ءداندى دالاسىمەن داڭقى شىققان مەڭدىقارا وڭىرىندە قوستاناي وبلىسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جەتىستىكتەرى مەن تەحنيكا قۋاتىن جاريا ەتكەن حالىقارالىق كورمە ءوتتى. «Jańa Dala-Qarqyn 2025» دەپ اتالعان اۋقىمدى ءىس-شاراعا 20 شاقتى ەلدەن 500-دەن استام اگروتەحنيكا ساتۋشىلار, حالىقارالىق بيداي ساۋداسىمەن اينالىساتىن كومپانيالار, ديىرمەندەر, ەلەۆاتورلار, لوگيستيكالىق كومپانيالاردىڭ, عىلىمي ينستيتۋتتاردىڭ وكىلدەرى, الىس-جاقىننان كەلگەن ءىرى شارۋاشىلىقتار, فەرمەرلەر قاتىسىپ, ءوزارا ساۋدا-ساتتىق, ىنتىماقتاستىق جونىندە كەلىسىمشارت جاساستى.
36 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسادى
كورمەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ارمان ابەنوۆ وڭىردەگى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ءىرى جوبالار مەن الداعى ماقسات-مىندەتتەر جونىندە ايتتى.
«قوستاناي وبلىسى – ونەركاسىپ ءوندىرىسى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى قاتار دامىعان الەۋەتى اسا جوعارى ءوڭىر. بۇل ايماقتىڭ توپىراعى قۇنارلى, تابيعاتى ەگىنشىلىككە, مال شارۋاشىلىعىنا اسا قولايلى. ءبىز تابيعاتتىڭ ءوزى بەرگەن وسى ءبىر ۇلكەن الەۋەتتىڭ يگىلىگىن ءتيىمدى جاراتۋ جولىندا تىڭ ىزدەنىستەرگە بارىپ, تابىستى جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىرمىز. اگروسەكتورعا كوپتەگەن ينۆەستيتسيا تارتىلىپ جاتىر. بۇگىندە جەرگىلىكتى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ دەنى بۇرىنعىشا شيكىزاتتاي ەمەس, وڭدەلىپ, ازىق-ت ۇلىك تاۋارى تۇرىندە ساۋداعا شىعارىلادى. ءونىم كولەمى دە ەداۋىر ۇلعايدى», دەدى اكىم ورىنباسارى.
ايتۋىنشا, بيىل وبلىستىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىن قولداۋعا مەملەكەت قازىناسىنان 207 ملرد تەڭگە بولىنگەن.
«بۇل 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا 1,2 ەسە, ال 2023 جىلعى كورسەتكىشتەن ەكى ەسە كوپ. بيىل كوكتەمگى ەگىس ناۋقانىن قارجىلاندىرۋ ءۇشىن 62 ملرد تەڭگە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە ءبولىندى. اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارى بۇل قارجىنى ءتيىمدى پايدالانىپ, بيىل دا جوعارى ونىمگە قول جەتكىزەدى دەپ سەنەمىز. وڭىردە تەحنيكالاردى جاڭارتۋ ماسەلەسى دە بىرتىندەپ شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى. ماسەلەن, وتكەن جىلى تەحنيكانىڭ 6%-ى جاڭارتىلسا, بيىل بۇل كورسەتكىشتى 7%-عا جەتكىزۋ جوسپاردا بار. وسى ماقساتتا جەڭىلدىكتى ليزينگ باعدارلاماسى ارقىلى اگروتەحنيكا ساتىپ الۋعا 250 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورنىنىڭ جەتىستىگى زاماناۋي, قۋاتتى تەحنيكاعا تىكەلەي بايلانىستى. ءبىز شارۋاشىلىقتاردى قارجىلاي قولداۋ ارقىلى ءوندىرىستىڭ تەحنيكالىق جانە تەحنولوگيالىق دەڭگەيىن كوتەرۋدى كوزدەپ وتىرمىز», دەدى ا.ابەنوۆ.
