باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستار تۋرالى
وسى زاڭ باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ جانە باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردىڭ, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنىڭ, باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردان جاسالعان زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردىڭ اينالىمى سالاسىندا تۋىندايتىن قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيدى.
1-باپ. وسى زاڭدا پايدالانىلاتىن نەگىزگى ۇعىمدار
وسى زاڭدا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى:
1) اسىل تاستار – تابيعي الماستار, ءزۇبارجاتتار, لاعىلدار, جاقۇتتار جانە الەكساندريتتەر, سونداي-اق شيكى (تابيعي) جانە وڭدەلگەن تۇردەگى تابيعي ءىنجۋ. اسىل تاستارعا بىرەگەي كارىپتاس تۇزىلىمدەرى تەڭەستىرىلەدى;
2) اسىل تاستاردىڭ, باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردان جاسالعان زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردىڭ ساراپتاماسى (بۇدان ءارى – ساراپتاما) – اسىل تاستاردى سايكەستەندىرۋدى جانە باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردان جاسالعان زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمدارداعى باعالى مەتالداردى سىنامالاۋدى, سىنامالاۋ تاڭبالارى بەدەرلەرىنىڭ تولنۇسقالىعىن تەكسەرۋدى قامتيتىن, ۋاكىلەتتى ۇيىمدار جۇزەگە اسىراتىن سىناقتاردى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ;
3) اسىل تاستاردى سايكەستەندىرۋ – اسىل تاستاردىڭ سىنىپتامالىق جانە قۇندىق سيپاتتامالارىنىڭ نورماتيۆتىك-تەحنيكالىق قۇجاتتامانىڭ تالاپتارىنا سايكەستىگىن بەلگىلەۋ;
4) اتاۋلى تاڭبا – باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردان جاسالعان زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمدارعا سالىناتىن جانە باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردان جاسالعان زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى دايىنداۋشىنى كۋالاندىراتىن ارنايى بەلگى;
5) اففيناجداۋ – باعالى مەتالداردى قوسپالاردان جانە ىلەسپە قۇراۋىشتاردان تازالاۋ, باعالى مەتالداردى ۇلتتىق نەمەسە حالىقارالىق ستاندارتقا سايكەس كەلەتىن ساپاعا دەيىن جەتكىزۋ پروتسەسى;
6) اففينيرلەنگەن التىن – اففيناجداۋ ناتيجەسىندە قۇيمالار, تىلىمدەر, تۇيىرشىكتەر جانە ۇنتاقتار تۇرىندە الىنعان التىن;
7) باعالى مەتالدار – كەز كەلگەن كۇيدەگى جانە تۇردەگى التىن, كۇمىس, پلاتينا جانە پلاتينا توبىنداعى مەتالدار (پاللادي, يريدي, رودي, رۋتەني جانە وسمي);
8) باعالى مەتالداردىڭ اففيناجداۋعا جاتپايتىن ساف تۇرلەرى – وسى ناقتى كەن ورنىنداعى باعالى مەتالدىڭ باسىم بولشەكتەرىنەن ءوز مولشەرى بويىنشا بىردەن ەرەكشەلەنەتىن جانە ماسساسى 0,3 گرامنان اساتىن, باعالى مەتالداردىڭ مينەرالدى شيكىزاتىنان ءبولىنىپ الىنعان, ىشكى جانە سىرتقى نارىقتارداعى اينالىسقا, وندىرىستىك, عىلىمي, الەۋمەتتىك-مادەني ماقساتتاردا پايدالانۋعا ارنالعان باعالى مەتالداردىڭ ساف تۇرلەرى;
9) باعالى مەتالداردىڭ سىنىقتارى مەن قالدىقتارى – جوندەلمەيتىن اقاۋدى قوسا العاندا, باعالى مەتالداردى الۋ ماقساتىندا كەيىننەن قايتا وڭدەۋ ءۇشىن پايدالانۋعا بولاتىن, جارامسىز بولىپ قالعان, پايدالانىلۋ قۇندىلىعىن جوعالتقان نەمەسە جويۋعا جاتاتىن, قۇرامىندا باعالى مەتالل بار بۇيىمدار جانە (نەمەسە) ولاردىڭ قۇراۋىش بولىكتەرى, سونداي-اق تەحنيكالىق جانە تۇرمىستىق ماقساتتاعى ءونىمدى ءوندىرۋ جانە پايدالانۋ كەزىندە تۇزىلگەن, قۇرامىندا باعالى مەتالل بار ماتەريالداردىڭ, مەتاللۋرگيالىق ءوندىرىستىڭ ارالىق ونىمدەرىنىڭ قالدىقتارى;
10) باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ – قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار وندىرىلگەن كەشەندى كەندەردەن, كونتسەنتراتتاردان جانە باسقا دا جارتىلاي ونىمدەردەن, باعالى مەتالداردىڭ سىنىقتارى مەن قالدىقتارىنان باعالى مەتالداردى الۋ, سونداي-اق باعالى مەتالداردى اففيناجداۋ;
11) باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا باعالى مەتالداردى ءوندىرۋدى ءجۇزەگە اسىراتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدى تۇلعالارى;
12) باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردان جاسالعان زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمدار (بۇدان ءارى – زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمدار) – باعالى مەتالداردان جاسالعان مونەتالاردى قوسپاعاندا, اسىل تاستاردان جانە تابيعي نەمەسە جاساندى جولمەن الىنعان باسقا دا ماتەريالداردان جاسالعان كوزدەرى بار نە ونسىز, ءارتۇرلى كوركەمدىك وڭدەۋ تۇرلەرىن پايدالانا وتىرىپ, اسىل تاستاردان, باعالى مەتالداردان جانە ولاردىڭ قورىتپالارىنان جاسالعان, ءارتۇرلى اشەكەيلەر, تۇرمىستىق كادەگە جاراتاتىن زاتتار رەتىندە جانە (نەمەسە) ءدىني ءارى دەكوراتيۆتىك ماقساتتاردا قولدانىلاتىن بۇيىمدار;
13) باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردىڭ, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنىڭ, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردىڭ اينالىمى – باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردى, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى اكەلۋ, اكەتۋ, ولارمەن ازاماتتىق-قۇقىقتىق مامىلەلەر جاساسۋ, مەملەكەتتىڭ اففينيرلەنگەن التىندى باسىم قۇقىق شەڭبەرىندە ساتىپ الۋى, سونداي-اق باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردى ينۆەستيتسيالىق جانە باسقا دا مۇقتاجدىقتار ءۇشىن قولدانۋ;
14) زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرى – زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى دايىنداۋدى جۇزەگە اسىراتىن دارا كاسىپكەرلەر مەن زاڭدى تۇلعالار;
15) ينۆەستيتسيالىق التىن – مىناداي شارتتارعا سايكەس كەلەتىن التىن:
التىن مونەتالار ءۇشىن:
مۇنداي التىن مونەتالاردىڭ نۋميزماتيكالىق قۇندىلىعى بولمايدى;
التىن مونەتالاردىڭ تازالىعى جالپى ماسساسىنىڭ 1000 ۇلەسىنىڭ 900 مىڭدىق ۇلەسىنە تەڭ نەمەسە ودان اسادى (بۇل 900-سىناماعا, 900 پروميللەگە, 90,0 پايىزعا نەمەسە 21,6 كاراتقا سايكەس كەلەدى).
