بالۋاندار بانگكوكتا بەلدەسەدى

ەلىمىزدىڭ تاتامي شە­بەر­لەرى ازيا چەمپيوناتىندا تۇڭعىش رەت 1993 جىلى بوي كورسەتتى. وسىنداي ءىرى دۇرمەككە العاش رەت قاتىسىپ وتىرعانىنا قاراماستان, ماكاودا ەلىمىزدىڭ ەرلەر قۇراماسى 1 التىن, 1 كۇمىس, 3 قولا ولجالادى. با­لۋاندارىمىزدىڭ اراسى­نان يۆان كارازەليدي (65 كگ) قارسىلاس شاق كەلتىرمەسە, يگور پەشكوۆ (+95 كگ) فينالدا ۇتىلدى. سەرىك ادىعانوۆ (60 كگ), سەرگەي ءالىمجانوۆ ­(85 كگ), سەرگەي شاكىموۆ (95 كگ) قولا جۇلدەنى قورجىنعا سالدى.

كەلەسى جارىس 1995 جىلى نيۋ-دەليدە ۇيىمداستىرىلدى. ءۇن­دىستاننىڭ باس شاھارىندا س.شا­كىموۆ (95 كگ) شاشاسىنا شاڭ جۇق­تىرمادى. س.ءالىمجانوۆ (85 كگ) كۇمىسپەن كۇپتەلسە, احات ءاشى­روۆ (71 كگ) قولاعا قول سوزدى. ايەل­دەر قۇراماسىنا دا ءۇش جۇلدە بۇ­يىردى. ەۆگەني بوگۋنوۆا (72 كگ) ەكىنشى ورىن السا, ۆالەنتينا كامسۋلەۆا (61 كگ) مەن مانشۇك داۋلەتكەرەەۆا (+72 كگ) ءۇشىنشى ساتىعا تابان تىرەدى. وسى ناتيجە جەرلەستەرىمىزگە جالپى ەسەپتە وزىق ءۇش كوماندانىڭ قاتارىنان كورىنۋگە جەتكىلىكتى بولدى.

1996 جىلى حوشيميندە س.شا­كىموۆ (95 كگ) توپ جارسا, ا.ءاشىروۆ (71 كگ) شەشۋشى تۇستا ءسۇرىندى. كەندى التايدىڭ قوس ارلانى – ەرجان ومارباەۆ (60 كگ) پەن رۋسلان سەيىلحانوۆ (78 كگ) قولا مەدالدى مويىندارىنا ءىلدى. قىزدارعا قوس قولا بۇيىردى. ونىڭ يەگەرلەرى – جانات نۇرتازينا (66 كگ) مەن ە.بوگۋنوۆا (72 كگ).

1997 جىلى مانيلادا پاۆلو­دار دزيۋدو مەكتەبىنىڭ تۇلەگى سەر­گەي شاكىموۆ (95 كگ) ءۇشىنشى رەت ازيانىڭ باس بالۋانى اتاندى. ۆياچەسلاۆ بەردۋتا +95 كگ, ءابسوليۋتتى سالماقتا قولا جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلادى. تاريەل قازيەۆ (60 كگ), ر.سەيىلحانوۆ (78 كگ), مۇسا زايپۋللاەۆ (86 كگ) تا ءدال سول مەجەدەن كورىندى.

1999 جىلى قىتايدىڭ ۆەنچ­جوۋىندا الەكسەي الياپين (90 كگ) مەن ۆ.بەردۋتانىڭ (+100 كگ) قولا مەدالىن قاناعات تۇتتىق.

2000 جىلى وساكادا ءۇش ديۋدوشىمىز فينالعا شىققانىمەن بىردە-بىرەۋىنە باس جۇلدە بۇيىر­مادى. فينالدا اسحات شاحاروۆ (73 كگ) جاپونيالىق كەنزو ناكا­مۋرادان, ۆ.بەردۋتا (+100 كگ) ياسۋيۋ­كي مۋنەتادان, ر.سەيىلحانوۆ (78 كگ) يراندىق كازەم ساريحانيدەن ۇتىلدى. ەلدوس ىقسانعاليەۆ (ابسوليۋت) پەن گۇلنار كوشەرباەۆا (+78 كگ) ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, 60 كگ سالماقتا قىرعىزستاننىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتكەن قازاقتىڭ ۇلى ايدىن سماعۇلوۆ كۇمىس مە­دالدى ەنشىلەدى. ارادا بىرەر اي وتكەن­نەن سوڭ سيدنەيدە الاۋى تۇتانعان وليمپيا ويىندارىندا ءدال سول سماعۇلوۆ قولا جۇلدەنى ول­جالادى.

