«رەيتەر» اقپارات اگەنتتىگى نيگەريانىڭ مايدۋگۋري قالاسىندا سودىرلاردىڭ شابۋىلى سالدارىنان 60-تان استام ادامنىڭ قازا تاپقانىن حابارلادى. شابۋىلدى «بوكو حارام» توبىنىڭ مۇشەلەرى جاساعان.
نيگەريا اسكەرىنىڭ وكىلى مۇستافا انكاس ءدالوريدىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, سودىرلار شابۋىلىنان قالانىڭ شىعىس بولىگىندە تۇراتىن تۇرعىندار قاتتى زارداپ شەككەن. كەيبىر بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلاۋىنشا, سودىرلار قالاعا كەشكە قاراي باسىپ كىرگەن. «بوكو حارام» 2002 جىلى قۇرىلعان. ول نەگىزىنەن نيگەريادا جانە وسى ەلمەن شەكارالاس جاتقان مەملەكەتتەر اۋماعىندا قىزمەت ەتەدى. ۇيىمنىڭ سودىرلارى وسى ايماقتا جاسالعان تەررورلىق ارەكەتتەردىڭ باسىندا تۇر. ولاردىڭ قانقۇيلى ءىس-ارەكەتتەرىنە نيگەريا, چاد, كامەرۋن جانە نيگەر ەلدەرىنىڭ كۇش قۇرىلىمدارى قارسىلىق ءبىلدىرىپ كەلەدى.
ەندىگى كەزەك ليۆياعا كەلگەن سياقتى
«يسلام مەملەكەتى» حالىقارالىق تەررورشىل توپتارى وزدەرىنىڭ اۋعانستان مەن ليۆياداعى ءىس-قيمىلدارىن كۇشەيتە باستادى. اقش كونگرەسىنىڭ مۇشەسى مەك تورنبەرري وسىنداي پىكىر ءبىلدىردى.
مەك تورنبەرريدىڭ پىكىرىنشە, قازىرگى كەزدە «يسلام مەملەكەتى» ۇيىمى اۋعانستان مەن وسى وڭىردەگى باسقا دا ەلدەردە ءىس-قيمىلدارىن كۇشەيتە باستاعان. ولار ليۆيادا دا ارەكەت ەتۋدە. مۇنى ەلدىڭ بيلىگى ءبىلىپ وتىر. بۇدان ەكى كۇن بۇرىن پەنتاگون 2017 جىلى «يسلام مەملەكەتىمەن» كۇرەس جۇرگىزۋگە جۇمسالاتىن قارجى كولەمىن 7 ميلليارد دوللارعا دەيىن ۇلعايتۋدى سۇراعان ەدى. بۇل قارجى وسى جىلعا بەلگىلەنگەن قاراجاتتان 35 پايىزعا كوپ. بىرقاتار اقپارات اگەنتتىكتەرى اقش ليۆياداعى «يسلام مەملەكەتىنىڭ» سودىرلارىنا قارسى اسكەري قيمىلدار جاساۋ مۇمكىندىگىن حابارلاپ تا ۇلگەردى.
شەتەلدەگى اكتيۆتەرى قايتارىلدى
يران وزدەرىنە تيەسىلى 100 ميلليارد دوللارعا جۋىق شەتەلدەگى اكتيۆتەرىنىڭ قايتارىلۋى جونىندە جاريالادى. بۇل قاراجات 2012 جىلى سالىنعان سانكتسيالارعا بايلانىستى قۇرساۋلانعان ەدى.
بۇلار بىرنەشە جىل ىشىندە قىتاي, ءۇندىستان, جاپونيا جانە باسقا ەلدەردىڭ بانكتەرىندەگى ەسەپشوتتاردا جينالعان مۇناي كەلىسىمدەرىنەن تۇسكەن قارجى بولاتىن. «اكتيۆتەر تولىق قايتارىلدى, ەندى ولاردى پايدالانا الامىز», – دەدى ەل ۇكىمەتىنىڭ رەسمي وكىلى موحاممەد باكر نوۆباحكت جەرگىلىكتى تەلەارناعا بەرگەن سۇحباتىندا. اتالعان قارجىنىڭ قايتارىلۋىنا يران بانكتەرىنىڭ SWIFT اۋدارىم جۇيەسىنە كەدەرگى بولىپ وتىر دەگەن اقپارات تاراعان ەدى. ەلدىڭ ورتالىق بانكى يران بانكتەرى اتالعان جۇيەگە قوسىلعانىن جاريا ەتتى.
بيلىك پارتياسى ساپىنان شىقتى
گرۋزيانىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى يراكلي گاريباشۆيلي بيلىكتەگى «گرۋزيا ارمانى» پارتياسى قاتارىنان رەسمي تۇردە شىقتى. بۇل جونىندە وسى ەلدىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى حابارلادى.
پارلامەنتتە كوپشىلىك داۋىسقا يە «گرۋزيا ارمانى» پارتياسى جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى زۆياد كۆاچەنتيرادزەنىڭ سوزىنە قاراعاندا, پارتيانىڭ ساياسي كەڭەسى گاريباشۆيليمەن حابارلاسقان كەزدە ەكس-پرەمەر ءوزىنىڭ پارتيا قاتارىنان شىعاتىنى تۋرالى شەشىمىن تاعى دا قۋاتتاعان. ال 30 قاڭتار كۇنى «گرۋزيا ارمانى» پارتياسىنىڭ ساياسي كەڭەسى ەلدىڭ قازىرگى پرەمەر-ءمينيسترى گەورگي كۆيريكاشۆيليدى پارتيا توراعالىعىنا ۇسىنۋ جونىندە شەشىم قابىلداعان ەدى. ەندى بۇل ماسەلە كوكتەمدە وتەتىن پارتيانىڭ سەزىندە قارالادى. جاڭا پرەمەر-مينيستر بۇعان دەيىن سىرتقى ىستەر ءمينيسترى بولىپ ىستەگەن.