بۇل رەتتە التىن مونەتا مىناداي شارتتاردىڭ بىرىنە سايكەس بولعان كەزدە:
1800 جىلعا دەيىن سوعىلعان;
«پرۋف» (proof) ساپاسىمەن بەتىنىڭ ايناداي بولىپ شىعۋىن قامتاماسىز ەتەتىن تەحنولوگيا بويىنشا سوعىلعان;
شىعارىلىمىنىڭ تارالىمى 1000 دانادان اسپاعان;
ونىڭ نارىقتىق باعاسى مونەتا قۇرامىنداعى التىن قۇنىنىڭ 80 پايىزىنان اسقان جاعدايدا, ونىڭ نۋميزماتيكالىق قۇندىلىعى بار دەپ تانىلادى.
مونەتانىڭ قۇرامىنداعى التىننىڭ قۇنى التىن مونەتانى وتكىزۋ كۇنى لوندون باعالى مەتالدار نارىعىنىڭ قاۋىمداستىعى بەلگىلەگەن (بەلگىلەنگەن) التىننىڭ تاڭەرتەڭگى فيكسينگىن (باعا بەلگىلەنىمىن) كورسەتىلگەن كۇنى بەلگىلەنگەن ۆاليۋتا ايىرباسىنىڭ نارىقتىق باعامىنا كوبەيتۋ ارقىلى ايقىندالادى.
قالعان التىن ءۇشىن:
مۇنداي التىن اففينيرلەنگەن بولىپ تابىلادى (مۇنداي التىننىڭ تازالىعى ليگاتۋرالىق ماسسانىڭ 1000 ۇلەسىنىڭ 995 مىڭدىق ۇلەسىنە تەڭ نەمەسە ودان اسادى (بۇل 995-سىناماعا, 995 پروميللەگە, 99,5 پايىزعا نەمەسە 23,88 كاراتقا سايكەس كەلەدى);
مۇنداي التىن ۇلتتىق نەمەسە حالىقارالىق ستاندارتقا سايكەس كەلەدى, ولشەۋىش نەمەسە ستاندارتتى قۇيما جانە (نەمەسە) ءتىلىم تۇرىندە دايىندالىپ, مىناداي تاڭبالاۋ سالىنادى:
ستاندارتتى قۇيما جانە (نەمەسە) ءتىلىم ءۇشىن:
سەريالىق ءنومىرى (دايىندالعان جىلى قامتىلۋى مۇمكىن);
دايىنداۋشىنىڭ تاۋار بەلگىسى;
التىننىڭ تازالىعى (ماسسالىق ۇلەسى);
ەگەر سەريالىق نومىرگە ەنگىزىلمەگەن بولسا, دايىندالعان جىلى;
ولشەۋىش قۇيما ءۇشىن:
مەتالدىڭ اتاۋى;
دايىنداۋشىنىڭ تاۋار بەلگىسى;
التىننىڭ تازالىعى (ماسسالىق ۇلەسى);
قۇيمانىڭ ماسساسى;
16) قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارى – وڭدەلمەگەن باعالى مەتالدار (ونىڭ ىشىندە, قۇيما تۇرىندەگى دورە قورىتپاسى, كاتودتى مەتالل), مىرىش شوگىندىلەرى, باعالى مەتالداردىڭ سىنىقتارى مەن قالدىقتارى, باعالى مەتالداردىڭ كەندەرى مەن كونتسەنتراتتارى, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار ءتۇستى مەتالداردىڭ كەندەرى, كونتسەنتراتتارى جانە ك ۇلى, ءتۇستى مەتالدار ءوندىرىسىنىڭ جارتىلاي ونىمدەرى;
17) قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنداعى زياندى قوسپالار مەن باعالى مەتالدار قۇرامىنىڭ شەكتى ماندەرى – قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان اكەتۋ كەزىندە مەملەكەتتىك باقىلاۋ ماقساتىندا بەلگىلەنەتىن, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنان ونەركاسىپتىك الۋ مۇمكىندىگىن ايقىندايتىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرى قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن قايتا وڭدەۋ مۇمكىندىگىن (مۇمكىن ەمەستىگىن) ايقىنداۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن زياندى قوسپالاردىڭ جول بەرىلەتىن بارىنشا جوعارى قۇرامى جانە باعالى مەتالداردىڭ ەڭ از قۇرامى;
18) وڭدەلمەگەن تابيعي الماس – تابيعي كۇيدەگى, وڭدەلمەگەن جانە (نەمەسە) ءىشىنارا وڭدەلگەن (شاعىلعان, ارامەن تىلىنگەن, رۋنديست جاعىلعان) الماس;
19) سىناما – باعالى مەتالل قورىتپاسىنىڭ مىڭ ماسسالىق بولىگىندەگى تازا باعالى مەتالدىڭ ماسسالىق بولىكتەرىنىڭ سانى;
20) سىنامالاۋ – باعالى مەتالداردىڭ, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردىڭ سىناماسىن بەلگىلەنگەن ادىستەرمەن ايقىنداۋ نەمەسە راستاۋ;
21) سىنامالىق تاڭبا – زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمدارعا سالىناتىن, وسىنداي بۇيىمدارداعى باعالى مەتالل سىناماسىن كۋالاندىراتىن بەلگىلەنگەن ۇلگىدەگى بەلگى;
22) تاڭبالاۋ – زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمدارعا سىنامالىق تاڭبا بەدەرىن سالۋ;
23) ۋاكىلەتتى ورگان – باعالى مەتالداردى ءوندىرۋدى جانە باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردىڭ, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنىڭ, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردىڭ اينالىمىن رەتتەۋ سالاسىنداعى باسشىلىقتى, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلگەن شەكتەردە سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگان;
24) ۋاكىلەتتى ۇيىم – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سايكەستىكتى باعالاۋ سالاسىنداعى اككرەديتتەۋ تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس ساراپتاما جۇرگىزۋگە اككرەديتتەلگەن زاڭدى تۇلعا.