2001 جىلى ۇلانباتىردا ەركىن تۇياقوۆ (ابسوليۋت) پەن نۇرگۇل تا­عاەۆا (63 كگ) كۇمىس السا, راۋان ينا­تيللاەۆ (63 كگ), داستان پىرىمقۇلوۆ (100 كگ), ە.ىقسانعاليەۆ (+100 كگ), شولپان قاليەۆا (52 كگ) قولاعا قول جەتكىزدى.

2003 جىلى چەدجۋدە اسحات جيتكەەۆتىڭ (100 كگ) الدىنا ەشكىم تۇسە المادى. ۆارۆارا ماسياگينا (78 كگ) ەكىنشى, ەرلان سليامباەۆ (66 كگ) پەن ە.ىقسانعاليەۆ (+100 كگ, ابسوليۋت) ءۇشىنشى ساتىعا جايعاستى.

2004 جىلعى سارى قۇرلىقتىڭ باستى دوداسىن الماتى قالاسى قابىلدادى. بالۋان شولاق اتىن­داعى سپورت سارايىندا دۇركىرەپ تۇرىپ وتكەن جارىستا ءۇش بالۋانىمىز – بازاربەك دونباي (60 كگ), مۇراتبەك قىپشاقباەۆ (66 كگ), اسحات جيتكەەۆ (100 كگ) ەلى­مىزدىڭ ءانۇرانىن شىرقاتتى. ساعدات سادىقوۆ (73 كگ) پەن ە.ىق­سانعاليەۆ (ابسوليۋت) فينالدا قار­سىلاستارىنا جول بەردى. ە.ىق­سانعاليەۆ (+100 كگ), تاتيانا شيش­كينا (48 كگ), ساعات ابىكەەۆا (70 كگ), ۆ.ماسياگينا (78 كگ) قولانى قاناعات تۇتتى. ءسويتىپ, بىرەر جىلعا سوزىلعان ۇزىلىستەن سوڭ ەلىمىزدىڭ قۇراماسى جالپى ەسەپتە قايتا ۇزدىك ۇشتىكتىڭ قاتارىنا قوسىلدى.

2005 جىلى تاشكەنتتە ايدار قابيموللاەۆ (73 كگ), ا.جيتكەەۆ (100 كگ), س.ابىكەەۆا (+78 كگ) ەكىن­شى, سالامات وتارباەۆ (60 كگ), ە.ىقسانعاليەۆ (+100 كگ), ۆ. بەردۋتا (ابسوليۋت), قالجات تايجانوۆا (70 كگ) ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى.

2007 جىلى ءال-كۋۆەيتتە جا­نار جانۇزىنوۆانىڭ (70 كگ) التىن تۇعىرعا كوتەرىلۋگە جاقسى مۇمكىندىگى بولدى. الايدا فينالدا ول جاپونيالىق اسۋكا وكادان جەڭىلدى. ب.دونباي (60 كگ), ماكسيم راكوۆ (90 كگ), ماريام ورداباەۆا (63 كگ), س. ابىكەەۆا (78 كگ), گۇلجان يسانوۆا (ابسوليۋت) ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى.

2008 جىلى چەدجۋدە ا.جيتكەەۆ (100 كگ) ءۇش دۇركىن ازيا چەمپيونى اتاندى. رينات يبراگيموۆ (73 كگ) كۇمىس, س.وتارباەۆ (60 كگ), ش.قا­ليەۆا (52 كگ), ج.جانۇزىنوۆا (70 كگ), گ.يسانوۆا (+78 كگ) قولا مەدالدى مويىندارىندا جار­قىراتتى.

2009 جىلى تايپەيدە ماكسيم راكوۆ (100 كگ) پەن گۇلجان يسا­نوۆانىڭ (+78 كگ) مەرەيلەرى ۇستەم بولدى. تيمۋر بولات (90 كگ), ۇلان رىسقۇل (+100 كگ), لەناريا مەڭ­عازوۆا (52 كگ), زارينا الدىكوۆا (63 كگ) قولا مەدالدى ەنشىلەدى.

