ەنەرگەتيكالىق تەڭگەرىمدى ساقتاۋ مەن جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ماسەلەسى – كۇن تارتىبىندەگى باسىم باعىتتىڭ ءبىرى. وسى مىندەتتى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ۇكىمەت كومىر نەگىزىندەگى قۋات كوزدەرىن جاڭارتۋ مەن كەڭەيتۋدى قامتيتىن ۇلتتىق جوبا ازىرلەدى. باستاما تۇراقتى ەنەرگيامەن قامتۋعا قاجەتتى العىشارتتى قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا ۇكىمەت كومىر گەنەراتسياسىن دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبانى بەكىتتى. ءتيىستى قاۋلىعا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ قول قويدى. قۇجات 2030 جىلعا دەيىن ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋعا ءارى ەكونوميكانىڭ بازالىق قۋاتتارعا دەگەن سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
ۇلتتىق جوبا يندۋستريالىق دامۋ مەن تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ قارقىندى ءوسۋى جاعدايىندا ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن قاجەتتىلىكتىڭ ارتا تۇسەتىنىن ەسكەرەدى. كەيىنگى جىلدارى IT-سەكتوردىڭ كەڭەيۋى, دەرەك ورتالىقتارىنىڭ كوبەيۋى مەن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ تۇراقتى بازالىق جۇكتەمەنى تالاپ ەتەدى. بۇل رەتتە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى بارلىق سۇرانىستى تولىق قامتاماسىز ەتە المايتىنى ەسكەرىلىپ, كومىر گەنەراتسياسىنىڭ ءرولى ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە بولىپ وتىر.
جوبا اياسىندا 7,8 گۆت جاڭا قۋات كوزدەرىن ەنگىزۋ ءارى قولدانىستاعى نىسانداردى جاڭعىرتۋ كوزدەلگەن. سەگىز جاڭا ەلەكتر ەنەرگياسى كوزىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. ولاردىڭ قاتارىندا ەكىباستۇزداعى 2 640 مۆت, كۋرچاتوۆتاعى 700 مۆت, جەزقازعانداعى 500 مۆت ءىرى جوبالارى, سونداي-اق كوكشەتاۋ, سەمەي مەن وسكەمەن قالالارىندا زاماناۋي جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىن سالۋ قاراستىرىلعان. بۇعان قوسا اقسۋ گرەس, ەكىباستۇز گرەس-2 مەن قاراعاندى ەنەرگيا تورابىن قوسا العاندا, جۇمىس ىستەپ تۇرعان 11 ستانساعا كەشەندى جاڭعىرتۋ جۇرگىزىلەدى. ناتيجەسىندە, 2030 جىلعا قاراي نەگىزگى ەنەرگەتيكالىق جابدىقتاردىڭ توزۋ دەڭگەيىن 12,6%-عا دەيىن تومەندەتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بيۋدجەتتەن تىس قاراجات ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى. جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 7,5 ترلن تەڭگەدەن اسادى. بۇل ەنەرگەتيكا سالاسىنا ۇزاقمەرزىمدى ينۆەستيتسيالار تارتۋعا ءارى ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ۇلتتىق جوبادا ەكولوگيالىق تالاپتارعا ايرىقشا نازار اۋدارىلعان. جاڭا نىساندار «تازا كومىر» قاعيداتتارىنا سايكەس زاماناۋي تەحنولوگيالار نەگىزىندە سالىنادى. اتاپ ايتقاندا, جوعارى ءتيىمدى ەلەكتر سۇزگىلەرىن ورناتۋ, ازوت توتىعىن كاتاليتيكالىق جولمەن بەيتاراپتاندىرۋ جۇيەلەرىن ەنگىزۋ ءارى گازداردى دىمقىل تاسىلمەن كۇكىرتتەن ارىلتۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل شارالار قالدىقتاردىڭ كولەمىن ازايتىپ, حالىقارالىق ەكولوگيالىق ستاندارتتارعا ءارى ەڭ ۇزدىك قولجەتىمدى تەحنولوگيالار تالاپتارىنا سايكەس كەلۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
جوبانىڭ الەۋمەتتىك باعىتى كادرلىق الەۋەتتى نىعايتۋعا ارنالعان. سالادا جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ, سونىڭ قاتارىندا شامامەن 4,5 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنىن قۇرۋ كوزدەلگەن. قىزمەتكەرلەردى الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى دا قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, «وتباسى بانكىمەن» بىرلەسىپ كومىر ەلەكتر ستانسالارى قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان جەڭىلدىكتى يپوتەكالىق تەتىكتەر ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇعان قوسا, سالالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بازاسىندا مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن جۇيەلى تۇردە ارتتىرۋعا باسىمدىق بەرىلەدى.
ۇلتتىق جوبا ەنەرگەتيكا, ونەركاسىپ پەن كولىك سالالارىنىڭ ءوزارا ۇيلەسىمدى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. 2030 جىلعا قاراي ەنەرگەتيكالىق ماقساتتاعى كومىرگە قوسىمشا سۇرانىس جىلىنا شامامەن 20 ملن توننانى قۇرايدى دەپ كۇتىلەدى. وسىعان بايلانىستى اشىق ۆاگوندار پاركىن كەڭەيتۋ, تەمىرجول ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ ءارى ىشكى نارىققا ارنالعان تاسىمالدىڭ بولجامدى تاريفتىك ءدالىزىن قالىپتاستىرۋ كوزدەلگەن.
جالپى, ۇلتتىق جوبانى ىسكە اسىرۋ ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇعان قوسا قازاندىق اگرەگاتتارى, ترانسفورماتورلار مەن اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەلەرىن ءوندىرۋدى دامىتۋ ارقىلى وتاندىق ماشينا جاساۋ سالاسىنا مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەر بەرەدى. ناتيجەسىندە, كومىر گەنەراتسياسى ەكونوميكانىڭ ۇزاقمەرزىمدى ءوسىمىن قامتاماسىز ەتەتىن تەحنولوگيالىق تۇرعىدان جاڭعىرعان ءارى ەكولوگيالىق تالاپتارعا جاۋاپ بەرەتىن سەكتورعا اينالادى.