ادامزات تاريحىنداعى ەڭ قاسىرەتتى سوعىستاعى جەڭىستى اتاپ ءوتۋ – تاريحي كۇندى ەسكە الۋ عانا ەمەس, بەيبىتشىلىكتىڭ قادىرىن ءتۇسىنۋ. جىلدار وتكەن سايىن بۇل سۇراپىل سوعىستىڭ وقيعالارى الىستاپ بارادى. الايدا سول داۋىردە ءومىر سۇرگەن ادامداردىڭ جادىنان ەستەلىكتەر ەشقاشان وشپەيدى.
بۇل سوعىستىڭ ادام شىعىنى دا, ماتەريالدىق زاردابى دا وراسان زور بولدى. كەڭەس وداعى 26 ميلليوننان اسا ادامىنان ايىرىلىپ, ءوزىنىڭ ۇلتتىق تابىسىنىڭ 30%-ىن جوعالتتى. 18 ميلليوننان اسا بەيبىت تۇرعىن باسقىنشىلاردىڭ قولىنان, كونتسلاگەرلەردە جانە ءماجبۇرلى جۇمىستا قازا تاپتى. ءبىز فاشيزمگە قارسى شايقاستا تاباندىلىق تانىتىپ, جەڭىسكە جەتكەندەردى ەشقاشان ۇمىتپايمىز. ولار ءوز ەلىنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ادامزاتتىڭ جارقىن بولاشاعىن قورعاپ قالدى.
بۇل ماقالادا سوعىس جىلدارى تۋعان ادامداردىڭ ومىرىنە نازار اۋدارعىم كەلەدى. ءوزىم دە سوعىس كەزىندە دۇنيەگە كەلگەندىكتەن, سول ۋاقىتتىڭ اۋىرتپالىقتارىن باستان وتكەردىم. ءبىز سياقتى اۋىلدا تۇرعان بۋىن پەشپەن جىلىتىلاتىن ۇيدە تۇردىق, كەروسين شامىن پايدالاندىق, بايلانىس قۇرالدارىنسىز كۇن كەشتىك. سوعىسقا قاتىسقاندارمەن قاتار سوعىستى باستان كەشكەن ۇرپاق تا «ورلەنوك» سياقتى پاتريوتتىق اندەردى تىڭداپ, باتىرلار ەرلىگىن جىرلاپ وستىك. كىتاپ پەن وقۋلىق, نان مەن ماي الۋ ءۇشىن ۇزىن-سونار كەزەككە تۇرۋ, اتا-انالارىنا شارۋاشىلىقتا كومەكتەسۋ – ءبارى دە سول ۇرپاقتىڭ باسىنان ءوتتى. بۇل قيىنشىلىق ولاردى ءتوزىمدى, ەڭبەكقور ءارى قايسار ەتىپ تاربيەلەدى.
ءيا, ەلىمىز بۇل كەزەڭدە اۋىر سىنعا توتەپ بەردى. سوعىستىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ ونەركاسىپتىڭ كونۆەرسياسى باستالدى. ال اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ازىق-ت ۇلىك سول ارقىلى مايداننىڭ قۋاتتى ارسەنالىنا اينالدى. قازاقستان تۇرعىندارى گوسپيتالدار مەن جارالانعان ساربازداردى قامقورلىققا الىپ, كومەك كورسەتتى. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ەڭبەككەرلەرى مايداندى قاجەتتى ونىمدەرمەن, ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بار كۇش-قۋاتىن, قايرات-جىگەرىن جۇمسادى. بۇدان جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسشىلارى دا شەت قالمادى. قولدا بار وندىرىستىك كاسىپورىنداردىڭ قۋاتىن اسقان جىلدامدىقپەن ارتتىردى. ەكونوميكانىڭ بۇرىن بولماعان جاڭا سالالارىنىڭ كاسىپورىندارى قۇرىلا باستادى. قولدا بار دەرەكتەر بويىنشا وسىناۋ كەزەڭدە ەلىمىزدە 460 ءتۇرلى زاۋىت پەن كاسىپورىن, ونىڭ ىشىندە باسقا رەسپۋبليكالاردىڭ اۋماقتارىنان ەۆاكۋاتسيالانعان 107 كاسىپورىن سالىندى. عىلىم مەن ءبىلىم سالالارى بۇرىن-سوڭدى بولماعان قارقىنمەن دامىدى. 12 عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى, 4 جاڭا جوعارى وقۋ ورنى قۇرىلدى. تيىسىنشە, عىلىمي قىزمەتكەرلەر مەن ستۋدەنتتەر سانى ءوستى.
جەڭىستىڭ 80 جىلدىعىن بۇرىنعى كەڭەس وداعىنىڭ حالقى عانا ەمەس, بۇكىل الەم اتاپ وتەدى. وسى سوعىستا باتىرلارىمىز ۇرپاعىنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ادامزاتتىڭ بولاشاق قۇقىعىن قورعادى.
ۇزان ىسقاقوۆ,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى