تۇلعا تاربيەلەيتىن وردا

«جايلى مەكتەپ» دەگەنىمىز نە؟ ول تەك جاڭا عيمارات پا, الدە جاڭا كوزقاراس پا؟ وسى سۇراق­تارعا جاۋاپ ىزدەپ, مەكتەپ ءىشىن ارالاپ, مۇعا­لىمدەر مەن وقۋشىلارمەن تىلدەستىك. ەڭ باستىسى – قالا مەن اۋىل مەكتەبى اراسىندا ايىرماشىلىق بار ما, جوق پا – سونى اڭعارۋعا تىرىستىق.

ءبىز, ەڭ الدىمەن, ەلورداداعى №100 جايلى مەكتەپكە جول تارتتىق. مەكتەپتىڭ سىرتقى ساۋلەتى الىستان-اق «جايلى مەكتەپ» ەكەنىن بايقاتىپ تۇر. جوبانىڭ ماقساتىنا ساي اۋلاسى كەڭ ەتىپ سالىنعان. مەكتەپكە كىرگەن بەتتە ەرەكشە كورىنىسكە تاپ بولدىق. تاڭعى 07.30-دا «قايىرلى تاڭ» جوباسى جۇزەگە اسادى ەكەن. مەكتەپ ديرەكتورى مەن مۇعالىمدەر وقۋشىلاردى كىرەبەرىستە قارسى الادى. جىلى امانداسىپ, جاقسى تىلەكتەرىن ايتادى. جاعىمدى اۋەن ويناپ تۇردى. جوبانىڭ ماقساتى – وقۋشى مەن مۇعالىم اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى جاقسارتۋ, مەكتەپتەگى ورتاعا سەنىم مەن جىلۋلىق قالىپتاستىرۋ. قاراپايىم سالەمدەسۋدىڭ ءوزى وقۋشىنىڭ كوڭىل كۇيىنە وڭ اسەر ەتەتىنى كورىنىپ تۇر. ء«بىز ءۇشىن باستى ماقسات – بالا مەكتەپكە قۋانىپ كەلىپ, قۋانىپ قايتاتىن ورتا قالىپتاستىرۋ. مەكتەپ – جاي عانا ءبىلىم مەكەمەسى ەمەس, بۇل – تۇلعا تاربيەلەنەتىن وردا», دەيدى مەكتەپ ديرەكتورى.

استانا قالالىق №100 جايلى مەكتەپ

ديرەكتور مۇرات احمەتوۆ ءبىزدى قارسى الىپ, وقۋ ورداسىن ءوزى تانىس­تىرىپ شىقتى. «مەكتەپ مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسقان «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا بوي كوتەردى. ءبىز ءۇشىن باستى ماقسات – بالاعا ينتەللەكتۋالدىق, فيزيكالىق تۇرعىدا عانا ەمەس, ەموتسيونالدىق تۇرعىدا دا قولداۋ كورسەتۋ. جاي­لىلىق تەك جاڭا پارتامەن نەمەسە عيماراتپەن ولشەنبەيدى. ول – مۇعالىمنىڭ قارىم-قاتىناسى, بالانىڭ ءوز ويىن ەركىن ايتۋى, مەكتەپكە قۇلشىنىسپەن كەلۋى. سول سەبەپتى تاڭعى «قايىرلى تاڭ» جوباسىن ەنگىزدىك. مۇندا ديرەكتور دا, مۇعالىم دە تاڭەرتەڭ وقۋشىنى ك ۇلىمدەپ قارسى الادى», دەدى مەكتەپ باسشىسى مەكتەپتى تانىستىرا ءجۇرىپ.