2-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستار سالاسىنداعى زاڭناماسى
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستار سالاسىنداعى زاڭناماسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا نەگىزدەلەدى, وسى زاڭنان جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرىنەن تۇرادى.
2. باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردى بارلاۋ جانە ءوندىرۋ سالاسىنداعى قوعامدىق قاتىناستار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى زاڭناماسىمەن رەتتەلەدى.
3. ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى راتيفيكاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتا وسى زاڭدا قامتىلعاننان وزگە دە نورمالار بەلگىلەنگەن بولسا, وندا حالىقارالىق شارتتىڭ نورمالارى قولدانىلادى.
3-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قۇزىرەتى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى:
1) باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ, باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردىڭ, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنىڭ, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردىڭ اينالىمى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ازىرلەيدى جانە ولاردى جۇزەگە اسىرۋدى ۇيىمداستىرادى;
2) باعالى مەتالداردى جانە قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكiزات تاۋارلارىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كiرمەيتiن ەلدەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان وسى ەلدەرگە اكەتۋ قاعيدالارىن بەكىتەدى;
3) اسىل تاستاردى, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرمەيتىن ەلدەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان وسى ەلدەرگە اكەتۋ قاعيدالارىن بەكىتەدى;
4) كيمبەرلي پروتسەسىنىڭ سەرتيفيكاتتاۋ سحەماسىن ەسكەرە وتىرىپ, وڭدەلمەگەن تابيعي الماستى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان اكەتۋ قاعيدالارىن بەكىتەدى;
5) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىمەن, وسى زاڭمەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە زاڭدارىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اكتىلەرىمەن وزىنە جۇكتەلگەن وزگە دە فۋنكتسيالاردى ورىندايدى.
4-باپ. ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قۇزىرەتى
ۋاكىلەتتى ورگان:
1) باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ, باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردىڭ, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنىڭ, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردىڭ اينالىمى سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرادى;
2) باعالى مەتالداردى جانە قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكiزات تاۋارلارىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كiرمەيتiن ەلدەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان وسى ەلدەرگە اكەتۋ قاعيدالارىن ازىرلەيدى;
3) اسىل تاستاردى, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرمەيتىن ەلدەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان وسى ەلدەرگە اكەتۋ قاعيدالارىن ازىرلەيدى;
4) كيمبەرلي پروتسەسىنىڭ سەرتيفيكاتتاۋ سحەماسىن ەسكەرە وتىرىپ, وڭدەلمەگەن تابيعي الماستى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان اكەتۋ قاعيدالارىن ازىرلەيدى;
5) ساراپتاما جۇرگىزۋ قاعيدالارىن ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى;
6) قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنا نورماتيۆتىك قۇجاتتاردى بەكىتەدى;
7) قايتا وڭدەۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان اكەتۋ كەزىندە ۇسىنىلعان قۇجاتتاردا كورسەتىلگەن باعالى مەتالداردى جانە قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنان قايتا وڭدەۋ ونىمدەرىنىڭ شىعۋ نورمالارىن راستايدى;
8) قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنداعى زياندى قوسپالار مەن باعالى مەتالدار قۇرامىنىڭ شەكتى ءمانىن ايقىنداۋ قاعيدالارىن ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى;
9) شيكىزات تاۋارلارىنىڭ تۇرلەرى بويىنشا جەكە-دارا تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتەتىن تىزبەدەگى ءاربىر باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىسى ءۇشىن قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنداعى زياندى قوسپالار مەن باعالى مەتالدار قۇرامىنىڭ شەكتى ءمانىن بەلگىلەيدى;
10) باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ تىزبەسىن قالىپتاستىرۋ قاعيدالارىن ازىرلەيدى جانە بەكىتەدى;
11) وسى زاڭدا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە زاڭدارىندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتiنiڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكiمەتiنiڭ اكتiلەرiندە كوزدەلگەن وزگە دە وكiلەتتiكتەردi جۇزەگە اسىرادى.
5-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ قۇزىرەتى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى:
1) باعالى مەتالدارداعى اكتيۆتەردى تولىقتىرۋ ءۇشىن اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋعا مەملەكەتتىڭ باسىم قۇقىعىن ىسكە اسىرادى;
2) باعالى مەتالدارداعى اكتيۆتەردى تولىقتىرۋ ءۇشىن اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋعا مەملەكەتتىڭ باسىم قۇقىعىن ىسكە اسىرۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى;
3) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردا باعالى مەتالداردىڭ جانە قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنىڭ سىنامالارىنا (ۇلگىلەرىنە) باقىلاۋ سىناقتارىن جۇزەگە اسىرادى;
4) ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ قۇيما تۇرىندەگى اففينيرلەنگەن التىنمەن جانە كۇمىسپەن جاسايتىن ەكسپورتتىق وپەراتسيالارىنا باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرادى;
5) وسى زاڭدا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگە دە زاڭدارىندا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اكتىلەرىندە كوزدەلگەن وزگە دە وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرادى.