2011 جىلى ءابۋ-دابيدە يسلام بوزباەۆ (81 كگ) ەڭ ۇزدىك ناتيجە كورسەتتى. فينالدا وڭتۇستىك كورەيا­نىڭ داڭقتى بالۋانى كيم دجە بومعا ەسە جىبەرگەن ول كۇمىس الدى. ەركەبۇلان قوساەۆ (60 كگ), ت.بولات (90 كگ), ەرجان شىنكەەۆ (+100 كگ), گ. يسانوۆ (+78 كگ) قولاعا قول سوزدى.

2012 جىلى وزبەكستاننىڭ استاناسىندا سەرگەي ليمگە (66 كگ) تەڭ كەلەر ەشكىم تابىلمادى. گ.يسانوۆا (+78 كگ) فينالدا ءسۇرىندى. ۆيكتور دەميانەنكو (100 كگ) ءۇشىنشى ساتىعا تۇراقتادى.

2013 جىلى بانگكوكتا بەس جەر­لەسىمىز ءۇشىنشى تۇعىرعا كوتە­رىلدى. ولار – ەلدوس سمەتوۆ (60 كگ), ازامات مۇقانوۆ (66 كگ), ي. بوزباەۆ (90 كگ), ە.شىنكەەۆ (+100 كگ), ل.مەڭعازوۆا (57 كگ).

2015 جىلى ءال-كۋۆەيتتە م.راكوۆ كۇمىس, ەلدوس جۇماقانوۆ (66 كگ), ە.شىنكەەۆ (+100 كگ), م.ورداباەۆا (63 كگ), گ.يسانوۆا (+78 كگ) قولا مەدالدى ولجالادى.

2016 جىلى وزبەكستان استاناسى – تاشكەنتتە وتكەن جارىستا بالۋاندارىمىزدىڭ قارقىنى كۇشتى بولدى. ە.سمەتوۆ (60 كگ), وتگونتسەتسەگ گالبادراح (48 كگ), م.ور­داباەۆا (63 كگ) تەڭدەسسىز دەپ تانىلدى. حامزا ديدار (73 كگ) مەن گ.يسانوۆا (+78 كگ) جەڭىس تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنا ءبىر قادام قالعاندا ءسۇرىندى. ە.جۇماقانوۆ (66 كگ), ءازيز قالقامان ۇلى (81 كگ), م.راكوۆ (100 كگ), ە.شىنكەەۆ (+100 كگ) ءۇشىنشى ورىندى ەنشىلەدى.

2017 جىلى ماكسيم راكوۆ (100 كگ) ازيا چەمپيونى اتاندى. ە.جۇماقانوۆ (66 كگ), ي.بوزباەۆ (90 كگ), و.گالبادراح (48 كگ) ۆيتسە-چەمپيوندىق اتاققا قول جەتكىزدى. جانساي سماعۇلوۆ (73 كگ), زەرە بەكتاسقىزى (70 كگ), گ.يسانوۆا (+78 كگ) ۇزدىك ۇشتىكتى تۇيىندەدى.

2019 جىلى ءال-فۋدجايرادا ەرلان سەرىكجانوۆ (66 كگ) التىننان القا تاقتى. فينالدا ەرلان ءوزىنىڭ كوماندالىق ارىپ­تەسى ە.جۇما­قانوۆتى جەڭدى. و.گال­بادراح (48 كگ) كۇمىسپەن كۇپ­تەلدى. عۇسمان قىرعىزباەۆ (60 كگ),­ ي.بوزباەۆ (90 كگ), سەۆارا نى­شانباەۆا (57 كگ) قولا مەدال الدى.

2021 جىلى بىشكەكتە ءابيبا ابۋجاقىنوۆا (48 كگ) عانا فينالعا شىقتى. شەشۋشى تۇستا قازاق قىزى قىتايلىق لي يانانگە جول بەردى. ە.جۇماقانوۆ (66 كگ) مەن س.نىشانباەۆا (57 كگ) قولا يەلەندى.

