قازاق پوەزياسىنا كوك تۇرىكتەر سارىنىن قايتا اكەلىپ, ءدۇبىرلى وزگەرىس جاساعان كلاسسيك اقىن, قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى تەمىرحان مەدەتبەك رەفورماتور اقىن ەدى.
تەمىرحان مەدەتبەكتىڭ شىعارماشىلىعىن «كوك تۇرىكتەر سارىنىنا» دەيىن جانە كەيىن دەپ ەكىگە بولۋگە بولادى. تۇتاس تۇران تۇلعا تۇتقان كوك تۇرىكتەر ءدۇبىرىن باستاماي تۇرىپ, وعان دەيىنگى وزگەشە قولتاڭباسى دا تەگەۋرىندى ەدى.
پوەزيا الەمىندە ەكى ءورىس اشقان, ەكەۋى دە وزگەشە الەمگە اينالعان اقماڭداي اقىن تەك تەمىرحان مەدەتبەك قانا!
ال كۇلتەگىننىڭ كۇمبىرىن, تونىكوكتىڭ تولعاۋىن جاڭعىرتقان كوك تۇرىكتەر سارىنى تەمىرحاننىڭ ءتۇرى عانا ەمەس, جىرى دا «ەگەۋلى نايزا قولعا العان» ەر ماحامبەتكە كەلەتىنىن دالەلدەي ءتۇستى.
تەمىرحان جاڭا زاماننىڭ ماحامبەتى ەدى.
تەمىرحان مەدەتبەكتەردىڭ تولقىنى – سوعىستان سوڭ تۋعان جۇماتاي, كەڭشىلىك, جاراسقان, جاركەن باستاعان اقىندار – ولەڭدە وزدەرىنىڭ وزگەشە ورىستەرىن اشقان دارىندار. بۇلاردىڭ الدارىندا قاسىم, سىرباي, ءابدىلدا, ءىزتاي, قۋاندىقتاردان كەيىن جارقىراپ شىققان الپىسىنشى جىلدارداعى التىن ءداۋىردىڭ اقىندارى مۇقاعالي, تولەگەن, قادىر, تۇمانباي, جۇمەكەن, ساعيلار تۇردى.
تەمىرحانداردىڭ تولقىنىنا الدارىندا اسقاقتاپ تۇرعان وسى دارابوز اقىنداردان دارالانۋ وڭاي بولعان جوق.
تەمىرحان مەدەتبەكتى ەل ەڭ الدىمەن اقيقاتتىڭ الداسپانى, شىندىق جىرشىسى دەپ بىلەدى. ويتكەنى تەمكەڭ جالعان ايتقان ەمەس. بيلىكتىڭ شوتىن شاپقان ەمەس. قانداي دا ءبىر قوعامدىق-ساياسي وقيعالاردا تەك شىندىقتى ايتتى. حالىقتىڭ ءسوزىن سويلەدى. ادىلەتسىزدىكتەردى اشىق ايىپتادى. ءار ءسوزىنىڭ قارىمى اتقان وقتاي, جالىنى جاققان وتتاي, ارىنى شاپقان اتتاي تەرەڭ دە, كەمەل جىرلارىمەن اقيقاتتىڭ ايبارىن ايشىقتاپ, ءداۋىر بەينەسىن بەدەرلەي ءبىلدى.
بيىل سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققان كۇنى سىرتتا ءجۇرىپ, بارا الماي, تەلەفون ارقىلى سويلەسىپ ەدىك. وزىنە ارناپ جازعان ماقالامدى وقىپ, قاتتى ريزا بولعانىن ايتىپ, قۋانىپ قالعان ەدى. ۇنەمى حابارلاسىپ, قامقور بولىپ جۇرەتىن ەدى. ەلۋ جاسىمدى ەل تويلاعاندا مۇحتار شاحانوۆ, دۋلات يسابەكوۆ, كوپەن امىربەكتەرمەن بىرگە شالعايداعى شارداراعا ارنايى ات باسىن تىرەپ باردى. قىزىلدىڭ قۇمىنداعى «قىزىلقۇم» اۋىلىنداعى قاراشاڭىراعىمىزدا دا بولىپ, ەلدىڭ قۇرمەتىنە بولەنىپ, باتاسىن بەردى.
ادەبيەتتە ارتىنان ەرگەن بۇكىل تالانتتى جاستارعا قامقور بولدى. تالانتتاردى تامىرشىداي تاپ باسادى. اناۋ ءبىر كەزدە ادەبيەتكە توقسانىنشى جىلدارى, قيىن كەزەڭدە كەلگەن تەگەۋرىندى تولقىنعا «التىنكوپىرلىكتەر» دەپ ات قويىپ, ايدار تاعىپ, ءبىر توپ اقىننىڭ شىعارماشىلىعىن زەرتتەپ, اق باتاسىن بەرگەنى بەلگىلى.
ونى كورگەن سايىن اعامىزدىڭ الپىس جاسىن تويلاعانىمىز ەسكە تۇسەدى. ەلۋلەرگە دەيىن ماڭعىستاۋدىڭ ماڭ دالاسىندا ماڭعاز باسىپ جۇرگەن تەمىرحان الماتىعا كەش ورالدى.
2005 جىلى وڭتۇستىكتە رۋحانياتقا جاناشىر قايراتكەر يسلام ءابىش باستاعان ازاماتتاردىڭ نيەتىمەن كيەلى تۇركىستاندا تەمىرحان مەدەتبەكتىڭ الپىس جاسى دۇرىلدەپ ءوتتى. الماتى مەن استانادان ءبىر توپ ايگىلى قالامگەر ءبىر ۆاگون بولىپ كەلدى. بۇل مەرەيتوي جىگىت كەزىندە ەلدەن اتتانىپ كەتكەن تەمىرحان اقىننىڭ تۇركىستانعا تۇركى الەمىنىڭ تارلان اقىنى بولىپ ورالعان تويى بولدى.
قازاقتىڭ الداسپان اقىنى قازاق حالقىمەن بىرگە ماڭگى جاساي بەرەدى.
تەمىرحان تۋرالى ناعىز ءسوز ەندى ايتىلادى.
تەمىرحان ءداۋىرى باستالادى.
اقىنىن ارداقتاعان الاش جۇرتىنا وتباسى-اۋلەتىنە كوڭىل ايتامىز.
پەيىشتە رۋحى شالقي بەرگەي!
قازىبەك يسا,
اقىن, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى