تاۋەلسىزدىك الىپ, ءتول قارۋلى كۇشتەرىن قۇرعاننان كەيىن ەلىمىزدىڭ الدىندا اسكەري قاۋىپسىزدىكتىڭ قۇرامداس بولىكتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە اسكەري-تەحنيكالىق مامانداردى دايارلاۋ قاجەتتىلىگى تۋدى.
وسىعان بايلانىستى كەڭەس داۋىرىندەگى اسكەر, اۆياتسيا جانە اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنە كومەك كورسەتۋ جونىندەگى ەرىكتى قوعامى (دوسااف) تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا «وتان» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق ۇيىمىنا اينالدى. ۋاقىت وتە كەلە زامان تالابىنا ساي مەملەكەتتىڭ قورعانىس قابىلەتىن جانە اۋماقتىق تۇتاستىعىن قامتاماسىز ەتۋ جولىندا ول ءبىرشاما دامۋ كەزەڭىنەن ءوتتى. قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ 2000 جىلعى 15 مامىرداعى قاۋلىسىمەن «قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ اسكەري-تەحنيكالىق مەكتەبى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك قازىنالىق كاسىپورنى بولىپ قايتا قۇرىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا كاسىپورىننىڭ فيليالدارى اقتوبە, الماتى, اتىراۋ, قاراعاندى, كوكشەتاۋ, قىزىلوردا, پاۆلودار, سەمەي, تالدىقورعان, تاراز, ورال, شىمكەنت قالالارىندا ورنالاسقان.
2000 جىلدان باستاپ قارۋلى كۇشتەر ءۇشىن 11 ماماندىق بويىنشا 31 مىڭنان اسا اسكەري-تەحنيكالىق مامان دايارلاندى. ونىڭ ىشىندە تانك پەن مت-لب (كوپ ماقساتتاعى جەڭىل بروندالعان سۇيرەتكىش) مەحانيك-جۇرگىزۋشىلەرى, برونەترانسپورتيورلەردىڭ, اۋىر جۇك اۆتوموبيلدەرىنىڭ جۇرگىزۋشىلەرى جانە كران جۇرگىزۋشىلەرى, دەسانتتىق-شابۋىل اسكەرلەرىنىڭ ماماندارى, شاعىن جانە ورتا قۋاتتى راديوستانسانىڭ راديوتەلەگرافيستەرى بار.
«اسكەري قىزمەت جانە اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ مارتەبەسى تۋرالى» 2012 جىلعى 16 اقپانداعى زاڭىمەن اسكەري-تەحنيكالىق مەكتەپكە اسكەري-تەحنيكالىق جانە وزگە دە ماماندىقتار بويىنشا اسكەرگە شاقىرىلۋشىلاردى, اسكەري مىندەتتىلەردى دايارلاۋدى, قايتا دايارلاۋدى جۇزەگە اسىراتىن مامانداندىرىلعان ۇيىم مارتەبەسى بەرىلدى. وسىعان سايكەس قازىرگى ۋاقىتتا ازاماتتاردى وقىتۋ ەكى نەگىزگى باعىت بويىنشا جۇرگىزىلەدى.
ءبىرىنشى باعىت – قارۋلى كۇشتەرگە شاقىرىلۋعا جاتاتىن 17,5 پەن 26 جاس ارالىعىنداعى اسكەرگە شاقىرىلۋشىلاردى وقىتۋ. وقۋ مەرزىمى – 3 اي. كاسىپورىننىڭ 8 فيليالىندا (الماتى, قاراعاندى, پاۆلودار, تالدىقورعان, تاراز, ورال, وسكەمەن جانە شىمكەنت) وقۋدان وتەدى.
