«ناۋرىز-دۋمان» شىرقالماي, تويدىڭ ءسانى كەلەر مە؟

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت قايراتكەرى, بەلگىلى سازگەر تالعات سارىباەۆ تۋرالى مولتەك سىر ول الپىس دەگەن اسقارالى جاسى­نا جەتپەي دۇنيەدەن وزدى. بىراق ونىڭ ءانى ءاردايىم حالىق­پەن بىرگە. اسىرەسە, كۇمىس كومەي بەلگىلى ءانشى روزا رىمباەۆا جەلپىندىرە سالاتىن «ناۋرىز-دۋمان» ءانىنىڭ ءجونى بولەك. اقىن مۇقاعالي ءسوزىن جازعان جىرعا جاراسار ءان دە وسىنداي ەكپىنمەن, وسىنداي كوتەرىڭكى لەپپەن شىر­قالسا كەرەك قوي. حالقىنىڭ رۋحاني قازىناسى ءۇشىن عاجايىپ ءاندى دۇنيەگە اكەلگەن تالعاتتىڭ اكەسى بولات تا كونە مۋزىكالىق اسپاپتاردى حالقىمەن قايتا قاۋىشتىرعان بىرەگەي تۇلعالاردىڭ ءبىرى بولعان. «اكە كورگەن وق جونار». قولىنا ۇستاۋعا ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ جۇرەگى داۋالاي بەرمەيتىن شاڭقوبىز, جەتىگەن سياقتى سيرەك مۋزىكالىق اسپاپتاردا ويناۋعا تاۋەكەل ەتكەن العاشقىلاردىڭ ءبىرى دە تالعات بولاتىن. اكە تاربيەسى, اكە ءتالىمى, اكە وسيەتى, اكە عيبراتى شىعار, الاشتىڭ اتىن اسقاقتاتقان «اراي», «جەتىگەن», «گۇلدەر» ۆوكالدى-اس­پاپ­تىق انسامبلدەرىنىڭ قۇ­رىلۋىنا سەبەپشى بولعان, مىنە, وسى تالعات اتتى تالانت ەدى. سونىڭ ارقاسىندا, ەسكىلىكتىڭ سار­قىنشاعى رەتىندە قازاق ەست­راداسى رەپەرتۋارلارىنان الدە­قا­شان «سىزىلىپ» تاستالعان «ماۋسىمجان», «ءبىر بالا», «كەرىماي», «ارمان-اي» سياقتى حالىق اندەرىن زاماناۋي بوياۋمەن ارلەپ, ۋاقىتپەن ۇندەستىرە, جاڭا­شا كوركەمدەگەن ەڭبەگى دە ەلەۋگە تۇرارلىق بولاتىن. ءارى-بەرىدەن سوڭ, بۇگىندە ساحنا ساڭلاعىنا اينالعان تالاي دارىن­نىڭ تۇساۋىن كەسىپ, كورەرمەن­دەردىڭ كوزايىمىنا اينالدىرعان دا تالعات قوي. ونەر ءورىنىڭ ءار قيا­سىنا قۇلاش سەرمەپ, «قوزى كورپەش پەن بايان سۇلۋ», «چەلوۆەك-ولەن» فيلمدەرىن ءوز جۇرەگىنەن تۋعان مۋزىكامەن ارلەپ ايشىقتاعان ەدى. ساحنالار مەن راديولاردان ساڭ­قىلداي ەستىلىپ جاتاتىن «ءوت­كەن كۇندەر», «قوشتاسۋ», «ۆسە دليا تەبيا», «ءبىز بىرگە بولامىز», «مەنىڭ دوسىم», «وتانداستار», «سەنىمەن بىرگەمىن», «ستارىي تەلەفون», «گاۆان