2022 جىلعى ازيا چەمپيوناتى استانادا ۇيىمداستىرىلدى. ەلوردا تورىندە 73 كگ سالماق دارە­جەسىندە كۇش سىناسقان قان­داسىمىز دانيار شامشاەۆقا ءتورت قارسىلاسىن جولىنان ىعىس­تىرۋ ءۇشىن نەبارى 149 سەكۋند جەت­كىلىكتى بولدى. وسىنداي ورەلى ونەرىنىڭ ارقاسىندا ەسىمى كوپ­شىلىككە بەيمالىم دانياردىڭ ەرلىگى ءاپ-ساتتە تورتكۇل دۇنيەگە تانىمال بولدى. ي.بوزباەۆ (90 كگ) پەن ءا.ابۋجاقىنوۆا (48 كگ) شەشۋشى باسەكەدە ەسە جىبەردى. ماعجان شامشيدين (60 كگ), ع.قىرعىزباەۆ (66 كگ), د.حامزا (90 كگ), نۇرلىحان حامزا (100 كگ), ارۋنا جانكەلدينا (78 كگ) جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىندى.

سوڭعى ازيا چەمپيوناتى 2024 جىلى گونكونگتا ءوتتى. بالۋاندارىمىزدىڭ اراسىنان جانىرىس راقمەتقالي (66 كگ), عاليا تىنباەۆا (48 كگ), ەسميگۇل كۋيۋلوۆانىڭ (63 كگ) عانا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلە الدى. ولاردىڭ ءبارى قولا مەدالدى يەلەندى. وزگە بالۋاندار العاشقى اينالىمداردان اسا المادى.

ساناۋلى كۇندەردەن كەيىن بانگكوكتا شىمىلدىعى تۇرىلەتىن ازيا چەمپيوناتىندا ەلىمىزدىڭ نامىسىن مىنا دزيۋدوشىلار قورعايدى: ەرلەر – ءنۇرادىل ءال­جان (60 كگ), شەرزود داۆلاتوۆ (60 كگ), ەرجان ەرەنقايىپوۆ (66 كگ), ەسەت قۋانوۆ (73 كگ), ءمادي امانگەلدى (81 كگ), ازات كۇمىسباي (81 كگ), ەرماحان انۋاربەكوۆ (90 كگ), ماكسيم مەيىرلان (90 كگ), ەراسىل قاجىباەۆ (+100 كگ); ايەلدەر – عاليا تىنباەۆا (48 كگ), ديانا بۋركەەۆا (48 كگ), تولعاناي ابەۋوۆا (52 كگ), باقىت قۇساقباەۆا (57 كگ), ەسميگۇل كۋيۋلوۆا (-63 كگ), كريستينا سوتنيكوۆا (70 كگ), نازگۇل ماراتوۆا (+78 كگ), اقەركە رامازانوۆا (+78 كگ). سونداي-اق قوسالقى قۇرامدا تالعات ورىن­باسار (60 كگ), ەرداۋلەت بوزشا (66 كگ), باقىتجان ءابدۋراحمانوۆ (73 كگ), مارات بايقامۇروۆ (100 كگ) سىندى بالۋاندار بار.

ازيا چەمپيونى اتانعان ەلى­مىز­دىڭ دزيۋدوشىلارى: سەرگەي شاكىموۆ – 3 رەت (1995, 1996, 1997), اسحات جيتكەەۆ – 3 رەت (2013, 2014, 2018), ماكسيم راكوۆ – 2 رەت (2009, 2017). سونداي-اق يۆان كارازەليدي (1993), بازاربەك دونباي (2014), مۇراتبەك قىپشاقباەۆ (2014), گۇلجان يسانوۆا (2009), سەرگەي ليم (2012), ەلدوس سمەتوۆ (2016), وتگونتسەتسەگ گالبادراح (2016), ماريام ورداباەۆا (2016), ەرلان سەرىكجانوۆ (2019), دانيار شام­شاەۆقا (2022) بۇل بەلەس ءبىر-ءبىر رەتتەن باعىندى.

ازيا چەمپيوناتىندا ەڭ كوپ جۇلدە العان جەرلەستەرىمىز: گۇل­جان يسانوۆا – 8 جۇلدە (1 التىن+2 كۇمىس+5 قولا), ەلدوس ىقسانعاليەۆ – 7 جۇلدە (1 كۇمىس+6 قولا), اسحات جيتكەەۆ – 4 جۇلدە (3 التىن+1 كۇمىس), سەرگەي شاكىموۆ – 4 جۇلدە (3 التىن+1 قولا), ەلدوس جۇماحانوۆ – 4 جۇلدە (2 كۇمىس+2 قولا), ۆياچەسلاۆ بەردۋتا – 4 جۇلدە (1 كۇمىس, 3 قولا), ەرجان شىنكەەۆ – 4 جۇلدە (4 قولا).