6-باپ. باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردىڭ, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنىڭ, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردىڭ اينالىمى كەزىندەگى مەملەكەتتىك باقىلاۋ
1. ۋاكىلەتتى ورگان:
1) قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار ءتۇستى مەتالدار كەندەرىن, كونتسەنتراتتارى مەن كۇلدەرىن, ءتۇستى مەتالدار ءوندىرىسىنىڭ جارتىلاي ونىمدەرىن قوسپاعاندا, باعالى مەتالداردى جانە قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرمەيتىن ەلدەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان وسى ەلدەرگە اكەتۋ كەزىندە;
2) اسىل تاستاردى, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى, باعالى مەتالداردان جاسالعان مونەتالاردى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كiرمەيتiن ەلدەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان وسى ەلدەرگە اكەتۋ كەزىندە;
3) قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار ءتۇستى مەتالدار كەندەرىن, كونتسەنتراتتارى مەن كۇلدەرىن, ءتۇستى مەتالدار ءوندىرىسىنىڭ جارتىلاي ونىمدەرىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرمەيتىن ەلدەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان وسى ەلدەرگە اكەتۋ كەزىندە;
4) زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى وتكىزۋ سالاسىندا مەملەكەتتىك باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرادى.
2. وسى باپتىڭ 1-تارماعىنىڭ 1) تارماقشاسىندا كوزدەلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ شەشىمدەرىنە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى جانە مىنالاردى:
1) ءتۇستى مەتالدار كەندەرىن, كونتسەنتراتتارى مەن كۇلدەرىن, ءتۇستى مەتالدار ءوندىرىسىنىڭ جارتىلاي ونىمدەرىن قوسپاعاندا, باعالى مەتالدار, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارى پارتياسىنىڭ ىلەسپە قۇجاتتاردا, ونىڭ ىشىندە نورماتيۆتىك تەحنيكالىق جانە (نەمەسە) تەحنيكالىق قۇجاتتامادا كورسەتىلگەن دەرەكتەرگە سايكەستىگىن تەكسەرۋدى;
2) الەمدىك نارىقتاعى باعالاردى ەسكەرە وتىرىپ, باعالى مەتالدار قۇنىن باعالاۋدى;
3) باعالى مەتالداردىڭ, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنىڭ شىعۋ كوزىن ايقىنداۋدى;
4) باعالى مەتالدارمەن جانە قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىمەن مامىلەلەر جاساۋ كەزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسى تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋدى;
5) قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنداعى باعالى مەتالدار مەن ىلەسپە الىناتىن مەتالدار قۇرامىن باقىلاۋدى;
6) باعالى مەتالدار مەن ىلەسپە الىناتىن مەتالدار قۇرامى تۋرالى قۇجاتتار نەگىزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا شيكىزات تاۋارلارىنان باعالى مەتالداردى ونەركاسىپتىك الۋدىڭ مۇمكىندىگىن (مۇمكىن ەمەستىگىن) جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان ورىندىلىعىن (ورىنسىزدىعىن) تەكسەرۋدى نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن قايتا وڭدەۋدىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان ورىنسىزدىعىن نەمەسە مۇمكىن ەمەستىگىن تەكسەرۋدى قامتيدى.
3. وسى باپتىڭ 1-تارماعىنىڭ 2) تارماقشاسىندا كوزدەلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ شەشىمدەرىنە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس كەدەن ءىسى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان ايقىندايتىن كەدەندىك بەكەتتەر ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.
4. وسى باپتىڭ 1-تارماعىنىڭ 3) تارماقشاسىندا كوزدەلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ شەشىمدەرىنە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى جانە وسى باپتىڭ 2-تارماعىنىڭ 3), 4), 5) جانە 6) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن ارەكەتتەردى قامتيدى.
5. وسى باپتىڭ 1-تارماعىنىڭ 4) تارماقشاسىندا كوزدەلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسىپكەرلىك كودەكسىنە سايكەس تەكسەرۋ نىسانىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
6. مىناداي:
1) وسى باپتىڭ 1-تارماعىنىڭ 1) تارماقشاسىندا كوزدەلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ ناتيجەلەرىن ۋاكىلەتتى ورگان:
اكەلۋ كەزىندە – تاۋاردىڭ ءاربىر پارتياسىنا بەرىلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ اكتىسى نىسانىندا;
قايتا وڭدەۋگە اكەلۋ كەزىندە – تاۋاردىڭ ءاربىر پارتياسىنا بەرىلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ اكتىسى, تاۋارلاردى قايتا وڭدەۋ شارتتارى تۋرالى قۇجات نىسانىندا;
اكەتۋ كەزىندە – تاۋاردىڭ ءاربىر پارتياسىنا بەرىلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ اكتىسى, ەكسپورتقا بەرىلگەن ليتسەنزيا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا شيكىزات تاۋارلارىنان باعالى مەتالداردى ونەركاسىپتىك الۋدىڭ مۇمكىندىگى (مۇمكىن ەمەستىگى) جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان ورىندىلىعى (ورىنسىزدىعى) تۋرالى قورىتىندى نىسانىندا;
قايتا وڭدەۋگە اكەتۋ كەزىندە – تاۋاردىڭ ءاربىر پارتياسىنا بەرىلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ اكتىسى, تاۋارلاردى قايتا وڭدەۋ شارتتارى تۋرالى قۇجات, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن قايتا وڭدەۋدىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان ورىنسىزدىعى نەمەسە مۇمكىن ەمەستىگى تۋرالى قورىتىندى نىسانىندا رەسىمدەيدى;
2) وسى باپتىڭ 1-تارماعىنىڭ 2) تارماقشاسىندا كوزدەلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ ناتيجەلەرىن ۋاكىلەتتى ورگان تاۋاردىڭ ءاربىر پارتياسىنا بەرىلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ اكتىسى نىسانىندا رەسىمدەيدى;
3) وسى باپتىڭ 1-تارماعىنىڭ 3) تارماقشاسىندا كوزدەلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ ناتيجەلەرىن ۋاكىلەتتى ورگان:
قايتا وڭدەۋگە اكەلۋ كەزىندە – تاۋارلاردى قايتا وڭدەۋ شارتتارى تۋرالى قۇجات نىسانىندا;
اكەتۋ كەزىندە – ەكسپورتقا بەرىلگەن ليتسەنزيا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا شيكىزات تاۋارلارىنان باعالى مەتالداردى ونەركاسىپتىك الۋدىڭ مۇمكىندىگى (مۇمكىن ەمەستىگى) جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان ورىندىلىعى (ورىنسىزدىعى) تۋرالى قورىتىندى نىسانىندا;
قايتا وڭدەۋگە اكەتۋ كەزىندە – تاۋارلاردى قايتا وڭدەۋ شارتتارى تۋرالى قۇجات, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن قايتا وڭدەۋدىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان ورىنسىزدىعى نەمەسە مۇمكىن ەمەستىگى تۋرالى قورىتىندى نىسانىندا رەسىمدەيدى.
7. قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنداعى اكەتىلەتىن باعالى مەتالدار مەن ىلەسپە الىناتىن مەتالدار قۇرامىن باقىلاۋ:
ەكسپورتتى ليتسەنزيالاۋدىڭ رۇقسات بەرۋ راسىمدەرى كەزىندە باعالى مەتالدار مەن ىلەسپە الىناتىن مەتالدار قۇرامى تۋرالى قۇجاتتاردى ۇسىنۋ;
قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا شيكىزات تاۋارلارىنان باعالى مەتالداردى ونەركاسىپتىك الۋدىڭ مۇمكىندىگى (مۇمكىن ەمەستىگى) جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان ورىندىلىعى (ورىنسىزدىعى) تۋرالى قورىتىندى بەرۋ;
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن قايتا وڭدەۋدىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان ورىنسىزدىعى نەمەسە مۇمكىن ەمەستىگى تۋرالى قورىتىندى بەرۋ;
قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار اكەتىلەتىن شيكىزات تاۋارلارىنىڭ ءاربىر پارتياسىنا مەملەكەتتىك باقىلاۋ اكتىسىن رەسىمدەۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.
قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار اكەتىلەتىن شيكىزات تاۋارلارىنان ولارداعى باعالى مەتالدار قۇرامىن مەملەكەتتىك باقىلاۋ ماقساتىندا كورسەتىمدىك سىنامالاردى ىرىكتەۋ ۋاكىلەتتى ورگان ايقىنداعان تارتىپپەن جانە نىسان بويىنشا سىنامالاردى ىرىكتەۋ تۋرالى اكت رەسىمدەلە وتىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك تەحنيكالىق قۇجاتتاماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن جۇرگىزىلەدى.
مەملەكەتتىك باقىلاۋ ماقساتىندا باعالى مەتالدار قۇرامى تۋرالى قۇجاتتى اككرەديتتەلگەن سىناق زەرتحاناسى بەرەدى جانە وندا قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنداعى بارلىق باعالى مەتالداردىڭ ۇلەستىك قۇرامى تۋرالى مالىمەت قامتىلۋعا ءتيىس.
8. وسى باپتىڭ 1-تارماعىنىڭ 1) جانە 2) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋ:
1) باعالى مەتالداردى, ونىڭ ىشىندە باعالى مەتالداردان جاسالعان مونەتالاردى اكەلۋ جانە (نەمەسە) اكەتۋ كەزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكىنە قاتىستى;
2) جەكە تۇلعالاردىڭ باعالى مەتالداردى جانە (نەمەسە) اسىل تاستاردى, ونىڭ ىشىندە زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى, باعالى مەتالداردان جاسالعان مونەتالاردى جەكە پايدالانۋعا ارنالعان تاۋارلار رەتىندە اكەلۋى جانە (نەمەسە) اكەتۋى كەزىندە;
3) باعالى مەتالدار مەن ولاردىڭ نەگىزىندە جاسالعان بۇيىمداردىڭ راديواكتيۆتىك جانە تۇراقتى يزوتوپتارىن اكەلۋ جانە (نەمەسە) اكەتۋ كەزىندە;
4) قۇرامىندا باعالى مەتالدار جانە (نەمەسە) اسىل تاستار بار مادەني قۇندىلىقتاردى اكەتۋ كەزىندە جۇزەگە اسىرىلمايدى.
7-باپ. باعالى مەتالداردى, اسىل تاستاردى, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرمەيتىن ەلدەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان وسى ەلدەرگە اكەتۋ ەرەكشەلىكتەرى
1. باعالى مەتالداردى جانە قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرمەيتىن ەلدەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان وسى ەلدەرگە اكەتۋ كەزىندە ۋاكىلەتتى ورگان باعالى مەتالدار قۇرامى تۋرالى قۇجاتتار كەلىسىمشارت تالاپتارىنا جانە نورماتيۆتىك تەحنيكالىق قۇجاتتاماعا سايكەس كەلمەگەن جاعدايدا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكىنە باعالى مەتالداردىڭ جانە قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنىڭ سىنامالارىنا (ۇلگىلەرىنە) باقىلاۋ سىناقتارىن جۇزەگە اسىرۋعا ءوتىنىم جىبەرەدى.
2. كەدەندىك دەكلاراتسيالاۋعا جانە كەدەندىك تازارتۋعا بايلانىستى كەدەندىك وپەراتسيالار جاسالعانعا دەيىن اسىل تاستاردى, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرمەيتىن ەلدەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ كەزىندە ساراپتاما جۇرگىزىلەدى جانە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ شەشىمىمەن بەلگىلەنگەن جاعدايلاردى قوسپاعاندا, مەملەكەتتىك باقىلاۋ جۇزەگە اسىرىلادى.
3. اسىل تاستاردى, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرمەيتىن ەلدەرگە اكەتۋ كەزىندە ساراپتاما جۇرگىزىلەدى جانە مەملەكەتتىك باقىلاۋ جۇزەگە اسىرىلادى.
4. باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردى, زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا كىرمەيتىن ەلدەردەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋدى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان وسى ەلدەرگە اكەتۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن دارا كاسىپكەرلەر مەن زاڭدى تۇلعالار ءوز قىزمەتىنىڭ باستالعانى نەمەسە توقتاتىلعانى تۋرالى «رۇقساتتار جانە حابارلامالار تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ۋاكىلەتتى ورگانعا حابار بەرۋگە مىندەتتى.