ونىڭ ايتۋىنشا, ءتورت قاباتتى عيمارات 20 مىڭ شارشى مەتر اۋماقتى الىپ جاتىر. 130 وقۋ كابينەتى تولىقتاي كومپيۋتەرلىك جانە مۋلتيمەديالىق جابدىقپەن قامتىلعان. ءبىز ەڭ الدىمەن فيزيكا كابينەتىنە باس سۇقتىق. جاڭا ۇلگىدەگى تاجىريبە قۇرالدارى, زەرتحانا ۇستەلدەرى مەن قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى وقۋشىنى جاي باقىلاۋشى ەمەس, زەرتتەۋشى رەتىندە قالىپ­تاستىرۋعا نەگىزدەلگەن ەكەن. ء«بى­لىم ساپالى بولۋى ءۇشىن تەوريا مەن پراكتيكا قاتار ءجۇرۋى شارت. حيميا, فيزيكا, بيولوگيا كابينەتتەرىنىڭ بارلىعىندا قاجەتتى زەرتحانا جابدىقتارى بار. لابورانتتار ساباققا كەرەك زاتتاردى الدىن الا دايىنداپ قويادى. بالالار فورمۋلانى جاتتاپ قانا قويماي, ءوز قولىمەن تاجىريبە جاساپ كورەدى», دەيدى مۇرات احمەتوۆ. ەكىنشى قاباتتاعى ينفورماتيكا كابينەتىنە كىرگەنىمىزدە 7-سىنىپ وقۋشىلارى «Python» تىلىندە لوگيكالىق ەسەپتەر شىعارىپ وتىر ەكەن. ءار وقۋشىنىڭ الدىندا جەكە كومپيۋتەر. مۇعالىم تاپسىرمانى ينتەراكتيۆتى تاقتا ارقىلى ءتۇسىندىرىپ جاتىر. جۇيەلى ينتەرنەت پەن جىلدام تەحنيكانىڭ ارقاسىندا ساباق بارىسى ەش ءۇزىلىسسىز جالعاسادى.

مەكتەپتىڭ كىتاپحاناسى دا نازار اۋدارارلىق. اشىق سورەلەر مەن كەڭ وقۋ زالىنا جارىق مولىنان ءتۇسىپ تۇر. ەڭ ءبىر ەرەكشەلىگى, مۇندا «FaceID» جۇيەسى ەنگىزىلگەن ەكەن. وقۋشى جەكە دەرەگى ارقىلى كىتاپتى ءوزى الىپ, ءوزى قايتارا الادى. «بىزدە «8 مينۋت» جوباسى ىسكە قوسىلعان. تاڭعى 8-گە دەيىن بالالار كىتاپ وقيدى. بۇل – كىتاپ وقۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان. سونىمەن قاتار كىتاپحانا ىشىندە «وقىرمان كلۋبى» قۇرىلعان. بالالار وقىعان كىتاپتارىن كۆەست, دراما, گرافيكالىق تالداۋ سەكىلدى ادىستەرمەن قايتا تالدايدى. ال باستاۋىش سىنىپتارعا ارنالعان «اجەمنىڭ ەرتەگىسى» جوباسى بار», دەيدى ديرەكتور.