الداعى ەكى جىلدىڭ ىشىندە وبلىستا 383 ملرد تەڭگەگە 93 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلماق. بيىل 36 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 605 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى. ايماقتا وتكەن جىلدان بەرى ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ينۆەستيتسيالىق جوبالار اياسىندا جالپى قۇنى 20 ملرد تەڭگە قارجىعا بىرنەشە زاماناۋي ءسۇت-تاۋار فەرماسى, سۋارمالى امبەباپ جىلىجايلار سالىنعان.
ءىس-شارانىڭ سالتاناتتى راسىمىنەن كەيىن كوپشىلىك قوستانايداعى «اگروماشحولدينگ KZ», كوكشەتاۋداعى «قازاگروماش», استاناداعى «روستەلماش» زاۋىتتارىنان شىققان تەحنيكالار قويىلعان اگروكورمە الاڭىن ارالادى. ءبىر توپ شارۋا «استانا اگرو پارتنەر» كومپانياسى اكەلگەن ەۋروپالىق دانسەپكىش كەشەندى قىزىقتادى. كومپانيانىڭ كوممەرتسيالىق مەنەدجەرى نۇرجان سۇلەيمەنوۆتىڭ سوزىنشە, يتاليادا جاسالعان قۋاتتى تەحنيكانىڭ ءبىرىن بيىل كوكتەمدە مەڭدىقارا اۋدانىنداعى «ساتاي» شارۋا قوجالىعى ساتىپ العان. «اتالعان شارۋاشىلىق كوكتەمدە وسى تەحنيكانىڭ كومەگىمەن 2 500 گەكتارعا مايلى داقىل تۇقىمىن سەپتى», دەدى ن.سۇلەيمەنوۆ.
ال «ديناميكا» اگروكومپانياسى كورمەگە باۋ-باقشا وسىمدىكتەرىن سۋاراتىن, تىڭايتقىش شاشاتىن روبوت اكەلگەن. شىنجىر تاباندى شاعىن تەحنيكا باعدارلامالى پۋلت ارقىلى باسقارىلادى جانە اعاش اراسىندا, بۇرىلىس-قيىلىس, كەدەرگىسى كوپ جەرلەردە ەركىن جۇرە بەرەدى.
ەكسپورت كولەمى ەكى ەسە ارتتى
الدا كەلە جاتقان كۇزگى جيىن-تەرىم ناۋقانىنا وراي وتكەن اۋقىمدى ءىس-شارا اياسىندا «استىق 2025» دەگەن تاقىرىپتا عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. القالى جيىندا ەلىمىزدىڭ اگرارلىق ساياساتىنداعى باسىم باعىتتار, نارىقتىڭ بۇگىنى مەن كەلەشەگى, سالاعا كورسەتىلىپ جاتقان مەملەكەتتىك قولداۋ تەتىكتەرىنىڭ تيىمدىلىگى جونىندە كەلەلى اڭگىمە قوزعالدى.
