ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە استانا قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ق.ايتمۇحامەتوۆتىڭ «2015-2016 جىلدارداعى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنىڭ ءوتۋ بارىسى جانە ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ دامۋ بولاشاعى تۋرالى» تاقىرىبىندا بريفينگى بولىپ ءوتتى.
«وزدەرىڭىز كۋا بولىپ وتىرعانداي, ەلوردامىزدا قىسقى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمى قالىپتى وتۋدە. جىلۋ تاسىعىشتىڭ بەلگىلەنگەن پارامەترلەرى بەكىتىلگەن جۇيەلىك كارتاعا سايكەس جۇمىس ىستەپ تۇر, اپاتتار مەن ءى دەڭگەيدەگى توقتاپ قالۋ وقيعالارى تىركەلگەن جوق» – دەپ باستادى استانا قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى, ءباسپاسوز ماسليحاتىنداعى كىرىسپە سوزىندە.
ەلوردانىڭ ەنەرگەتيكالىق كەشەنى جىلۋ جانە ەلەكتر ەنەرگيالارىنىڭ 2 نەگىزگى كوزدەرىنەن – جىلۋ ەنەرگياسىن ءبولۋ قۋاتى 2044,9 گكال/ساع جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن ءبولۋ قۋاتى 476 مۆت/ساع بولاتىن 1-جەو جانە 2-جەو تۇرادى. ونىڭ ىشىندە 1-جەو-نىڭ قۇرامىندا 3 ەنەرگەتيكالىق, 7 سۋ جىلىتاتىن قازان جانە جىلۋ ەنەرگياسىن ءبولۋ قۋاتى 675 گكال/ساع جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن ءبولۋ قۋاتى 15,1 مۆت/ساع بولاتىن 3 قۇبىر اگرەگاتى (وزىندىك قاجەتتىلىكتەرگە ارنالعان) بار.
ال 2-جەو-نىڭ قۇرامىندا 6 ەنەرگەتيكالىق, 4 سۋ جىلىتاتىن قازان جانە جىلۋ ەنەرگياسىن ءبولۋ قۋاتى 1369,9 گكال/ساع جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن ءبولۋ قۋاتى 460,9 مۆت/ساع بولاتىن 5 قۇبىر اگرەگاتى بار. قالا اكىمى ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا بۇگىنگى تاڭدا ەنەرگيا كوزدەرى قاجەتتى وتىنمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن,جالپى العاندا 27 كۇنگە جەتەتىن كومىردىڭ 293 مىڭ توننا, مازۋتتىڭ – 9,2 مىڭ توننا قورى بار.
جالپى, ەلوردانىڭ ورتالىقتاندىرىلعان جىلىتۋ جۇيەسى 580,4 كم. جىلۋ قۇبىرلارى جۇيەلەرىنەن, 10 سورۋ ستانساسىنان, 2 ورتالىق جىلۋ تاراتۋ بەكەتتەرىنەن تۇرادى. سوڭعى ۋاقىتتا «استانا-تەپلوترانزيت» اق-تىڭ ينۆەستيتسيالىق باعدارلاماسى اياسىندا 12,1 كم قۇبىر جۇيەسى قايتا جوندەلىپ, 7,2 كم يەسىز جىلۋ جەلىلەرى قالپىنا كەلتىرىلدى. «نۇرلى جول» باعدارلاماسى بويىنشا 2015 جىلى جالپى ۇزىندىعى 39,1 كم بولاتىن 4 جانە 5 قوسىلىمداردىڭ 13,5 كم جىلۋ جەلىسى توسەلدى. بۇل جوبا نەگىزىنەن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىستارى ءجۇرىپ جاتقان اۋدانداردى, ەكسپو-2017 نىساندارى مەن جاڭا تەمىرجول ۆوكزالى اۋماقتارىن جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. بولاشاقتا بۇل جىلۋ جەلىلەرى ەلوردانىڭ جاڭا اۋداندارىنىڭ جىلۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن كۇرەتامىرىنا اينالادى. «استانا-تەپلوترانزيت» اق پايدالانۋشى ۇيىمى قالانىڭ جىلۋ جۇيەلەرىندەگى اقاۋلاردى 3 ساعاتتىڭ ىشىندە قالپىنا كەلتىرۋ ماقساتىندا ارنايى جوندەۋ بريگادالارىن قۇردى.
ەلوردانىڭ ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جۇيەسى 220 كۆ-تىق 3 ارالىق تىرەك ستانساسى, 110 كۆ-تىق 25 ارالىق ستانسا, 1974 كم اۋە, 1564 كم كابەل جەلىسىنەن قۇرالعان. 2015 جىلى 110/20 كۆ-تىق «وليمپ», «اۋەجاي» ارالىق تىرەك ستانسالارى پايدالانۋعا بەرىلىپ, 20 كۆ-تىق «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبى» كابەل جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. 10/0,4 كۆ-تىق 11 ەلەكتر تاراتۋ بەكەتتەرى مەن ترانسفورماتورلىق ارالىق ستانسالار قايتا جوندەلدى. سونىمەن قاتار, 2015-2016 جىلدارى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق اياسىندا «استانا-اەك» اق ەلەكترمەن جابدىقتاۋ ۇيىمى 56 تاراتۋ بەكەتى مەن 110-10-0,4 كۆ-تىق 78 كم اۋە ەلەكتر جەلىسىن كۇردەلى جوندەۋدەن, 10/0,4 كۆ-تىق 35,2 كم ەلەكتر جەلىلەرىن قايتا جوندەۋدەن وتكىزدى. اتالعان شارالار تۇتىنۋشىلاردى ەلەكتر قۋاتىمەن جانە جىلۋمەن جابدىقتاۋدىڭ ساپاسى مەن تۇراقتىلىعىن ارتتىردى.