جايلى كىتاپحانادان شىققان سوڭ, بالالاردىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى قاجەتتىلىگى – تاماقتانۋ جاعدايىمەن تانىسۋ ءۇشىن اسحاناعا بەت الدىق. دۇرىس تاماقتانۋ دا وقۋشىنىڭ كۇن تارتىبىندەگى ماڭىزدى ءىس ەكەنى انىق. مۇنداعى ءتارتىپ پەن جۇيە بىردەن كوزگە تۇسەدى. اسحانا 360 ادامعا شاقتالعان. كەڭ ءارى جارىق. وقۋشىلار ەكى لەكپەن تاماقتانادى. باستاۋىش پەن جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى جەكە ەسىكتەر ارقىلى كىرەدى, وسىلايشا ەكى توپ ءبىر-بىرىمەن ارالاسىپ كەتپەيدى. باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى تەگىن ىستىق تاماقپەن قامتىلعان. ولار اسحاناعا كىرگەندە «FaceID» جۇيەسىنەن ءوتىپ, جەكە تۇلعاسىن اۆتوماتتى تۇردە تىركەيدى. تاماق ىشكەن وقۋشىلاردىڭ اتى-ءجونى ەكراندا شىعىپ تۇرادى ەكەن. بۇل – باقىلاۋ مەن ەسەپتى جەڭىلدەتەتىن جۇيە. اس ءمازىرى ءار اپتاعا جەكە جوسپارلانادى. ءبىز بارعان كەزدە بالالار ءوز رەتىمەن تاماق الىپ, ورىندارىنا جايعاسىپ, تاڭعى اسىن ءىشىپ جاتتى. اسحانادان شىققان سوڭ, وقۋشىلاردىڭ دەنە شىنىقتىرۋمەن اينالىساتىن ورىندارىن كورۋگە سپورت زالدارعا قاراي بەتتەدىك. ءبىلىم مەن تاربيە قاتار جۇرەتىن مەكتەپتە قوزعالىس پەن سەرگەكتىكتىڭ ورنى دا ەرەكشە ەكەنى بەلگىلى. مەكتەپتە ەكى ۇلكەن, ەكى كىشى سپورت زال بار. قابىر­عا­لارى جۇمساق ماتەريالمەن قاپ­تالعان. ءبىر زالدا باسكەتبول, ەكىنشى زالدا گيمناستيكا ءوتىپ جاتىر ەكەن. قاۋىپسىزدىك ءۇشىن سپورت قۇرالدارى ارنايى ستاندارتقا ساي الىنعان.

مەكتەپتە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن وقۋشىلار ءۇشىن ارنايى جاعداي قاراستىرىلعان. ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە ساي مەكتەپ ىشىندە جەكە كابينەتتەر, دەفەكتولوگ پەن پەداگوگ-اسسيس­تەنت بولمەلەرى جابدىقتالىپتى. مۇندا لوگوپەد, پسيحولوگ, دەفەكتولوگ ماماندار جۇمىس ىستەيدى. ءار وقۋشىعا ارنايى وقۋ جوسپارى جاسالادى. «قازىر مەكتەبىمىزدە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن ءتورت وقۋشى بار. ولارمەن جەكە جۇمىس جۇرگىزەتىن پەداگوگ-اسسيستەنت بەكىتىلگەن. بالانىڭ ساباعىنا قاتىسۋى, تاپسىرمانى ورىنداۋى, سىنىپپەن بايلانىسى – ءبارى نازاردا. ماقساتىمىز – وسى بالالارعا وزگەلەرمەن تەڭ جاعدايدا ءبىلىم بەرىپ, ورتاعا بەيىمدەلۋىنە كومەكتەسۋ», دەيدى مەكتەپ ديرەكتورى. سونداي-اق ارنايى سەنسورلىق بولمە دە بار ەكەن. بۇل – بالانىڭ ەموتسيونالدىق جاي-كۇيىن تۇراقتاندىرۋعا ارنالعان تىنىش ءارى قاۋىپسىز كەڭىستىك. بولمە ارنايى ويىنشىقتار مەن جۇمساق تەكستۋرالى قۇرالدار, جارىقپەن جانە دىبىسپەن جۇمىس ىستەيتىن قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالىپتى.

مەكتەپ ديرەكتورى تاربيە جۇمىسىنا ەرەكشە ءمان بەرىلەتىنىن دە باسا ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداعى ۇستانىم – «تاربيە مەن ءبىلىم – ەگىز». ء«بىز تاربيە جۇمىسىن اكادەميالىق ۇلگەرىمنەن كەم كورمەيمىز. ء«جۇز جۇلدىز» دەگەن جوبامىز بار. بۇل – ءار بالانىڭ قابىلەتىن تانىپ, ونى دامىتۋعا باعىتتالعان باستاما. ءبىرى – مۋزىكادا, ءبىرى – سپورتتا, ەندى ءبىرى سۋرەتتە ەرەكشەلەنەدى. مۇعالىمدەر سول ەرەكشەلىكتى بايقاپ, بالانىڭ «جۇلدىزىن جاعادى». وسى ارقىلى ءار بالا ءوزىن تانيدى, ءوز ورنىن تابادى», دەيدى ديرەكتور م. احمەتوۆ.

ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا باۋلۋ دا جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلەدى. مەكتەپتە «اكە مەكتەبى», «انا مەكتەبى», «اجە مەكتەبى» جۇمىس ىستەيدى. ء«بىرتۇتاس تاربيە» باعدارلاماسى اياسىندا اپتا كۇن­دەرى تاقىرىپتىق باعىتقا بو­لىنگەن: دۇيسەنبى – ادەپ كۇنى, سەيسەنبى – دەنساۋلىق, سارسەنبى – كاسىبي باعدار, بەيسەنبى – تازالىق, جۇما ۇلتتىق قۇندىلىق كۇنى رەتىندە وتەدى. وقۋشىلاردىڭ بوس ۋاقىتى دا مازمۇندى ۇيىم­داستىرىلعان. مەكتەپتە روبوتتەحنيكا, «STEM», ۆيزۋالدى ديزاين كابينەتتەرى جۇمىس ىستەيدى. «100 media» دەپ اتالاتىن موبيلوگرافيا ۇيىرمەسى دە بار. بالالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىنا قاراي دومبىرا, شاحمات, توعىزقۇمالاق, ۆوكال, تەاتر, دەبات كلۋبتارى سەكىلدى ۇيىرمەلەرگە قاتىسۋعا مۇمكىندىك بار. ءار بالانىڭ ىنتاسى مەن دارىنىنا جول اشۋ – مەكتەپتەگى تاربيە مەن ءبىلىم ساياساتىنىڭ نەگىزى.

قازىرگى تاڭدا مەكتەپتە 1 600-دەن اسا وقۋشى ءبىلىم الىپ جاتىر. ۇستازدار قۇرامىندا پەداگوگ-شەبەر, زەرتتەۋشى, ساراپشى, مودەراتور ساناتىنداعى بىلىكتى ماماندار بار. مۇندا تەك ءپان ۇيرەتۋمەن شەكتەلمەيدى – بالانى تاربيەلەۋ, شابىتتاندىرۋ, قولداۋ كورسەتۋ باس­تى نازاردا. «جايلى مەكتەپ» – بۇل جاي عانا جاڭا عيمارات ەمەس. بۇل – جاڭا ويلاۋ جۇيەسى, جاڭا كوزقاراس. ءبىز بالانى قۇر جاتتاۋ­شى ەمەس, ءوز ويىن ەركىن جەتكىزە الاتىن, ورتاعا بەيىمدەلە الاتىن تۇلعا رەتىندە تاربيەلەگىمىز كەلەدى. سول ءۇشىن بارىنشا جاعداي جاسالىپ وتىر», دەدى مەكتەپ ديرەكتورى مۇرات احمەتوۆ قوشتاسار ساتتە.

قوياندى اۋىلىنىڭ №3 جايلى مەكتەپ-ليتسەيى

كەلەسى كۇنى قوياندى اۋىلىنا جول تارتتىق. جاڭا مەكتەپتىڭ اۋلاسىنا اياق باسقان ساتتەن-اق, ساناڭداعى اۋىل مەكتەبىنىڭ بۇرىنعى بەينەسى تۇبەگەيلى وزگەرىپ سالا بەرەدى. بۇل – ەسكى مەكتەپتەردەگى تار سىنىپ, توزعان پارتا, جابدىقسىز كابينەت ەمەس, زاماناۋي تالاپتارعا ساي, وقۋشىعا بارىنشا جايلى ءارى قاۋىپسىز, جاڭا فورماتتاعى ءبىلىم ورداسى. ءبىزدى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى ايگۇل كوكەناي قار­سى الدى. ول جاڭادان اشىلعان مەكتەپتىڭ ىشكى مۇمكىندىگىن اسىق­پاي, بايىپپەن تانىستىرىپ شىقتى. «مەكتەپ پرەزيدەنتتىڭ «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 2024 جىلى 5 قاڭتاردا پايدالانۋعا بەرىلدى. قازىر مۇندا 2190 وقۋشى وقىپ جاتىر. بۇعان دەيىن اۋىلدا تەك ەكى مەكتەپ بولعان. ەكەۋىنە سىيماي, قالاعا بارىپ وقىپ جۇرگەن بالالار ءۇشىن بۇل ۇلكەن قۋانىش بولدى», دەيدى ايگۇل كوكەناي.

