كەشە پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى جانە سالالىق كاسىپوداقتار بىرلەستىكتەرى باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. وندا ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ, ونىڭ ىشىندە جاڭا ەڭبەك كودەكسى شەڭبەرىندەگى الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋ ۇدەرىسى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
قازىرگى كەزدە ەلىمىزدىڭ كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ قۇرامىنا 18 سالالىق جانە 16 اۋماقتىق كاسىپوداق بىرلەستىكتەرى كىرەدى. ال كەشەگى جيىنعا وسى سالانىڭ جەتى بىردەي وكىلى, ايتالىق, كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى ابىلعازى قۇسايىنوۆ, كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى – قايرات ايتۋعانوۆ جانە پاۆەل كازانتسەۆ, مۇناي-گاز كەشەنى قىزمەتكەرلەرىنىڭ سالالىق كاسىپتىك وداعىنىڭ توراعاسى سۇلتان قاليەۆ, قازاقستاندىق سالالىق ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرى كاسىپتىك وداعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۆيكتور بەجەناروۆ, سالالىق قۇرىلىس كەشەنى جانە تۇرعىن-ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىپتىك وداعىنىڭ توراعا ورىنباسارى تىلەۋلەس مادياروۆا, كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى وقىتۋ, زەرتتەۋ جانە داۋلاردى شەشۋ ورتالىعىنىڭ وقۋ جونىندەگى باسقارما جەتەكشىسى لاۋەرا احمەتجان قاتىستى.
«ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» ماقالاسىندا مەملەكەت باسشىسى, پەرسپەكتيۆالى باعىتتاردا ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتوردى جانداندىرا ءتۇسۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ءبىز, قۇرامىندا 2 ميلليوننان استام مۇشەسى بار ەڭ كەڭ تاراعان قوعامدىق ۇيىم رەتىندە, باستالعان رەفورمالاردى تولىعىمەن قولدايمىز. الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋدى قامتىعان باعىتتى ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى, سونىڭ شەڭبەرىندە حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ جانە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمى ستاندارتتارىنا ساي جاسالعان ەڭبەك كودەكسى قابىلداندى», دەپ اتاپ ءوتتى بريفينگتە كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى ابىلعازى قۇسايىنوۆ. سونداي-اق, ول جاڭا ەڭبەك زاڭناماسى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ عانا ەمەس, جۇمىسكەرلەردىڭ دە ءىس-ارەكەتتەرى اياسىنا كەڭ جول اشقانىن, سەبەبى ۇجىمدىق-شارتتىق ءۇردىس ەڭبەك قاتىناستارىنىڭ نەگىزى بولعانىن باسا ايتتى.
«ەلىمىزدە وسى قاتىناستاردى قالىپتاستىرىپ, جاڭا ۇجىمدىق شارت جاساۋ ءۇردىسى باستالىپ تا كەتتى. ءىرى كاسىپورىنداردىڭ بىرنەشەۋى جاڭا ەڭبەك كودەكسىنە سايكەس ۇجىمدىق شارتتار جاسادى. ولاردىڭ قاتارىندا مۇناي سالاسىنان «قاراجانباسمۇناي» جانە «قازگەرمۇناي», تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق سالادان «باتىس سۋ ارناسى», مەتاللۋرگيا سالاسىنان «سوكولوۆ-سارىباي» كەن وندىرىستىك بىرلەستىگى بار. مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەپ, ءوندىرۋ دەڭگەيى ازايىپ كەتۋىنە جانە بۇل ۇدەرىستەرگە ىلەسە كەلەتىن جاعىمسىز سالدارلارعا قاراماستان, كاسىپورىن جۇمىسكەرلەرگە ارنالعان بۇعان دەيىنگى الەۋمەتتىك جەڭىلدىكتەر ءتىزىلىمىن ساقتاپ قانا قويعان جوق, سونىمەن قاتار ونى كەڭەيتە ءتۇستى. جاڭا ەڭبەك كودەكسىنە سايكەس, مەرەكە جانە دەمالىس كۇندەرىنە تولەنەتىن اقى 1,5 ەسەدەن كەم ەمەس كولەمدە بەلگىلەندى. ال اتالمىش كومپانيالار بۇل مولشەرلەمەنى 2 ەسە ەتىپ الدى. قولدانىستاعى ۇجىمدىق شارتتارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستار «قازاقستان تەمىر جولى ۇك» اق, «قازاتومپروم ۇاك» اق, ءۇلبى مەتاللۋرگيا زاۋىتى, «قازحروم» اق سىندى ۇجىمداردا جۇرگىزىلۋدە», دەدى كاسىپوداقتار مەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ الەۋمەتتىك ءارىپتەستىك اسپەكتىلەرىنە توقتالعان ءا.قۇسايىنوۆ.
كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ باسىم باعىتتاعى مىندەتتەرىنىڭ قاتارىندا ەڭبەك كودەكسىن ءتۇسىندىرۋ, كاسىپوداق بەلسەندىلەرىن وقىتۋ جانە ەڭبەك قارىم-قاتىناستارىن رەتتەيتىن تيپتىك قۇجاتتاردى ازىرلەۋ بويىنشا ادىستەمەلىك كومەك بەرۋ ۇردىستەرىن اتاپ ءوتتى.
«وسى ماقساتتا, 1 اقپانداعى جاعداي بويىنشا, فەدەراتسيا باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ 21 163 باسشىسىن وقىتتى. ءبىز جۇمىس بەرۋشىلەردى دە وقىتۋعا دايىنبىز, بىزدە ەڭبەك زاڭدىلىعىن ساۋاتتى ءتۇسىندىرىپ بەرە الاتىن, ارنايى دايارلانعان ادامدار بار. كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى ۇجىمدىق شارتتى جاساۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىقتى, وندىرىستىك كەڭەس تۋرالى ۇلگىلىك ەرەجەنى ازىرلەدى, قازىر تەحنيكالىق ينسپەكتورلار تۋرالى ەرەجە دايىندالۋدا. ەڭبەك كودەكسىنىڭ باپتارى بويىنشا تۇسىندىرمە باسىلىپ شىعارىلدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ءبىز ءوزىمىزدىڭ بەلسەندىلەرىمىزدى جۇمىس بەرۋشىمەن ساۋاتتى ءارى دالەلدى ۇنقاتىسۋ جۇرگىزۋگە قاجەتتى بىلىممەن قامتاماسىز ەتۋدەمىز. بۇل جۇمىس ءالى دە ءوز جالعاسىن تاۋىپ, بارلىق باستاۋىش ۇيىمداردىڭ توراعالارىنا تۇگەلدەي جەتكىزىلەتىن بولادى, دەدى ول.
بريفينگ بارىسىندا سونىمەن قاتار كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋدىڭ اجىراماس بولىگى بولىپ تابىلاتىن ۇيىمداستىرۋشىلىق جۇمىسى دا تانىستىرىلدى. سوڭعى ەكى جىلدا كاسىپوداق ۇيىمدارىن سالالىق قاعيداتى بويىنشا ىرىلەندىرۋ جانە بىرىكتىرۋ باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلدى. 2015 جىلى قركف الەمدىك كاسىپوداق قوزعالىسىندا اسا جوعارى مارتەبەگە يە شوعىرلانعان ۇيىم – حالىقارالىق كاسىپوداقتار كونفەدەراتسياسىنىڭ رەسمي تۇردەگى تولىققاندى مۇشە-ۇيىمى مارتەبەسىنە يە بولدى.
سونىمەن قاتار جۇمىسپەن قامتۋ, تەگىن كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋدى ەنگىزۋ, قازاقستاندىق ەتنوسارالىق كەلىسىم جانە ازاماتتار ءۇشىن ۇكىمەت قۇرۋ باعدارلامالارى اتالىپ ءوتىلدى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ ماقالاسى جالپى حالىققا ورتاقتىعىمەن جانە كەڭ اۋقىمدىلىعىمەن قۇندى, «بۇگىندە جالپىۇلتتىق ارمانىن جۇزەگە اسىرىپ, عاسىرلار بويعى اداسۋدان كەيىن الەمدەگى ۇلى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا قوسىلۋ – ۇلكەن مارتەبە» دەگەن سوزدەر ەرەكشە اسەر ەتەدى جانە ماقتانىش سەزىمىن ۇيالاتادى. شىنىمەن دە اتالمىش رەفورمالاردىڭ ەلىمىز ءۇشىن دامۋدىڭ جاڭا كوكجيەگىنە جەتكىزەتىن ستراتەگيالىق ءدۇمپۋ بولۋعا مول مۇمكىندىكتەرى بار. سوندىقتان دا قازاقستاننىڭ كاسىپوداقتارى ەلباسىنىڭ رەفورمالارىن قولداي وتىرىپ, ولاردى جۇزەگە اسىرۋعا ءاربىر جۇمىسكەردى جۇمىلدىرۋعا, ماسىلدىق پيعىلدان ارىلىپ, بەلسەندى ومىرلىك ۇستانىمدارعا ۇمتىلۋ ارقىلى بارشامىزدىڭ ورتاق ارمانىمىزدى شىندىققا اينالدىرۋعا شاقىرادى, دەگەن ويىن ءبىلدىردى كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى وكىلدەرى.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».