ەكىنشى باعىت – ازاماتتاردى اسكەري دايىندالعان رەزەرۆتى دايارلاۋ باعدارلاماسى بويىنشا وقىتۋ. وقۋ مەرزىمى – 40-42 كۇن. جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 24 جاستان اسقان, بۇرىن اسكەردە قىزمەت ەتپەگەن, بىراق قارۋلى كۇشتەردىڭ جۇمىلدىرۋ رەزەرۆى ءۇشىن دەنساۋلىق جاعدايى بويىنشا جارامدى نەمەسە دەنساۋلىعى شەكتەۋلى اسكەري مىندەتتىلەردى 4-تەن 5 مىڭعا دەيىن دايىندايمىز. وقىتۋ مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ بولىپ سانالادى. قۇنى – 305 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى.
ەكىنشى باعىت بويىنشا جۇمىلدىرۋ رەزەرۆىن تولىقتىرۋ ءۇشىن 29 اسكەري-ەسەپتىك ماماندىق بويىنشا 60 مىڭعا جۋىق اسكەري مىندەتتى دايارلاندى. اتاپ ايتساق, جاۋىنگەرلىك لاۋازىمدار: اتقىشتار, اتقىش-سانيتارلار, مەرگەندەر, گراناتومەتشىلەر جانە ولاردىڭ كومەكشىلەرى, اگس-17, سپگ-9 جانە ارتيللەريانىڭ ەسەپتوپ نومىرلەرى; جاۋىنگەرلىك قامتاماسىز ەتۋ: بارلاۋشى, حيميك-بارلاۋشى (رادياتسيالىق, حيميالىق بارلاۋ مامانى, ۋقت راديوتەلەگرافيست-مامانى (قۋاتى از قىسقا تولقىندى راديوستانسا) مامانى, زەنيتشى-اتقىش, زۋ-23-2 زەنيتتىك قوندىرعىسىنىڭ ەسەپتوپ ءنومىرى; جاۋىنگەرلىك قىزمەت كورسەتۋ: اسپاز, نان ءپىسىرۋشى (ناۋبايشى), كيىم-كەشەك (ازىق-ت ۇلىك قويماسىنىڭ) قويماشىسى, اۆتوموبيل (بروندى تانك) تەحنيكاسىن جوندەۋ جونىندەگى سلەسار-مەحانيك, اككۋمۋلياتورشى, گازدى-ەلەكترلى دانەكەرلەۋشى جانە باسقالار.
اسكەرگە شاقىرىلۋشىلار مەن اسكەري مىندەتتىلەردى دايارلاۋعا كۇش سالا وتىرىپ, ءبىز وسى ۋاقىت ىشىندە جاستاردى اسكەري-پاتريوتتىق تاربيەلەۋ, اسكەري-قولدانبالى جانە تەحنيكالىق سپورت تۇرلەرىن دامىتۋ, سونداي-اق تەحنيكالىق شىعارماشىلىق بويىنشا جۇمىس داعدىلارىن ءبىرشاما جوعالتىپ الدىق. سوندىقتان مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ حح سەسسياسىندا قورعانىس مينيسترلىگىنە 2014 جىلعا قاراي اسكەري-تەحنيكالىق مەكتەپ بازاسىندا اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە ورتالىقتارىن قۇرۋدى تاپسىردى. قابىلدانعان شەشىمدەردى ورىنداۋ ماقساتىندا جاستارعا اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ ورتالىعى تۋرالى ەرەجە, باس ديرەكتور ورىنباسارىنىڭ – ورتالىق باسشىسىنىڭ, ديرەكتور ورىنباسارلارىنىڭ – اسكەري-پاتريوتتىق تاربيەلەۋ ء(اپت) بولىمدەرى باستىقتارىنىڭ, سونداي-اق كاسىپورىن فيليالدارىنىڭ تاربيەشىلەرى مەن نۇسقاۋشىلارىنىڭ شتاتى مەن لاۋازىمدىق مىندەتتەرى ازىرلەنىپ, بەكىتىلدى.
اسكەري-قولدانبالى جانە تەحنيكالىق سپورت تۇرلەرى بويىنشا كلۋبتار, ۇيىرمەلەر مەن سەكتسيالار قۇرۋ بويىنشا فيليالداردىڭ مۇمكىندىكتەرىن زەردەلەي وتىرىپ, سپورتتىق جابدىقتار مەن تەحنيكالار ساتىپ الىندى. ونىڭ ىشىندە 23 كۆادروتسيكل, 18 كارتينگ, 20 موتوتسيكل جانە باسقا دا جابدىقتار مەن سناريادتار بار.