مەكتەپ ءتورت قاباتتى. ءار قاباتتىڭ وزىندىك جۇيەسى بار. باس­تاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى جەكە كىرەبەرىستەن كىرەدى. مۇعالىمدەر بولمەسى ءار قاباتتا ورنالاسقان. كابينەتتەردىڭ ءىشى كەڭ, جەلدەتۋ جۇيەسى جاقسى ويلاستىرىل­عان. مەكتەپ كىتاپحاناسى – بولەك الەم. مۇندا دا «FaceID» ارقىلى كىتاپ الۋعا بولادى. «مەكتەپ­تىڭ كىتاپحانا جۇمىسى تەك كىتاپ بەرۋ جانە قابىلداۋمەن شەكتەلمەيدى. ءتۇرلى جاستاعى وقۋشىلار مەن مۇعالىمدەرگە ارنالعان وقىرمان كلۋبتارى دا بار. بۇل – وقۋ مادە­­نيەتىن قالىپتاستىرۋداعى ماڭىزدى باستامالاردىڭ ءبىرى. باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان كلۋبتا ەرتەگى, شاعىن اڭگىمەلەر وقىپ تالدايدى. مۇ­عالىمدەر ءۇشىن دە ارنايى كلۋب ۇيىمداستىرىلعان. وتكەن جيىندا ءبىز ماعجان جۇماباەۆتىڭ «پەداگوگيكا» ەڭبەگىن جۇيەلى تۇردە وقىپ, كاسىبي تۇرعىدا ءوز­ارا تالدادىق. بۇل – ءبىر جاعىنان ۇستازداردىڭ ءوزىن-ءوزى دامىتۋىنا, ەكىنشى جاعىنان وقۋ مەن تاربيە اراسىنداعى بايلانىستى تەرەڭىرەك تۇسىنۋىنە اسەر ەتەدى», دەيدى ديرەكتوردىڭ تاربيە ءىسىنىڭ ورىنباسارى.

ءار قاباتتى ارالاپ ءجۇرىپ, ءبىز زەرتحانالىق فورماتتا جاب­دىقتالعان كابينەتتەرگە باس سۇقتىق. مۇندا دا فيزيكا, حيميا, بيولوگيا پاندەرىنە ارنالعان ارنايى لابوراتوريا­لار زاماناۋي قۇرالدارمەن تولىق جابدىقتالعان ەكەن. ءبىز فيزيكا كابينەتىنە كىرگەنىمىزدە, وقۋشىلار سۋدىڭ قوزعالىسىن زەرتتەپ جاتقان تاجىريبەنى جۇرگىزىپ وتىردى. ءاربىر ۇستەلدە سۋ تارتقىش, قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرى ورناتىلعان. تەحنولوگيا كابينەتى دە ەرەكشە اسەر قالدىردى. مۇندا وقۋشىلار تىگىن تىگىپ, سۋرەت سالىپ قانا قويماي, اعاشتان بۇيىم جاساپ, قولونەرگە دەن قويا الادى. كەڭ بولمەدە وقۋشىلارعا قاجەتتى بارلىق قۇرال-سايمان ساقاداي ساي. ەڭبەكتى ۇيرەنۋگە ارنالعان ورتا كوركەم دە ىڭعايلى ەتىپ جاسالعان. كابينەتتى ارالاپ جۇرگەندە 9-سىنىپ وقۋشىسى تۇلپار مانار­بەك ۇلى­مەن سويلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. ول جاڭا مەكتەپتىڭ بالاعا قالاي اسەر ەتەتىنىن ءوز تاجىريبەسى ارقىلى ايتىپ بەردى. «بۇل مەكتەپ – بولاشاققا باستايتىن جول دەسەم ارتىق ەمەس. بۇعان دەيىن قوياندىداعى ەسكى مەكتەپتە وقىدىق. ول دا جامان بولعان جوق. بىراق بۇل جاڭا مەكتەپكە العاش كىرگەننەن باس­تاپ ءبارى باسقاشا سەزىلدى. بۇرىن كەيبىر سىنىپتاس­تارىم ساباقتى ۇناتپايتىن. ال مىنا مەكتەپكە كەلگەن سوڭ ءبارى وزگەردى. ءوزىم دە بۇرىنعىدان گورى ىنتامەن وقي باستادىم. ءوز باسىم ساباقتان تىس ءىس-شارالارعا بەلسەنە قاتىسىپ ءجۇرمىن. جۋرناليست بولعىم كەلەدى», دەدى ول.