ەلوردانىڭ تۇرعىن ءۇي قورى 35 541 ۇيدەن, سونىڭ ىشىندە 2352 كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇي قورىنان تۇرادى. «ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ەلوردادا وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. وتكەن جىلى 43 تۇرعىن ۇيگە كۇردەلى جوندەۋ, 18 ۇيگە اعىمداعى جوندەۋ جۇرگىزىلدى, 14 ۇيدە 26 ليفت اۋىستىرىلدى. قايتارىمدى قارجى ەسەبىنەن 5 تۇرعىن ءۇيدىڭ شاتىرى, 17 تۇرعىن ۇيدەگى 31 جولاۋشىلار ءليفتى اۋىستىرىلدى. تۇرعىن ۇيلەردى جوندەۋگە قايتارىمدى قارجىنى پايدالانۋ بويىنشا استانا باسقا ايماقتاردان كوش ىلگەرى ەكەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك», – دەدى قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى. ق.ايتمۇحامەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, 2016 جىلى ەلوردانىڭ ەنەرگوكەشەنىنىڭ جابدىقتارىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى ودان ءارى جالعاسىن تابادى. 2-جەو قايتا قۇرۋ جانە كەڭەيتۋ اياسىندا 220 گكال/ساع بولاتىن № 5, 6 سۋ جىلىتاتىن قازانداردى جانە 180 گكال/ساع بولاتىن № 7 قازاناگرەگاتىن ىسكە قوسۋ ارقىلى 400 گكال/ساع جىلۋ قۋاتىن قوسۋ جوسپارلانعان. اتالعان نىساندارداعى جۇمىستار بەكىتىلگەن كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلۋدە.
«استانا-ەنەرگيا» اق-تىڭ جەكە قاراجاتى ەسەبىنەن ينۆەستيتسيالىق باعدارلاما اياسىندا تەحنولوگيالىق ۇردىستەردى اۆتوماتتى باسقارۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ, قازىرگى كۇل ءۇيىندىسىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە ەسكىرگەن جابدىقتاردى اۋىستىرۋ سياقتى 1-جەو جانە 2-جەو جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان شارالار اتقارىلادى. سونىمەن قاتار, جىلۋ جەلىلەرى بويىنشا 2016 جىلى 18 كم-دەن استام, سونىڭ ىشىندە ينۆەستيتسيالىق باعدارلاما اياسىندا «استانا-تەپلوترانزيت» اق قارجىسى ەسەبىنەن 13 كم جىلۋ جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى مەن قايتا جوندەۋ, جىلۋ جەلىسىنىڭ 4 جانە 5 قوسىلىمدارىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«استانا-اەك» اق ەلەكترمەن جابدىقتاۋ ۇيىمىنىڭ ينۆەستيتسيالىق باعدارلاماسى اياسىندا 103 تاراتۋ بەكەتى مەن 10 كۆ ترانسفورماتورلىق ارالىق ستانسالاردى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋ, ۇزىندىعى 34 كم 10 جانە 0,4 كۆ-تىق كابەلدى جەلىلەردى اۋىستىرۋ, ەلەكتر ەنەرگياسىن كوممەرتسيالىق ەسەپكە الۋ اۆتوماتتى جۇيەسىن ەنگىزۋ, ورتالىق ديسپەتچەرلىك قىزمەتتە وتىرىپ تەحنولوگيالىق اقاۋلار بولعان جاعدايدا جەدەل ارەكەت ەتۋ ءۇشىن «مەكتەپ» جانە «وڭتۇستىك» ارالىق ستانسالارىندا SCADA تالداۋ جانە باسقارۋ جۇيەسىن الۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەك.
2016 جىلى وقۋشىلار سارايى اۋدانىندا باعىتتاۋشى جانە قورىتىندىلاۋشى كوللەكتورلارى بار № 13 كسج قۇرىلىسى, «وڭتۇستىك» گاراج كووپەراتيۆى, دارابوز كوشەسى مەن مومىش ۇلى داڭعىلى سياقتى ەلوردانىڭ الەۋەتتى قۇرىلىس اۋماقتارىنا ارنالعان جەلىلەر مەن قۇرىلىستار, باباتاي ۇلى كوشەسى ماڭىنداعى تىلەنديەۆ داڭعىلى بويىنداعى كسج قۇرىلىسى تولىق اياقتالادى. بۇل كارىز جەلىلەرىندەگى اۋىرتپالىقتى ازايتىپ, ەلوردانىڭ الەۋەتتى قۇرىلىس اۋماقتارىنان اعىندى ءتيىستى دەڭگەيدە بۇرۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
«استانا سۋ ارناسى» مكك ينۆەستيتسيالىق باعدارلاماسى اياسىندا 5501 پ.م سۋ قۇبىرىن ءجانە 3059 پ.م كارىز جەلىسىن قايتا قۇرۋ جوسپارى جۇزەگە اسىرىلماق. باق وكىلدەرىمەن جۇزدەسۋ بارىسىندا قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى جۋرناليستەردىڭ بىرقاتار سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».