ءورت 12 ادامنىڭ ءومىرىن جالمادى
ماسكەۋدىڭ سترومىنكا كوشەسىندەگى ەسكى تىگىن تسەحى ورنالاسقان عيماراتتاعى ءورت سالدارىنان قازا تاپقاندار اراسىندا قىرعىزستاننىڭ سەگىز, وزبەكستاننىڭ ەكى ازاماتى بار ەكەنى انىقتالدى.
قىرعىزستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, قازا تاپقان قىرعىزستاندىقتاردىڭ بىرەۋى جاس بالا كورىنەدى. ال ءورت جەكسەنبىگە قاراعان ءتۇنى شىعىپتى. ءورت ورنىنان 12 ادامنىڭ, ونىڭ ىشىندە ءۇش بالانىڭ دەنەسى تابىلعان. قازا تاپقانداردىڭ ەكەۋى قىرعىزستاندا تۋعان رەسەي ازاماتتارى ەكەن. كەشكى ساعات 21-لەردە شىققان ءورت بەس ساعاتقا سوزىلىپ, ءۇش مىڭ شارشى مەتردەي اۋماقتى شارپىعان. ءورتتىڭ شىعۋىنا نە سەبەپ بولعانى جان-جاقتى تەكسەرىلىپ جاتىر. ءورتتى ادەيىلەپ قويعان دەگەن سوزدەر دە ايتىلىپ قالۋدا. تسەح ورنالاسقان اۋماقتى قىرعىزستاندىق كاسىپكەر جالعا العان سياقتى.
الەمدەگى ەڭ قاۋىپتى قالالار قايسى؟
مەكسيكالىق الەۋمەتتانۋشىلار الەمدە تۋريستەر ءۇشىن ەڭ قاۋىپتى 50 قالانىڭ ءتىزىمىن جاسادى. ءبىرىنشى ورىندا ۆەنەسۋەلانىڭ كاراكاس قالاسى تۇر.
الەۋمەتتانۋشىلاردىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, بۇل قالادا 2015 جىلى ءار 100 مىڭ ادامعا شاققاندا, 120 كىسى ءولىمى تىركەلگەن ەكەن. ال وتكەن جىلى تۇرعىندار سانى 3,3 ميلليون ادامدى قۇرايتىن وسى قالادا قۇربان بولعاندار سانى 40 مىڭ ادامعا جۋىقتاعان. قاۋىپتى قالالاردىڭ ىشىندە 21-ءى برازيليادا, 7-ءۋى ۆەنەسۋەلادا, قالعاندارى گوندۋراس, مەكسيكا, اقش, وار جانە يامايكادا ورنالاسقان. قاۋىپتىلىگى جاعىنان ەكىنشى ورىندى گوندۋراستىڭ ءىرى قالالارىنىڭ ءبىرى – سان-پەدرو-سۋلاعا «بەرىپتى». بۇل قالادا ءار 100 مىڭ ادامعا شاققاندا, 110 كىسى ءولىمى ورىن الادى. ءۇشىنشى ورىندى وسى ەلدىڭ سان-سالۆادور قالاسى «يەلەنگەن». ءتورتىنشى جانە بەسىنشى ورىنداردا مەكسيكاداعى اكاپۋلكو مەن ۆەنەسۋەلاداعى ماتۋرين قالالارى تۇر. بۇل مالىمەتتەر مەكسيكاداعى قوعامدىق قاۋىپسىزدىك جانە قىلمىستىق ءادىل سوت ازاماتتىق كەڭەسىنىڭ سايتىندا جاريالانعان.
قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:
* چەحيا ارحەولوگتارى كايردەن (مىسىر) وڭتۇستىككە قاراي Abousir پيراميداسى قورىمىنان 4,5 مىڭ جىل بۇرىنعى كەمەنى تاپتى. ەلدىڭ مادەني مۇرا ەسكەرتكىشتەرى مينيسترلىگىنىڭ مالىمدەمەسىندە اعاشتان جاسالعان كەمە باي مىسىرلىقتىڭ مازارىنان تابىلعانى اتالادى.
*يتاليا پوليتسياسى ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ قۇردى دەپ كۇدىك كەلتىرىلگەن ادامنان ەلدىڭ بۇرىنعى ديكتاتورى بەنيتو مۋسسولينيدىڭ «قارا جالىن» اتالاتىن ياحتاسىن تاركىلەدى. كۇدىكتىلەردەن تاركىلەنگەن دۇنيە-م ۇلىكتەردىڭ جالپى قۇنى 28 ميلليون ەۋرونى قۇرايدى.
*ماسكەۋدە قازىرگە بەلگىسىز ءۇش ادام زەينەتكەردىڭ بانكوماتتان العان 2 ميلليون ءرۋبلىن تارتىپ العان. وقيعا كۋتۋزوۆ داڭعىلىنىڭ بويىندا بولعان. پوليتسيا قىلمىسكەرلەردى ىزدەستىرىپ جاتىر.
*اقش-تىڭ ايوۆا شتاتىندا وتكەن رەسپۋبليكاشىلاردىڭ سايلاۋالدى جيىنىندا سەناتور تەد كرۋز 28 پايىز, ميللياردەر دونالد ترامپ 24 پايىز داۋىس الدى. ال دەموكراتتاردان حيللاري كلينتون 49,8 پايىز, سەناتور بەرني ساندەرس 49,6 پايىز داۋىسقا يە بولدى.
ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.