ەلىمىزدەگى ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار اراسىنداعى كوشباسشىسى – ەلوردالىق «استانا – جاڭا قالا» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى. بۇل ايماق ەلدەگى بارلىق ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار ءوندىرىسىنىڭ 70%-دان استامىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر.
جالپى مۇنداي ايماقتاردىڭ جۇمىس ىستەۋ مەرزىمى 25 جىل دەپ بەلگىلەنگەن. سوندىقتان بيىلعى جەلتوقسان ايىندا ەلوردالىق ايماقتىڭ ارنايى مارتەبەسى جويىلىپ, ول كادىمگى تولىققاندى يندۋستريالىق ايماق رەتىندە جۇمىسىن جالعاستىرادى.
شاھار ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋ, زاماناۋي ءوندىرىس وشاقتارىن قۇرۋ – باس قالانىڭ ستراتەگيالىق دامۋ باعىتىنىڭ وزەگى. بۇگىندە استانا ءىرى ونەركاسىپتىك, لوگيستيكالىق ورتالىققا اينالىپ كەلەدى. وسى ورايدا شاھارداعى ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردىڭ ءرولى ەرەكشە.
بۇل باعىتتا اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى جۇمىستار, قولعا الىنعان سونى جوبالار جايىندا «Astana Invest» قالالىق ينۆەستيتسيالىق دامىتۋ ورتالىعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءسابيت مۇحاممەدجان ۇلى ماڭىزدى دەرەكتەردى العا تارتتى. ونىڭ مالىمدەۋىنشە, قازىرگى ۋاقىتتا باس قالا اۋماعىندا ەكى ارنايى ەكونوميكالىق ايماق جۇمىس ىستەيدى: «استانا – جاڭا قالا» مەن «استانا-تەحنوپوليس».
«استانا – جاڭا قالا» – ەلدەگى ەڭ العاشقى ارنايى ەكونوميكالىق ايماق. ونىڭ باستى ماقسات-مىندەتى – ەلوردانىڭ سول جاعالاۋىن جەدەل قارقىنمەن دامىتۋ. اۋماعى 15 مىڭ گەكتاردان اسادى. جالپى, سول جاعالاۋ تولىقتاي يندۋستريالىق ايماق رەتىندە بەلگىلەنگەن. قۇرىلىستى, نىسانداردى تەزدەتۋ ماقساتىندا №1 يندۋستريالىق پارك قۇرىلدى. وڭ جاعالاۋدا ورنالاسقان بۇل پاركتىڭ كولەمى 598 گەكتاردى قۇرايدى. قازىرگى ۋاقىتتا ينفراقۇرىلىمنىڭ اياقتالۋ دەڭگەيى 87%-دى قۇرايدى, ونى دامىتۋعا جۇمسالعان شىعىندار 24,8 ملرد تەڭگەگە جەتتى.
بۇگىندە №1 يندۋستريالىق پارك اۋماعىندا 130-دان استام ونەركاسىپ ورنى شوعىرلانعان. وندا لوكوموتيۆ, ەلەكتروۆوز قۇراستىرۋ زاۋىتتارى, «شتادلەر» ۆاگون قۇراستىرۋ كاسىپورنى, «تاۋ-كەن التىن» التىن وڭدەۋ زاۋىتى سەكىلدى الىپ ءوندىرىس وشاقتارى تۇراقتى جۇمىس ىستەپ تۇر. وعان قوسا, «BI Group» كومپانياسىنىڭ ءمودۋلدى ۇيلەر قۇراستىراتىن «Modex» زاۋىتى, «شار قۇرىلىس» كومپانياسىنىڭ «GLB» كاسىپورنى, «Sensata» قۇرىلىس توبىنىڭ «Uniton» زاۋىتى بار. ەلوردا نارىعىنداعى سۇرانىستى قامتاماسىز ەتۋدە بۇل كاسىپورىنداردىڭ ماڭىزى زور.
وندىرىلەتىن ونىمدەردىڭ نارىقتاعى ۇلەسى دە اۋقىمدى. وسى رەتتە ءسابيت مۇحاممەدجان ۇلى شىعارىلاتىن تاۋارلاردىڭ گەوگرافيالىق باعىتىنا توقتالدى.
«يندۋستريالىق پاركتەگى 130-دان استام كاسىپورىننىڭ 12-ءسى تىكەلەي ەكسپورتقا باعىتتالعان. ولار شەتەل نارىعىنا ەلەكتروۆوزدار, لوكوموتيۆتەر, ترانزيسترلەر, مۇناي سالاسىنا قاجەتتى ونىمدەر, اتىرلەر مەن توقىما بۇيىمدارىن شىعارادى. قالعان كاسىپورىنداردىڭ ونىمدەرى نەگىزىنەن استانا قالاسى مەن ونىڭ ىرگەسىندەگى ەلدى مەكەندەردىڭ سۇرانىسىن وتەيدى. كىرپىش, قۇرعاق قۇرىلىس قوسپالارى سەكىلدى ماتەريالدار باس قالانىڭ قۇرىلىسىنا باعىتتالعان. پاركتىڭ نەگىزگى يدەياسى دا ەلوردانىڭ قارقىندى سالىنۋىن قامتاماسىز ەتۋ بولاتىن», دەيدى توراعا ورىنباسارى.
ونىڭ ايتۋىنشا, زاڭناماعا سايكەس, ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردىڭ جۇمىس ىستەۋ مەرزىمى 25 جىل دەپ بەكىتىلگەن. بيىل, 2026 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىندا «استانا – جاڭا قالا» ايماعىنىڭ ۋاقىتى اياقتالادى. قازىر بولىنگەن جەرلەر تولىق يگەرىلىپ, زاۋىتتار ىسكە قوسىلعان, قالعان 10–15 پايىزى جىل سوڭىنا دەيىن قۇرىلىستى اياقتاۋدى كوزدەپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا بۇل اۋماق ارنايى مارتەبەسىن جويىپ, كادىمگى يندۋستريالىق ايماق رەتىندە ءوز جۇمىسىن جالعاستىرادى.
