زور. «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» جانە « ۇلى دالانىڭ جەتi قىرى» باعدارلامالارى اياسىندا ەل ايماقتارىنان ارحيۆتiك قۇجاتتاردى تولىقتىرۋ ماقساتىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ءىس-شارالار جانە سالاداعى باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەر تۋرالى نۇر-سۇلتان قالاسى مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى مەيرام بەكتەمباەۆ باياندايدى.

قوعام • 28 قاڭتار، 2020

كوشە بويىنداعى مادەنيەت

اتا-بابالارىمىزدىڭ بايىرعى ىرىم-تىيىمىن ەسكەرسەك، قازاق تۇندە ۇيدەن كۇل شىعارماعان، سەبەبى كۇل توگىلگەن جەردى باسۋعا بولمايدى، ءتۇرلى جاماندىق اتاۋلى كۇلمەن بىرگە كوشەدى، كۇلدەن شىققان جاماندىق ادامنىڭ وزىمەن بىرگە ۇيىنە ىلەسىپ بارادى دەپ ساقتاندىرعان.

رۋحانيات • 13 قاڭتار، 2020

باسىلىمنان اسقان بايلىق بار ما؟

جادىمىزدان وشە باستاعان قۇندى جادىگەرلەردى تۇگەندەپ، ەل رۋحانياتىنا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ جۇرگەن تۇلعالار از ەمەس. نۇر-سۇلتان قالاسى مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ ماماندارى جاقىندا پەتروپاۆل قالاسىندا تۇراتىن كوللەكتسيونەر ميحايل سيتنيكوۆتىڭ جەكە قورىنان 24 باسىلىمنىڭ 1238 داناسىن تاۋىپ، ساراپتاما جاسادى. ولاردىڭ دەنى اقمولا، قىزىلجار، سونداي-اق ومبى، ورىنبور، ماسكەۋ، سانكت-پەتەربۋرگ قالالارىندا جارىق كورگەن باسىلىمدار. سولتۇستىكقازاقستاندىق كوللەكتسيو­نەر بۇل تۋرالى اۋەلى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى حابار تاراتىپ، گازەت تىگىندىلەرىن ءبىر ميلليون تەڭگەگە باعالايتىنىن جەتكىزگەن.

ادەبيەت • 30 جەلتوقسان، 2019

جىر-كۇيى جانرى جاندانا ما؟

قازاقتا جىر-كۇيى دەگەن جانر – ەجەلدەن بار ءداستۇر. ياعني، اۋەلدە جىرلانىپ، سوسىن كۇيگە بەرگىسىز تولعاۋ رەتىندە ەل اراسىنا كەڭ تاراعان. جىر-كۇيى – جىراۋلار مەن جىرشىلار، تەرمەشىلەر قولداناتىن ماقام، اۋەن. ءار ءداۋىردىڭ، ءار ءوڭىردىڭ بۇگىندە جىر، تولعاۋ، تەرمە، داستان، قيسسا ايتاتىن وزىنە لايىق ماقام-سازى، اۋەنى ساقتالعان.

قوعام • 04 قاراشا، 2019

توي مادەنيەتى

قازاقتىڭ «اۋرۋ باتپانداپ كىرىپ، مىس­قالداپ شىعادى» دەگەن ماتەلى كوبىنە رۋحاني جۇدەۋ­لىك پەن ازاپتى دەرتكە ۇشىراپ، ۇلتتىق ادەت-عۇرىپ پەن سالت-داستۇردەن قول ۇزگەن، حالىقتىق قالىپپەن قابىسپايتىن سيىقسىز ءارى سوراقى جاڭا سالتتاردان كوپشىلىكتى ساقتاندىرۋ ماقساتىندا ايتىلىپ جاتادى. بۇل دەرت ەڭ الدىمەن جاس ۇرپاقتىڭ تامىرىن كەمىرىپ، تاۋىن شاعاتىن قۇرتقا، ال بۇكىل ۇلت ءۇشىن ۇلكەن سورعا اينالدى. بۇگىنگى اڭگىمەمىز – ۇلتتىق تاربيەنىڭ بەسىگى سانا­لاتىن، عاسىرلار بويى حالقىمىزبەن بىرگە جاساسىپ كەلە جاتقان توي مادەنيەتى توڭىرەگىندەگى تۇيتكىلدەر جايىندا بولماق.

10 قازان، 2019

جاسقا جاراساتىن ونەر

اريستوتەل: «بي – ادامنىڭ مىنەز-قۇلقىن، ىشكى جان-دۇنيەسىن، ارەكەتىن كورسەتەتىن تازا ىرعاقتىڭ كورىنىسى...» دەگەن ەكەن. يۋنەسكو-نىڭ شەشىمىمەن 1982 جىلدان باستاپ بالەتمەيستەر، بي ونەرىنىڭ شەبەرى جان جورج نوۆەردىڭ (1727-1810) تۋعان كۇنىنە وراي حالىقارالىق بي كۇنى مەرەكەلەنەدى. «بالەت ونەرىنىڭ اتاسى» رەتىندە تاريحتا قالعان فرانتسۋز رەفورماتورىنىڭ «بي مەن بالەت جايلى حات» اتتى تۋىندىسى كەز كەلگەن بالەت مەكتەبى ءۇشىن ءالى كۇنگە دەيىن قۇندى قۇرال سانالادى. مۇندا بالەتتىك قويىلىمداردىڭ قىر-سىرى، پانتوميمو جانە بي ونەرى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى جازىلعان ەدى.

رۋحانيات • 07 قازان، 2019

اتاتەگىن ىزدەۋشى ارحيۆكە بارادى

جاقىندا نۇر-سۇلتان قالاسى مەملەكەتتىك ارحيۆىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ 25 جىلدىعىنا وراي «رۋحاني جاڭعىرۋ: اشىق قوعامعا – اشىق ارحيۆ» دوڭگەلەك ۇستەلى وتكەن بولاتىن. ءىس-شاراعا ايماقتىق مەملەكەتتىك ارحيۆ باسشىلارى، نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت، س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى، م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى فيليالىنىڭ قىزمەتكەرلەرى، تاريحشى-عالىمدار، ۇلتتىق ارحيۆ پەن قاراعاندى، اقمولا، قوستاناي، جامبىل وبلىستارىنان ارحيۆ ماماندارى قاتىستى. تومەندە وسى جانە گەنەالوگيالىق سۇرانىستاردى ورىنداۋدىڭ قازىرگى تاڭداعى وزەكتى ماسەلەلەرى تۋرالى نۇر-سۇلتان قالاسى مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى عازيزا يساحان اڭگىمەلەيدى.

رۋحانيات • 01 قازان، 2019

قاراتاۋدىڭ كۇي قاينارى

قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شوپەن زالىندا قاراتاۋ شەرتپە كۇي مەكتەبىنىڭ شەبەرى، كۇيشى-كومپوزيتور تولەگەن مومبەكوۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى جايىندا ەستەلىكتەر، كۇيشى ورىنداۋىنداعى حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ كۇيلەرى، سونداي-اق كۇي مايتالمانىنىڭ ءتول تۋىندىلارى مەن بۇرىن جارىق كورمەگەن تەرمە-جىرلارى ەنگەن «تولعاۋ» كۇي جيناعىنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. كۇيلەردىڭ شىعۋ تاريحى مەن نوتالارى قاتار قامتىلعان كىتاپ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا «فوليانت» باسپاسىنان 5 مىڭ تارالىممەن جارىق كوردى.