تۇلپاردىڭ ويىن سىنىپتاسى كوركەم تاسقىنبەك جالعاپ, مەكتەپتەگى اتموسفەرانىڭ وقۋشى ءۇشىن قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن ايتىپ بەردى. كوركەم تاريح پانىنەن پاندىك وليمپيادالارعا قاتىسىپ, جۇلدەلى ورىن العان. سونىمەن قاتار بەينەلەۋ ونەرى بويىنشا دا جارىستارعا ءجيى قاتىسادى ەكەن. قازىر اشارشىلىق تاقىرىبىنا ارنالعان عىلىمي جوباسىن دايىن­داپ ءجۇر. «مەكتەپكە العاش كەلگەن ءسات ءالى ەسىمدە. ىشكە كىرگەندە كەڭ ءارى جارىق ءدالىز, جاڭا پارتالار مەن تاقتالار بىردەن كوزگە ءتۇستى. بۇرىن مۇنداي مۇمكىندىك بولعان جوق. مۇندا تەك ءبىلىم الىپ قويمايمىز, شىعارماشىلىقپەن دە اينالىسامىز. دومبىرا, بي, جەتىگەن ۇيىرمەلەرى بار. مەن دومبىرا تارتىپ ۇيرەنىپ ءجۇرمىن. ءار اپتادا كيىز ءۇي ستيلىندە جاسالعان كوۆوركينگتە رۋحاني ءىس-شارالار وتكىزىلەدى. ول جەردە ۇلتتىق قۇن­دىلىقتار تۋرالى اڭگىمە ايتىپ, كۇي تىڭدايمىز. بۇل بىزگە ەرەكشە اسەر ەتەدى. سول ساتتەردە ءوزىڭدى تەك وقۋشى ەمەس, ۇلكەن ءبىر مادەني ورتانىڭ مۇشەسى سياقتى سەزىنەسىڭ», دەيدى كوركەم.

اۋىلداعى مەكتەپتىڭ سپورتتىق بازاسى دا قالا مەكتەبىنەن كەم تۇسپەيدى. مۇندا دا ءتورت بىردەي سپورت زالى بار – ەكەۋى ۇلكەن, ەكەۋى شاعىن. ءبىز كورگەن ساتتە ءبىر زالدا ۆولەيبول جاتتىعۋى ءوتىپ جاتسا, ەكىنشى زالدا شاحمات پەن توعىزقۇمالاق ويناپ جاتقان بالالار كوزگە ءتۇستى. مەكتەپ ۇجىمى ۇلتتىق ويىندارعا ەرەكشە ءمان بەرەدى: اسىق اتۋ, لاڭگى تەبۋ سەكىلدى قازاقتىڭ ءداستۇرلى ويىندارى كۇندەلىكتى ساباقتان تىس ۋاقىتتا جۇيەلى تۇردە وتكىزىلەدى. سونىمەن قاتار كەڭ ءارى جارىق حورەوگرافيا زالىندا بي ۇيىرمەسى, ۆوكالدىق توپتار تۇراقتى جۇمىس ىستەيدى. تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىن­باسار ايگۇل كوكەنايدىڭ ايتۋىن­شا, حورەوگرافيا ۇيىرمەسىنە قاتىسا­تىن وقۋشىلار رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردا باق سىناپ, العاشقى جەتىستىكتەرىن كورسەتىپ ۇلگەرگەن.