موەي ليۋبۆي» دەگەن اندەرىمەن بىرگە جۇرتتى ءبىر سەرپىلتىپ, ءبىر جەلپىندىرىپ تاس­تايتىن «ناۋرىز-دۋمان» ءانىنىڭ اۆ­تورى دا تالعات ەكەنىن بۇدان بى­لاي ءبىلىپ جۇرسەڭىزدەر ەكەن دەيمىز دە. جەزتاڭداي انشىلىگىنە جەز­كيىكتەي ەركەلىگى جاراسقان روزا رىمباەۆانىڭ اۋەلەتە سالعان «ناۋرىز-دۋمان» اتتى ءانىنسىز, مىسالى, ناۋرىز مەرەكەسىنىڭ ءسانى كەلمەيتىنى بەلگىلى. بۇگىندە بۇل ءاندى ىڭىلدامايتىن قازاق جوق دەسە دە بولادى. ناۋرىز ايى تۋعاندا, توي بولۋشى ەدى بۇل ماڭدا. ساقتالۋشى ەدى سىباعا, ساپارعا كەتكەن ۇلدارعا, ناۋرىز ايى تۋعاندا. ناۋرىز, ناۋرىز, كۇن يگى! كۇنى يگى جەردىڭ – ءتۇرى يگى. باۋىرى جىلىپ ناۋات-قار, بابىمەن عانا ءجىبيدى. شاشىلىپ ىرىس شاناقتان, شاقىرىپ ءبىر ءۇي ءبىر ءۇيدى, شاتتانۋشى ەدى ءبىر يگى. وسىناۋ يگى كەڭ جەرگە, ناۋرىز ايى كەلگەندە, ناۋرىز تويىن بەرگەندە, كورمەگەندەر دە – ارماندا, ارماندا – ونى كورگەن دە. كەلىپ ەم ءومىر – ورمانعا, ناۋرىز ايى كەلگەندە. مىنە, شيرەك عاسىر بولدى, وسى ءاندى دە, ءاننىڭ ءسوزىن دە «ەسكىردى» دەپ ايتاتىن مىقتى ءالى شىققان جوق. ارادا تاعى جيىرما بەس, ەلۋ, ءجۇز جىل وتەر, بىراق اسەم ءاندى جوققا شىعاراتىن ونداي مىقتى ول كەزدە دە دۇنيەگە كەلمەسى بەل­گىلى. ويتكەنى, «ناۋرىز-دۋمان» – اقى­نىن دا, كومپوزيتورىن دا, ءان­شىسىن دە تاپقان تاماشا تۋىن­دى. ال, ونداي تۋىندى قاي عا­سىر, قاي زاماندا دا حالىقتىڭ ءتول شى­عارماسىنا اينالىپ كەتە بارادى. ەلىمەن بىرگە ماڭگى جاساي بەرەدى. كەيدە «وسىنداي اسا تالانتتى ادامدار ومىردەن نەگە ەرتە وتەدى ەكەن؟» دەپ وكىنە ويلايسىڭ. الدە, جان دوسىنىڭ قازاسى جانىنا باتتى ما؟ وعان ارناپ ءان دە جازىپ ەدى عوي. بالكىم, بەيكۇنا قىزى ءاي­گەرىم­نەن ايىرىلۋ جۇرەگىنە سال­ماق تۇسىرگەن شىعار؟ ايتەۋىر, جازىلماس دەرتكە شالدىعۋى تە­گىن ەمەس دەيسىڭ ىزا-كۇيىكتەن ەر­نىڭ­نىڭ قانىن شىعارا تىستەلەپ تۇرىپ. قالاي دەسەك تە, تالعات ناعىز ونەر ادامى ەدى. ءوزى تاڭداعان كاسىپ­تى دە شەكسىز سۇيە ءبىلدى. سون­دىق­­تان دا بولار, ونىڭ ءاربىر شى­عار­ماسى «ناۋرىز-دۋمان» سياقتى ماڭگىلىك. كوسەمالى ساتتىباي ۇلى, جازۋشى. تاراز.