قىزمەتتىڭ باستالعانى تۋرالى حابارلاما نەگىزىندە وسى تارماقتىڭ ءبىرىنشى بولىگىندە اتالعان تۇلعالارعا ۋاكىلەتتى ورگان ارنايى ەسەپكە قويىلعانى تۋرالى قۇجات بەرەدى.
وسى تارماقتىڭ تالاپتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكىنە قولدانىلمايدى.
5. وڭدەلمەگەن تابيعي الماستى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا اكەلۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان اكەتۋ كيمبەرلي پروتسەسىنىڭ سەرتيفيكاتتاۋ سحەماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.
8-باپ. باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ
1. باعالى مەتالداردىڭ اففيناجداۋعا جاتپايتىن ساف تۇرلەرىن قوسپاعاندا, باعالى مەتالدار, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارى, وسى باپتا كوزدەلگەن جاعدايلاردى قوسپاعاندا, قايتا وڭدەۋ جانە (نەمەسە) اففيناجداۋ ءۇشىن باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرىنە كەلىپ تۇسۋگە ءتيىس.
2. قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان اكەتۋگە نيەتى بار تۇلعا ۋاكىلەتتى ورگان ايقىنداعان تارتىپپەن, ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتەتىن تىزبەدەگى باعالى مەتالداردى ءوندىرۋدىڭ بارلىق سۋبەكتىلەرىنەن ءتيىستى باس تارتۋدى نەمەسە وسىنداي باس تارتۋدىڭ بار ەكەنى تۋرالى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ راستاماسىن الۋعا مىندەتتى.
بۇل رەتتە وسى تارماقتىڭ ءبىرىنشى بولىگىندە اتالعان باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ ۋاكىلەتتى ورگان بەلگىلەنگەن شارتتاردى ورىنداماۋى دا – وسى تارماقتىڭ ماقساتىنداعى باس تارتۋ بولىپ تابىلادى.
قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن قايتا وڭدەۋدەن جانە (نەمەسە) اففيناجداۋدان باس تارتۋ ءۇشىن مىنالار نەگىز بولىپ تابىلۋى مۇمكىن:
1) قايتا وڭدەۋدىڭ جانە (نەمەسە) اففيناجداۋدىڭ تەحنولوگيالىق تۇرعىدان مۇمكىن بولماۋى, ونىڭ ىشىندە قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنداعى زياندى قوسپالار مەن باعالى مەتالدار قۇرامىنىڭ شەكتى ماندەرگە سايكەس كەلمەۋى;
2) قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىنىڭ ۇسىنىلاتىن كولەمىن قايتا وڭدەۋ جانە (نەمەسە) اففيناجداۋ ءۇشىن وندىرىستىك قۋاتتىلىقتىڭ بولماۋى نەمەسە جەتكىلىكسىز بولۋى;
3) قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار ءتۇستى مەتالدار كەندەرىن, كونتسەنتراتتارى مەن كۇلدەرىن, ءتۇستى مەتالدار ءوندىرىسىنىڭ جارتىلاي ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋدىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان ورىنسىز بولۋى.
3. وسى باپتىڭ 2-تارماعىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردا, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان اكەتۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.
4. قاجەتتى قايتا وڭدەۋدەن وتكەن باعالى مەتالداردى, قۇرامىندا باعالى مەتالدار بار شيكىزات تاۋارلارىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان تىس جەردە جۇزەگە اسىرىلاتىن اففيناجداۋ باعالى مەتالدارعا مەنشىك قۇقىعىنىڭ اۋىسۋىنا اكەپ سوقپايدى.
9-باپ. باعالى مەتالدارداعى اكتيۆتەردى تولىقتىرۋ ءۇشىن اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋعا مەملەكەتتىڭ باسىم قۇقىعى
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ باعالى مەتالدارداعى اكتيۆتەرىن تولىقتىرۋ ءۇشىن مەملەكەت باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرىمەن جانە قايتا وڭدەۋ ناتيجەسىندە اففينيرلەنگەن التىننىڭ مەنشىك يەلەرىنە اينالعان تۇلعالارمەن اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋ جونىندە مامىلەلەر جاساسۋعا باسىم قۇقىققا يە بولادى.
2. باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرى جانە قايتا وڭدەۋ ناتيجەسىندە اففينيرلەنگەن التىننىڭ مەنشىك يەلەرىنە اينالعان تۇلعالار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا نەمەسە ونىڭ شەگىنەن تىس جەردە وندىرىلگەن اففينيرلەنگەن التىندى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكىنە باسىم تارتىپپەن وتكىزەدى.
3. باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرى جانە قايتا وڭدەۋ ناتيجەسىندە اففينيرلەنگەن التىننىڭ مەنشىك يەلەرىنە اينالعان تۇلعالار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكىنە اففينيرلەنگەن التىندى ءوندىرۋ جانە ساتۋ بولجامىنىڭ گرافيكتەرىن الداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنا اعىمداعى جىلدىڭ 1 قاراشاسىنا دەيىن, اعىمداعى جىلدىڭ ەكىنشى جارتىجىلدىعىنا – اعىمداعى جىلدىڭ 1 مامىرىنا دەيىن ۇسىنادى.
4. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى اففينيرلەنگەن التىندى ءوندىرۋ جانە ساتۋ بولجامىن, اقشا نارىعىنىڭ جاي-كۇيىن, اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ جانە حالىقارالىق قارجى نارىقتارى كونيۋكتۋراسىنىڭ كورسەتكىشتەرىن نەگىزگە الا وتىرىپ, الداعى جارتىجىلدىققا باسىم قۇقىقتى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە ساتىپ الۋ ءليميتىن بەكىتەدى نە الداعى كەزەڭگە ء(بىر ايدان جارتى جىلعا دەيىن) باسىم قۇقىقتى تۇتاستاي ىسكە اسىرماۋ تۋرالى شەشىم قابىلدايدى.
