كوكپەكتىدەگى كوشپەلىلەردىڭ كونە كىتاپحاناسىن ەستىگەنىمىز بولماسا, كورمەگەن ەدىك. اۋەلى ەستىگەندە تاڭعالعانىمىز راس. كۇمبەزدى كونە كەسەنە 1850 جىلدارى كوكپەكتى وڭىرىندە ءومىر سۇرگەن اۋقاتتى باي اپىرىمنان قالعان مۇرا دەسەدى.
دالا كىتاپحاناسى كوكپەكتى اۋدانىنداعى بيعاش اۋىلىنان 15 شاقىرىم جەردە, اپىرىم قىستاۋىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان. التى قىرلى كەسەنەنىڭ بيىكتىگى شامامەن التى مەتر. ساۋلەتى بولەك. كىسى جەرلەگەن جەردىڭ سىرتىنا ەكى مەتر بيىك تاستان قورعان سالىپ, ونىڭ ۇستىنە ەكى مەتر بيىكتىكتە اعاش دىڭگەكتەر ورناتىلىپ, شاتىر جابىلعان. ال شاتىردىڭ ۇستىنە بيىك كۇمبەز تۇرعىزىلعان. كەسەنەگە كەرەك تاستى الىستان تاسۋعا ءبىراز كۇش جۇمسالعانىن بايقاۋعا بولادى. ويتكەنى ماڭايدا ەشقانداي تۇياق تۇرتەر جوق.
ء«حىح عاسىردىڭ باسىندا ءومىر سۇرگەن اپىرىم باي وقىمىستى ادام بولىپتى. ول كىسى وقىعان كىتاپتارىن ەل يگىلىگىنەن دە اياماپتى. ءوزى ومىردەن وتەرىندە ۇرپاقتارىنا كەسەنەسى-ءنىڭ شاتىرىنان كىتاپ قوياتىن ورىن شىعارىپ, وعان بارلىق كىتابىن كيىزگە وراپ ورنالاستىرۋدى اماناتتاپتى. جاز جايلاۋى التاي بولعاندىقتان, الىسقا ادامدار كىتاپ ىزدەپ سابىلماسىن دەپ كەسەنە شاتىرىنا دالا كىتاپحاناسىن سالعىزعان. ۇرپاقتارى ەلگە كەرەكتى كىتاپتاردى كيىزگە وراپ, كەسەنە شاتىرىنا قويىپ كەتەدى ەكەن. ونى بىلەتىن وقىمىستىلار كەسەنەدەن كەرەك كىتابىن الىپ, قايتا اپارىپ قويىپ وتىرعان», دەيدى جەرگىلىكتى ولكەتانۋشى, تاريحشى قايرات مالىقاجدار.
دالا كىتاپحاناسىنىڭ ءداستۇرلى ءۇردىسى كەڭەس زامانىندا جويىلعان كورىنەدى, ال كىتاپتاردى كىم الىپ كەتكەنى بەلگىسىز. ايتكەنمەن, جەرگىلىكتى جۇرت بۇل كىتاپحانادان تالاي وقىمىستى كىتاپ العانىن ايتادى.
اباي وبلىسى,
كوكپەكتى اۋدانى