مەكتەپتىڭ ءوز جوبالارى دا بار. سونىڭ ءبىرى – «جاسىل كلۋب» ەكولوگيالىق باستاماسى. بيولوگيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى سەرىكباي بيشادەن قولعا العان بۇل جوبا – قورشاعان ورتاعا دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرۋدى كوزدەيدى. جوبا اياسىندا مەكتەپتە قاعاز قالدىقتارىن جيناۋ, قايتا وڭدەۋگە تاپسىرۋ, بولمە گۇلدەرىن وتىرعىزۋ, مەكتەپ ءىشىن كوگالداندىرۋ سەكىلدى جۇمىستار اتقارىلىپ كەلەدى. «بۇل ەكولوگيالىق تاربيە عانا ەمەس, وقۋشىلاردىڭ بويىنا ۇقىپتىلىق, ەڭبەكقورلىق, تابيعاتقا دەگەن جاناشىرلىقتى دارىتۋ جولى. ءبىز قاراپايىم ارەكەتتەن ۇلكەن ناتيجە كۇتپەيمىز, بىراق ۇلكەن وزگەرىس ءدال وسى كىشكەنتاي ىستەردەن باستالادى», دەيدى بيولوگيا ءپانى مۇعالىمى سەرىكباي بيشادەن.

وسىلايشا, اۋىل مەكتەبى دە ءبىلىم بەرۋمەن قاتار, وقۋشىنى ومىرگە بەيىمدەپ, قوعامعا جاۋاپ­كەرشىلىكپەن قارايتىن ازامات ەتىپ تاربيەلەۋگە ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ وتىر.

مىنە, ەكى مەكتەپتى ارالاپ, كوزبەن كورىپ, وقۋشىلارمەن, ۇس­تازدارىمەن تىلدەسكەن سوڭ, «جاي­لى مەكتەپ» جوباسىنىڭ شىن مانىندەگى ماڭىزىن تۇيسىنۋگە بولادى. جوبانىڭ باس­تى ۇستا­نىمدارىنىڭ ءبىرى – قالا مەن اۋىل اراسىنداعى ءبىلىم ساپاسىن تەڭەستىرۋ ەدى. استانانىڭ شەتىندە ورنالاسقان №100 مەكتەپ پەن اقمولا وبلىسىنداعى قوياندى اۋىلىنداعى جايلى مەكتەپكە بارعانىمىزدا بۇل مەجەنىڭ ءسوز جۇزىندە عانا ەمەس, ءىس جۇزىندە ورىندالىپ جاتقانىن انىق بايقادىق. ەكى مەكتەپ تە ساۋلەتى مەن جابدىعى, وقۋ باعدارلاماسى مەن تاربيە جۇيەسى جاعىنان بىردەي دەڭگەيدە. قالا مەكتەبىندە بار مۇمكىندىك – اۋىلداعى وقۋشىعا دا قولجەتىمدى. ەڭ باستىسى – ەكى مەكتەپ تە رۋحاني ورتاعا, تاربيە مەن تۇلعالىق دامۋدىڭ كەڭىستىگىنە اينالعان. ۇستازداردىڭ ىنتاسى, وقۋشىلاردىڭ ەركىندىگى, اتا-انامەن تىعىز بايلانىس, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى جۇيەلى ناسيحاتتاۋ – وسىنىڭ ءبارى «جايلى مەكتەپ» ۇعىمىنىڭ شىن مانىندەگى ىشكى مازمۇنىن قالىپتاستىرىپ تۇر.