بەكىتىلگەن ساتىپ الۋ ءليميتى شەڭبەرىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى اففينيرلەنگەن التىندى ءوندىرۋ جانە ساتۋ بولجامىنىڭ گرافيگىن ۇسىنعان ءاربىر باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىسىنەن نەمەسە قايتا وڭدەۋ ناتيجەسىندە اففينيرلەنگەن التىننىڭ مەنشىك يەسىنە اينالعان تۇلعادان الداعى جارتىجىلدىقتا ساتىپ الىناتىن اففينيرلەنگەن التىننىڭ كولەمىن ايقىندايدى.
ساتىپ الۋ كولەمى نە الداعى كەزەڭگە اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋعا مەملەكەتتىڭ باسىم قۇقىعىن ىسكە اسىرۋدان باس تارتۋ تۋرالى شەشىم باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ جانە قايتا وڭدەۋ ناتيجەسىندە اففينيرلەنگەن التىننىڭ مەنشىك يەلەرىنە اينالعان تۇلعالاردىڭ نازارىنا الداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا اعىمداعى جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىنا دەيىن, اعىمداعى جىلدىڭ ەكىنشى جارتىجىلدىعىندا – اعىمداعى جىلدىڭ 1 ماۋسىمىنا دەيىن جەتكىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ جانە قايتا وڭدەۋ ناتيجەسىندە اففينيرلەنگەن التىننىڭ مەنشىك يەلەرىنە اينالعان تۇلعالاردىڭ نازارىنا جەتكىزىلگەن ساتىپ الۋ كولەمىن تولىعىمەن ساتىپ الۋعا مىندەتتى.
ەگەر اففينيرلەنگەن التىندى ءوندىرۋدىڭ جانە ساتۋدىڭ كۇتىلەتىن كولەمى وسى باپتىڭ 3-تارماعىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكىنە ۇسىنىلعان اففينيرلەنگەن التىندى ءوندىرۋ جانە ساتۋ كولەمىنەن اسىپ تۇسكەن جاعدايدا, باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرى جانە قايتا وڭدەۋ ناتيجەسىندە اففينيرلەنگەن التىننىڭ مەنشىك يەلەرىنە اينالعان تۇلعالار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكىنە اففينيرلەنگەن التىندى ءوندىرۋ جانە ساتۋ بولجامىنىڭ وزگەرتىلگەن گرافيكتەرىن قوسىمشا ۇسىنادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى اففينيرلەنگەن التىندى ءوندىرۋ جانە ساتۋ بولجامىنىڭ وزگەرتىلگەن گرافيكتەرىن العان كۇننەن باستاپ ون بەس جۇمىس كۇنى ىشىندە اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋدىڭ تيىسىنشە وزگەرتىلگەن كولەمىن باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ جانە قايتا وڭدەۋ ناتيجەسىندە اففينيرلەنگەن التىننىڭ مەنشىك يەلەرىنە اينالعان تۇلعالاردىڭ نازارىنا جەتكىزەدى نەمەسە وزگەرتىلگەن گرافيكتەرگە سايكەس جاڭا كولەمدى ساتىپ الۋدان باس تارتۋدى جىبەرۋ ارقىلى بۇرىن نازارىنا جەتكىزىلگەن اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋ كولەمىن وزگەرىسسىز قالدىرۋ تۋرالى حابارلايدى.
5. باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ جانە قايتا وڭدەۋ ناتيجەسىندە اففينيرلەنگەن التىننىڭ مەنشىك يەسىنە اينالعان تۇلعالاردىڭ اففينيرلەنگەن التىندى زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى ءوندىرۋ ءۇشىن شيكىزات رەتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى ايقىندايتىن ليميتكە جەتكەنگە دەيىن ساتۋى باعالى مەتالدارداعى اكتيۆتەردى تولىقتىرۋ ءۇشىن اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋعا مەملەكەتتىڭ باسىم قۇقىعىن ىسكە اسىرۋ تارتىبىنە سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى.
6. مەملەكەتتىڭ باسىم قۇقىعىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋ كولىك شىعىستارى, وتكىزۋگە جۇمسالاتىن شىعىندار جانە لوندون باعالى مەتالدار نارىعىنىڭ قاۋىمداستىعى قابىلداعان جانە «لوندوندىق ساپالى ءونىم بەرۋ» («London good delivery») ستاندارتى رەتىندە وسى قاۋىمداستىقتىڭ قۇجاتتارىندا بەلگىلەنگەن حالىقارالىق ساپا ستاندارتتارىنا ساي كەلمەيتىن اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ العان جاعدايدا قولدانىلاتىن ساپا ءۇشىن جەڭىلدىك شەگەرىلە وتىرىپ, حالىقارالىق نارىقتا قالىپتاسقان باعالار پايدالانىلا وتىرىپ ەسەپتەلگەن باعا بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى.
7. مەملەكەتتىڭ باسىم قۇقىعىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكى باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىسىمەن نەمەسە قايتا وڭدەۋ ناتيجەسىندە اففينيرلەنگەن التىننىڭ مەنشىك يەسىنە اينالعان تۇلعامەن جاساسقان باعالى مەتالدارداعى اكتيۆتەردى تولىقتىرۋ ءۇشىن اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋ-ساتۋدىڭ جالپى تالاپتارى تۋرالى شارت نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى.
8. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى ساتىپ الۋ ليميتىنە قول جەتكىزىلگەن جاعدايلاردا جانە (نەمەسە) وسى باپتىڭ 4-تارماعىنىڭ ءبىرىنشى بولىگىنە سايكەس الداعى كەزەڭگە باسىم قۇقىقتى ىسكە اسىرماۋ تۋرالى قابىلدانعان شەشىم بولعان كەزدە باعالى مەتالدارداعى اكتيۆتەردى تولىقتىرۋ ءۇشىن اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋعا مەملەكەتتىڭ باسىم قۇقىعىن ىسكە اسىرۋدان باس تارتۋعا قۇقىلى.
وسى تارماقتىڭ ءبىرىنشى بولىگىندە كوزدەلگەن نەگىزدەر باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرىنە جانە قايتا وڭدەۋ ناتيجەسىندە اففينيرلەنگەن التىننىڭ مەنشىك يەلەرىنە اينالعان تۇلعالارعا قاتىستى ولاردىڭ نازارىنا جەتكىزىلگەن اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋ كولەمى شەگىندە قولدانىلمايدى.
9. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى باعالى مەتالداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىلەرىنەن نەمەسە قايتا وڭدەۋ ناتيجەسىندە اففينيرلەنگەن التىننىڭ مەنشىك يەلەرىنە اينالعان تۇلعالاردان اففينيرلەنگەن التىندى ساتىپ الۋعا مەملەكەتتىڭ باسىم قۇقىعىن ىسكە اسىرۋدان باس تارتقان جاعدايدا, وسى اففينيرلەنگەن التىن ءۇشىنشى تۇلعالارعا وتكىزىلۋى مۇمكىن.
10-باپ. جەكەلەگەن نەگىزدەر بويىنشا مەملەكەت مەنشىگىنە اينالدىرىلعان باعالى مەتالداردىڭ سىنىقتارى مەن قالدىقتارىن اففيناجداۋ
1. جەكەلەگەن نەگىزدەر بويىنشا مەملەكەت مەنشىگىنە اينالدىرىلعان جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلگەن تارتىپپەن قابىلداپ العان باعالى مەتالداردىڭ سىنىقتارى مەن قالدىقتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ باعالى مەتالدارداعى اكتيۆتەرىنە اففينيرلەنگەن التىننىڭ قۇيمالارىن ەسەپكە جاتقىزا وتىرىپ اففيناجداۋعا جاتادى.
2. جەكەلەگەن نەگىزدەر بويىنشا مەملەكەت مەنشىگىنە اينالدىرىلعان باعالى مەتالداردىڭ سىنىقتارى مەن قالدىقتارىن اففينيرلەنگەن التىن قۇيمالارى ەتىپ اففيناجداۋعا بەرۋ جانە ولاردى اففيناجدالعاننان كەيىن الۋ ءتارتىبىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى ايقىندايدى.
3. وسى باپتىڭ 1-تارماعىندا كورسەتىلگەن اففينيرلەنگەن التىن قۇيمالارىنىڭ قۇنى باعالى مەتالداردىڭ سىنىقتارى مەن قالدىقتارىن قايتا وڭدەۋگە بايلانىستى شىعىندار شەگەرىلە وتىرىپ, بيۋدجەتكە اۋدارىلادى.
11-باپ. ينۆەستيتسيالىق التىن اينالىمىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى
1. ينۆەستيتسيالىق التىن اينالىمى ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردە, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى قىزمەت كورسەتەتىن زاڭدى تۇلعالار ساناتى ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكىندە اشىلعان مەتالل شوتتارى پايدالانىلۋى مۇمكىن.
2. ينۆەستيتسيالىق التىنمەن مامىلەلەردى جۇزەگە اسىرعان كەزدە تولەم مامىلە جۇرگىزۋ كەزىندە حالىقارالىق نارىقتا قالىپتاسقان باعالار پايدالانىلا وتىرىپ ەسەپتەلگەن باعالار بويىنشا جۇرگىزىلەدى.
12-باپ. ساراپتاما جۇرگىزۋ ءتارتىبى
1. ساراپتاما جۇرگىزۋ قاعيدالارىنا, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا قولدانىلاتىن ستاندارتتاۋ جونىندەگى نورماتيۆتىك قۇجاتتارعا سايكەس ساراپتاما وتەۋلى نەگىزدە جۇرگىزىلەدى.
2. جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار ساراپتاما جۇرگىزۋ ءۇشىن ۋاكىلەتتى ۇيىمعا ەرىكتى تارتىپپەن, سونداي-اق وسى باپتىڭ 4-تارماعىندا جانە وسى زاڭنىڭ 7-بابىنىڭ 2 جانە 3-تارماقتارىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردا مىندەتتى تارتىپپەن جۇگىنەدى.
3. ۋاكىلەتتى ۇيىم ساراپتاما ناتيجەلەرى بويىنشا جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا جۇگىنگەن كۇننەن باستاپ بەس جۇمىس كۇنى ىشىندە ساراپتاما قورىتىندىسىن بەرەدى.
4. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ايقىنداعانداردى قوسپاعاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا وندىرىلگەن جانە (نەمەسە) وتكىزىلەتىن زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمدار ۋاكىلەتتى ۇيىمداردا مىندەتتى تۇردە سىنامالانۋعا جانە تاڭبالانۋعا جاتادى.
13-باپ. زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى وتكىزۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى ءوندىرۋ سۋبەكتىسى بارلىق مەنشىكتى زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمدارعا قوياتىن سىنامالاۋ تاڭباسىنسىز, سونداي-اق اتاۋلى تاڭبا بەدەرىنسىز زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردى وتكىزۋگە جول بەرىلمەيدى.
زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمدارعا كوز رەتىندە جاساندى جولمەن الىنعان ماتەريالدار پايدالانىلعان كەزدە زاتبەلگىلەردە وسى تاستىڭ اسىل تاس ەمەس ەكەنى كورسەتىلۋگە ءتيىس.
2. اتاۋلى تاڭبا ۋاكىلەتتى ورگان ايقىنداعان تارتىپپەن ۋاكىلەتتى ۇيىمدا مىندەتتى تىركەلۋگە جاتادى.
3. ۋاكىلەتتى ۇيىم تىركەلگەن اتاۋلى تاڭبالار تۋرالى مالىمەتتەردى ۋاكىلەتتى ورگان ايقىنداعان تارتىپپەن ۋاكىلەتتى ورگانعا توقسان سايىن ۇسىنادى.
14-باپ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستار سالاسىنداعى زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپتىلىق
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستار سالاسىنداعى زاڭناماسىن بۇزۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا سايكەس جاۋاپتىلىققا الىپ كەلەدى.
15-باپ. وسى زاڭدى قولدانىسقا ەنگىزۋ ءتارتىبى
وسى زاڭ, العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن التى اي وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەتىن 12-بابىنىڭ 4-تارماعىن جانە 13-بابىن قوسپاعاندا, العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك جيىرما ءبىر كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى
ن.نازارباەۆ
استانا, اقوردا, 2016 جىلعى 14 قاڭتار
№ 444-V قرز