«ازىق-ت ۇلىك كەلىسىمشارت كورپوراتسياسى» ۇك» اق 2025 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ىشكى جانە سىرتقى نارىققا 850 مىڭ توننادان استام استىق وتكىزگەن. كومپانيانىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى توبىلبەك وماروۆ اتالعان كورپوراتسيانىڭ بيداي نارىعىنداعى ورنى مەن قىزمەتىنە توقتالا كەلىپ, مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ اگرارلىق سەكتور تۇراقتىلىعىن ارتتىرۋدا جانە ەلدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋدا اسا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«ازىق-ت ۇلىك كەلىسىمشارت كورپوراتسياسى قۇرىلعان كۇننەن باستاپ ىشكى ازىق-ت ۇلىك نارىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا كەشەندى شارالاردى جۇزەگە اسىرادى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنە قارجىلاي قولداۋ كورسەتەدى. تەك 2025 جىلدىڭ باسىنان باستاپ كومپانيا 350 مىڭ توننا ءداندى جانە مايلى داقىلداردى ساتىپ الۋدى فورۆاردتىق قارجىلاندىرۋ شەڭبەرىندە شارۋالارعا شامامەن 18 ملرد تەڭگە ءبولدى. اتاپ ايتقاندا, قوستاناي وبلىسىنىڭ فەرمەرلەرىمەن 105 مىڭ توننا اگروونىمدى جەتكىزگەنى ءۇشىن 5,4 ملرد تەڭگە الدىن الا تولەم سوماسىنا 121 كەلىسىم جاسالدى. كورپوراتسيا اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنە قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋمەن قاتار, ەكسپورت الەۋەتىن دايەكتى تۇردە دامىتىپ كەلەدى. جاڭا ساۋدا سەرىكتەستەرىن ىزدەۋ جانە پەرسپەكتيۆالى وتكىزۋ نارىقتارىن يگەرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. 2025 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا كورپوراتسيا 850 مىڭ توننادان استام استىق وتكىزدى. وسى كولەمنىڭ 200 مىڭ توننادان استامى شەتەلدىك نارىقتارعا جونەلتىلدى. بۇل – وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىنە سايكەس كورسەتكىشتەن ەكى ەسە كوپ. ەل ەكسپورتىنىڭ گەوگرافياسى ستراتەگيالىق ماڭىزدى باعىتتاردى قامتيدى. كومپانيانىڭ نەگىزگى سەرىكتەستەرى – قىتاي, يران, تاجىكستان جانە قىرعىزستاننىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلىمدارى», دەدى توبىلبەك وماروۆ.
كومپانيا وكىلى اگرارلىق سەكتوردى جۇيەلى مەملەكەتتىك قولداۋ ءوندىرىستىڭ وسۋىنە, وتاندىق اگروونەركاسىپ كەشەندەرىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. «جاڭا دالا» جوباسىنىڭ باس ۇيلەستىرۋشىلەرىنىڭ ءبىرى ادىلەت ساعىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان كورمە قوستاناي وبلىسىندا وسىمەن ءۇشىنشى رەت ءوتىپ وتىر.
ء«ىس-شارا بارىسىندا كوپتەگەن ەلدىڭ اگرارلىق سالاداعى ۇزدىك تاجىريبەلەرىمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك تۋىپ وتىر. مۇندا فەرمەرلەر جاڭا تەحنولوگيالار مەن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ وزىق ۇلگىلەرىن كورۋ ءۇشىن عانا ەمەس, ءوزارا تاجىريبە الماسۋ ءۇشىن, ناقتى كەلىسىمدەر جاساۋ ءۇشىن كەلەدى. بۇگىن ەكى بىردەي ءماجىلىس زالى جۇمىس ىستەپ تۇر. العاش رەت دالا جاعدايىندا ساتىپ الۋشىلار مەن وندىرۋشىلەر تىكەلەي كەزدەسىپ وتىر. بۇل – وتاندىق اگروونەركاسىپكە ۇلكەن سەرپىن بەرەتىن الاڭ», دەدى اۋقىمدى ءىس-شارانىڭ ۇيلەستىرۋشىسى.
قوستاناي استىعى تەڭىز جولى ارقىلى تاسىمالدانادى
جيىندا بيداي ەكسپورتى كولەمىنىڭ ۇلعايۋىنا تەمىرجول تاسىمالىنىڭ دا وڭ ىقپالى بار ەكەنى ايتىلدى. بىلتىر 1 شىلدەدەن وسى جىلدىڭ 30 ماۋسىمىنا دەيىنگى ارالىقتا ۆاگونمەن تاسىمالدانعان استىق كولەمى وتكەن ماۋسىممەن سالىستىرعاندا 40%-عا ارتقان, ال ەكسپورتتىق تاسىمال 50%-عا وسكەن. ءىس-شاراعا «اقتاۋ تەڭىز سولتۇستىك تەرمينالى» كومپانياسىنىڭ وكىلدەرى دە ارنايى كەلىپ قاتىستى. كومپانيانىڭ بيزنەستى دامىتۋ جونىندەگى مامانى ەسەنجول نۇرلاننىڭ ايتۋىنشا, اتالعان تەرمينال ارقىلى جىلىنا 1 ملن توننادان استام ارپا ەكسپورتتالادى. ونىڭ دەنى يرانعا, ودان ءارى ءۇندىستان, پاكىستان ەلدەرىنە كەتەدى.
«كورمە بارىسىندا قوستانايلىق شارۋالارعا, ارپا, بيدايدى ەكسپورتتايتىن كومپانيالارعا ءوز قىزمەتىمىزدى ۇسىندىق. ءبىزدىڭ تەرمينال ارقىلى ەۋروپا, يران, ازەربايجان, تۇركياعا استىق جەتكىزۋگە بولادى. قازىر ەلىمىزدە تەڭىز شارۋاشىلىعى دا دامىپ جاتىر. كاسپي تەڭىزىندە كەمەلەر كوبەيدى. سوندىقتان ءىرى شارۋاشىلىقتار ءبىزدىڭ قىزمەتىمىزدى پايدالانىپ, ءونىمىن ەكسپورتقا جىبەرە الادى. ناتيجەسىندە, جول, ۋاقىت قىسقارادى. وسى ءىس-شارا اياسىندا الداعى كۇزدە قوستاناي وبلىسىنداعى ەكى اگروفيرمانىڭ 600 مىڭ توننا استىعىن شەتەلگە جەتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمشارتقا وتىردىق», دەيدى ەسەنجول نۇرلان.
كونفەرەنتسياعا وزبەكستاننان «ۋزەگمويسانوات» قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرى دە قاتىستى. وزبەكستانداعى اگرارلىق نارىق جانە لوگيستيكا جونىندەگى ساراپشى الىشەر ماحمۋدوۆتىڭ سوزىنشە, اتالعان قاۋىمداستىق وزبەك ەلىندە ماقتا, كۇنباعىس ءتارىزدى ءتۇرلى شيكىزاتتان سۇيىق ماي وندىرەتىن 320 كاسىپورىننىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىر.
ء«بىزدىڭ وڭدەۋشىلەر قازاقستاننان جىلىنا 200 مىڭ توننادان اسا شيكىزات پەن جارتىلاي دايىندالعان ونىمدەردى, سونداي-اق 150 مىڭ توننادان استام دايىن ماي ساتىپ الادى. بۇل جولعى كورمەگە قازاقستاندىق ارىپتەستەرىمىزدىڭ جاڭا ماۋسىمداعى مۇمكىندىكتەرىمەن تانىسىپ, ساۋدا-ساتتىق سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ كەلەشەگى تۋرالى كەڭەسۋ, تىكەلەي تاۋار جەتكىزۋشىلەرمەن ۋاعدالاستىققا وتىرۋ ماقساتىندا كەلىپ وتىرمىز», دەيدى ءا. ماحمۋدوۆ.
كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلاردى مولدوۆانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى شتەفان گوردا دا قۇتتىقتاپ, اتالعان ءىس-شارانىڭ حالىقارالىق ماڭىزى بار ەكەنىن ايتتى.
«مۇنداي كورمەلەر شارۋالارعا اگرارلىق يننوۆاتسيانى تانىستىرۋمەن عانا شەكتەلمەيدى, سونىمەن قاتار ەلدەر اراسىنداعى وندىرىستىك بايلانىستاردى نىعايتادى. ءبىز مولدوۆا مەن قازاقستان اراسىنداعى دوستىق بايلانىستاردى جوعارى باعالايمىز. قوستاناي وبلىسىن تۇراقتى ارىپتەس ءوڭىر رەتىندە ۇسىنىپ وتىرمىز. بۇل ناقتى ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا جول اشادى», دەدى ەلشى.
قوستاناي وبلىسى