باس قالانىڭ قارقىندى ءوسۋى جاڭا ءوندىرىس كوزدەرىن, قوسىمشا جۇمىس ورىندارىن اشۋدى تالاپ ەتەدى. وسى ماقساتتا جەرگىلىكتى بيلىك جاڭا جوبالاردى قولعا الدى. ناقتىراق ايتقاندا, «استانا-تەحنوپوليس» ايماعىنىڭ شەڭبەرىندە №2 يندۋستريالىق پاركتىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانىپ وتىر. ەلوردادا ينفراقۇرىلىمى تولىق دامىعان جاڭا يندۋستريالىق, لوگيستيكالىق, اگرارلىق ايماقتار قۇرىلىپ, شاھار ەكونوميكاسىنا تىڭ سەرپىن بەرمەكشى.
اتالعان جاڭا وندىرىستىك ايماقتىڭ ينفراقۇرىلىمى مەن قۇرىلىس بارىسى تۋرالى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى اقان نۇرعوجين بايانداپ بەردى. «جاڭادان بوي كوتەرەتىن №2 يندۋستريالىق پارك وڭ جاعالاۋدا, بۇرىنعى قار پوليگونىنىڭ ورنىندا سالىنباقشى. ونىڭ كولەمى 400 گەكتاردان استام اۋماقتى قامتيدى. قازىر مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك سەرىكتەستىك جوباسى اياسىندا «BCN Group» كومپانياسى جوبالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر. ينفراقۇرىلىم جۇيەلەرىن جەتكىزۋدىڭ بارلىق جوسپارى ازىرلەنۋ ۇستىندە. بيىل جوبانى مەملەكەتتىك ساراپتاماعا وتكىزۋ كوزدەلگەن, سودان كەيىن قۇرىلىس-مونتاجداۋ كەزەڭى باستالادى. اكىمدىك جوس-پارىنا سايكەس, بيىل كۇز مەزگىلىنە دەيىن العاشقى كەزەڭنىڭ جۇمىستارىنا كىرىسۋ مىندەتى تۇر», دەيدى دەپارتامەنت جەتەكشىسى.
جاڭا ونەركاسىپتىك ايماقتاردى اشۋ يدەياسى كاسىپكەرلەر مەن ينۆەستورلار تاراپىنان تۇسكەن جوعارى سۇرانىسقا نەگىزدەلگەن. شاھاردىڭ دامۋى حالىقارالىق كاپيتال تارتۋعا, زاماناۋي نىساندار تۇرعىزۋعا تىكەلەي بايلانىستى. ەكىنشى ءىرى جوبا – «استانا-تەحنوپوليس» شەڭبەرىندە قۇرىلاتىن لوگيستيكالىق پارك. 200 گەكتارعا جۋىق اۋماقتى الاتىن بۇل پاركتە ا جانە ا+ ساناتىنداعى جوعارى ستاندارتتى قويمالار بوي كوتەرەدى. قازىر جەر تەلىمدەرىن انىقتاۋ, دايىنداۋ شارالارى ءجۇرىپ جاتىر. ينۆەستورلارعا جەر بەرىلىپ, ولار ءوز قاراجاتىنا زاماناۋي لوگيستيكالىق كەشەندەر سالادى.
ءۇشىنشى ماڭىزدى باعىت – اگرارلىق يندۋستريالىق ايماق قۇرۋ. بۇل جوبانىڭ ءمانى مەن ماقساتىن ءسابيت مۇحاممەدجان ۇلى بىلاي دەپ ءتۇسىندىردى: «اگرارلىق يندۋستريالىق ايماق ەلوردانىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋ, تاماق ونەركاسىبىن دامىتۋ ماقساتىندا قولعا الىندى. بۇل قادام جەرگىلىكتى ونىمدەردىڭ وركەندەۋىنە ۇلكەن سەرپىن بەرمەكشى. قازىر وڭ جاعالاۋداعى وندىرىستىك ايماقتا ارنايى تەرريتوريا بەلگىلەنىپ, بۇل جوبانىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسى مەملەكەتتىك ساراپتامانىڭ قاراۋىندا جاتىر. تاماق ونەركاسىبىنىڭ سانيتارلىق قورعاۋ ايماعى ۇلكەن بولاتىندىقتان ونىڭ ماڭىنا باسقا وندىرىستىك نىساندار سالۋعا رۇقسات بەرىلمەيدى. سول سەبەپتى تاماق ءوندىرىسىن ءبىر جەرگە شوعىرلاندىرۋدى ءجون كوردىك. بۇگىندە وسى باعىتتا جۇمىس ىستەۋگە نيەتتى شەتەلدىك, وتاندىق ينۆەستورلارمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ, ءتيىمدى ۇسىنىستار دايىندالىپ جاتىر», دەدى ول.
ەلوردادا جاڭا وندىرىستىك, لوگيستيكالىق, اگرارلىق ايماقتاردىڭ قۇرىلۋى قالا ەكونوميكاسىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرىپ قانا قويماي, مىڭداعان تۇرعىندى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋعا جول اشادى. ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ مۇنداي كەشەندى تەتىكتەرى باس قالانىڭ تۇراقتى دامۋىنىڭ كەپىلى بولارى انىق. بۇگىندە ەلوردالىق اەا-عا تارتىلعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 693 ملرد تەڭگەدەن, وندىرىلگەن ءونىم كولەمى 103 ملرد تەڭگەدەن استى.