ۇلتتىق جوبالاردى قولداۋعا قوماقتى قارجى بولىنەدى

ۇكىمەتتە پرەمەر-ءمينيستر­دىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعاريننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ جونىن­دەگى شتاب وتىرىسىندا «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ نەگىزگى ەكونومي­كالىق كورسەتكىشتەرى مەن ينۆەس­تيتسيالىق جوبالارى تالقىلاندى.

ۇكىمەت ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن قارقىندى دامىتۋ ماقساتىندا «بايتەرەك» حولدينگىن كاپيتالداندىرۋدى 1 ترلن تەڭگەگە ۇلعايتىپ وتىر. بۇل حولدينگكە كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋعا جانە نەگىزگى ۇلتتىق جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا شامامەن 8 ترلن تەڭگە بولۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. شتاب وتىرىسىندا حولدينگ توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جاندوس شايحى ءبىرىنشى توقساندا 1,2 ترلن تەڭگە يگەرىلگەنىن ايتتى. ال جوسپار بويىنشا 1 ترلن تەڭگە مەجەلەنگەن ەدى. بۇدان باسقا, بيىل «بايتەرەك» ارقىلى ىسكە قوسىلاتىن جوبالار قۇنىنىڭ كولەمى 521,5 ملرد تەڭگە بولماق.

جوبالاردىڭ ەڭ ۇلكەن ينۆەس­تيتسيالىق پۋلى قازاقستاننىڭ دامۋ بانكىندە شوعىرلانعان. بيىل 2,2 ترلن تەڭگەگە 66 جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. ينۆەستيتسيا سالىنعان نەگىزگى سالالار – كولىك, لوگيستيكا جانە بايلانىس (34%), مەتاللۋرگيا (19%), حيميا ونەركاسىبى (12%). جوبالاردىڭ بارلىعىنا قارجى بولىنگەن سوڭ, ەل ەكونوميكاسىنا جاڭا ءوندىرىس, تاۋار مەن قىزمەت تۇرىندە 37,8 ترلن تەڭگە مولشەرىندە سالىم تۇسىرىلەدى. نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا بيىل 1,6 ترلن تەڭگەگە جەتتى. 2025 جىلى قارجى ءبولۋ جوسپارلانعان قدب-نىڭ باستى ينۆەستيتسيالىق جوبالارىنىڭ قاتارىندا جامبىل وبلىسىنداعى ناتري ءتسيانيدىن ءوندىرۋ زاۋىتى, تۇركىستان وبلىسىنداعى كۇكىرت قىشقىلى زاۋىتى, قوستاناي وبلىسىنداعى ىستىق بريكەتتەلگەن تەمىر ءوندىرۋ جونىندەگى ءىرى وتاندىق كاسىپورىن جانە باسقالار بار.

وسى جىلى 1,5 ترلن تەڭگەنىڭ 181 ينۆەستيتسيالىق جوباسى ونەركاسىپتى دامىتۋ قورىندا (ودق) قالىپتاستىرىلدى. نەگىزگى سالالار – ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ (27%), مەتاللۋرگيا (21%) جانە حيميا ونەركاسىبى (13%). ودق-نىڭ بارلىق جوباسىن قارجىلاندىرۋدىڭ قورى­تىندىسىندا جالپى قوسىلعان قۇن كولەمى – 19,4 ترلن تەڭگە. نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا بيىل 1,44 ترلن تەڭگە بولدى. 2025 جىلى قارجىلاندىرۋ جوسپارلانعان ودق باستى ينۆەس­تيتسيالىق جوبالارىنىڭ قاتارىنا «گلوبال ترانس كومپانيا» جشس شەكارالىق تەمىرجول وتكەلىن سالۋ, «ەەك» اق ەنەر­گوبلوگىن قاي­تا جاڭارتۋ, «Qarmet» اق ءوندىرىسىن جاڭعىر­تۋ, «Rail Way Steel» جشس ەلەكت­رومەتاللۋرگيالىق زاۋىتىن سالۋ كىرەدى.

«Qazaqstan Investment Corporation» 2025 جىلى قارجى­لان­دىرۋى 2,8 ترلن تەڭگە دەڭگەيىن­­­دە بولۋعا ءتيىس جقق-مەن 10 ينۆەس­تي­تسيالىق جوباعا شامامەن 500 ملرد تەڭگە سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. بيىل نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا – 200 ملرد تەڭگە. وسى جىلعا ارنالعان QIC نەگىزگى 5 ينۆەستيتسيالىق جوباسى – قاراعاندى وبلىسىندا مەتاللۋرگيالىق كلاستەردى دامىتۋ, «ارالسودا» جشس-نىڭ كالتسيلەنگەن سوداسىن جانە «Batys Bitum» جشس-نىڭ بيتۋمىن, «اقتاۋ ەنەرگەتيكالىق كومپانياسى» جشس-نىڭ بۋ-گاز ەلەكتر ستانساسىن ءوندىرۋ زاۋىتىن سالۋ.

«دامۋ» قورى 2025 جىلى شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە جەڭىلدىك­پەن نەسيە بەرۋ كولەمىن 750 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋدى جوسپار­لادى. بۇل 2024 جىلمەن سا­لىس­تىر­عاندا 3 ەسەدەي ارتىق. 2025 جىل­عى 1 توقساندا 755 كاسىپكەرگە 53 ملرد تەڭگە بەرىلدى. قارىزدارعا كەپىل­دىك بەرۋ كولەمى 1 400 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتتى. ءى توقساندا 160 ملرد تەڭگە سوماسىنا كەپىلدىكتەر بەرىلدى.

اگروونەركاسىپتىك كەشەندى قولداۋدا 2025 جىلعى 6 مامىر­داعى جاعداي بويىنشا اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى 5,8 ملن گەكتار ەگىس القابىن قامتي وتىرىپ, كوكتەمگى ەگىس جۇمىسىنا قارجى بەرۋدىڭ جەڭىلدەتىلگەن باعدارلاماسى بويىنشا 363 ملرد تەڭگەگە 6 مىڭعا جۋىق فەرمەردىڭ ءوتىنىمىن قاناعاتتاندىردى.

شتاب وتىرىسىنىڭ قورى­تىن­دىسىندا ۆيتسە-پرەمەر قا­را­پايىم زاتتار ەكونوميكاسى باعدارلاماسى بويىنشا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ قىمبات يمپورتتى الماستىرۋعا جانە سول ارقىلى ينفلياتسيانى تەجەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ىشكى نارىقتا سۇرانىسقا يە تاۋارلار ءوندىرىسىنىڭ جەتكى­لىكسىز ۇسىنىلعانىن اتاپ ءوتتى.

ء«بىز ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن قولداۋ باعدارلاماسىنا باستاماشىلىق جاساعان كەزدە, ءىرى جوبالارمەن قاتار ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنەن تۇرمىستىق حيميا, گيگيەنا, ىرىمشىكتەر, كون­سەرۆىلەر, شۇجىقتار جانە تۇر­عىندارىمىز اراسىندا سۇرانىسقا يە باسقا دا ونىمدەر ءوندىرىسىن جولعا قويۋ جوبالارى بويىنشا ين­ۆەستيتسيالارعا تاپسىرىس جاريا­لادىق. قۇس ونىمدەرىن ءوندىرۋ بو­يىنشا جاقسى ىلگەرىلەۋ بار. جىل سوڭىنا دەيىن تۇتىنۋ دەڭگەيى تولىق قامتاماسىز ەتىلۋگە ءتيىس. بىراق يمپورت كوبىرەك ساقتالىپ وتىرعان باسقا سالالاردا دا وندىرۋشىلەردى ىزدەپ, وسى جوبالارعا كومەك كورسەتۋ قاجەت», – دەدى سەرىك جۇمانعارين.