اسكەري-تەحنيكالىق مەكتەپ سپورتشىلارىنىڭ كومانداسى بىرنەشە رەت ەل بىرىنشىلىگىنىڭ جانە موتوتسيكلدەن حالىقارالىق جارىستاردىڭ جۇلدەگەرلەرى اتاندى. 2022 جىلى ءبىز ەلىمىزدە ەكىنشى جانە رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ كراسنودار قالاسىندا وتكەن دوستاستىق كۋبوگىنە ارنالعان حالىقارالىق جارىستاردا ءۇشىنشى ورىن الدىق. 2024 جىلى ەل چەمپيون اتانىپ, سوچي قالاسىندا وتكەن حالىقارالىق جارىستاردا 20 كوماندا اراسىندا ەكىنشى ورىنعا يە بولدىق.
«جاس سارباز» رەسپۋبليكالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ اسكەري-پاتريوتتىق قوزعالىسىمەن بىرلەسكەن جۇمىستى ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. قوزعالىس قۇرىلعان ساتتەن باستاپ ءبىز «ايبىن» رەسپۋبليكالىق جيىندارىنا قاتىسۋ ءۇشىن وڭىرلىك كوماندالاردى ۇزبەي دايىنداپ كەلەمىز.
جىل سايىن بارلىق فيليالدا مامىر مەرەكەلەرى قارساڭىندا سوعىس ارداگەرلەرى مەن تىل ەڭبەككەرلەرىن قۇرمەتتەۋ, مايدانگەرلەردىڭ قابىرلەرىن جيناۋ, جەڭىسكە ارنالعان ساياباقتاردى, اللەيالاردى, اباتتاندىرۋ بويىنشا «ەشكىم دە, ەشتەڭە دە ۇمىتىلمايدى» اكتسياسى وتەدى. وسكەلەڭ ۇرپاقتى ازاماتتىق ۇستانىمعا, وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىككە, ونى قارۋمەن قورعاۋعا دايىن بولۋعا تاربيەلەۋ ىسىندە تاريح تاعىلىمىنا سۇيەنە وتىرىپ, بارلىق فيليالدا جاۋىنگەرلىك جانە ەڭبەك داڭقى مۇراجايلارىن قۇردىق.
مىسالى, مەنىڭ اتام مايدانعا العاشقىلاردىڭ قاتارىندا اتتاندى. ول تۋلا تۇبىندە اۋىر جاراقاتتان كوز جۇمعان قىزىلاسكەر راۋل اجيكەەۆ ەدى. ال ناعاشىم كەنجەباي باۋدينوۆ فين سوعىسىنا قاتىسىپ, ءارى قاراي اسكەر قاتارىندا قالىپ ستالينگراد ءۇشىن شايقاسقان. كەيىن جاپونيانىڭ كۆانتۋن ارمياسىن تالقانداۋعا ۇلەس قوسىپ, سوعىستى زابايكالە مايدانىنىڭ قۇرامىندا اياقتادى. ءۇش بىردەي سوعىستىڭ ارداگەرى «داڭق», «وتان سوعىسى», قىزىل جۇلدىز وردەندەرىمەن ناگرادتالعان ەدى.
پرەزيدەنتتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتاي وتىرىسىندا ايتقانىنداي, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ باتىرلارى – وتاندى قورعاۋدىڭ بۇگىنگى جانە بولاشاق ۇرپاقتار ءۇشىن شىنايى ۇلگى-ونەگە.
قورىتا ايتقاندا, جاستاردىڭ بويىندا ەلشىلدىكتى قالىپتاستىرۋ, جوعارى رۋحاني-ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى دامىتۋ, وتاندى قورعاۋعا تاربيەلەۋ – اسكەري-تەحنيكالىق مەكتەبىنىڭ اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە ورتالىعىنىڭ باستى مىندەتى.
مارات ناعۇمانوۆ,
گەنەرال-مايور, ءاتم باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى