ينتەللەكتۋالدى كولىك جۇيەسى ەنگىزىلەدى

«Inspur» – الەمنىڭ 120-دان اسا ەلىندە جۇمىس ىستەيتىن, 30 جىلدان اسا تاجىريبەسى بار ءىرى IT-كوم­پا­نيا­سى. ول اقىلدى قالالار, تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم, كولىك جۇيەلەرى بو­يىنشا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى جاساۋمەن اينالىسادى. الماتى قالاسىن­دا ەنگىزىلەتىن ينتەللەكتۋالدى كو­لىك جۇيەسى جول قوزعالىسىن تالداۋعا, كولىك قوزعالىسىن رەتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ايتا كەتەيىك, بۇل جوبا 2019 جىلى قابىلدانعان «Smart City» اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. اقىلدى قالا تۇجىرىمداماسىندا قاۋىپسىزدىك, كولىك, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىق, ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنا باسىمدىق بەرىلگەن.

قازىر الماتى اكىمدىگى «Inspur» كومپانياسىنىڭ تەحنولوگيا­لارىن قانداي كولەمدە ساتىپ الاتىنى بەلگىسىز. جوبا تەك ينتەللەكتۋالدى كولىك جۇيەسىن عانا قامتي ما, الدە تو­لىق ينفراقۇرىلىمدىق كەشەن ەنگىزىلە مە – بۇل جاعى ناقتىلانباعان. ازىرگە قۇنى, جۇمىس مەرزىمى جانە جەرگىلىكتى مامانداردى وقىتۋ جوسپارى سەكىلدى ماسەلەلەرى ءالى پىسىقتالىپ جاتىر.

الماتىنىڭ كولىك قوزعالىسى كۇردە­لى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. قالاداعى اۆتوكو­لىكتەر سانى جىل سايىن ارتىپ, جول ينفرا­قۇرىلىمى بۇل جۇكتەمەنى تولىق كوتەرە الماي كەلەدى. كەپتەلىستەر تەك تاڭەرتەڭگى جانە كەشكى قاربالاس ۋاقىتتا عانا ەمەس, كۇن­دىزگى ۋاقىتتىڭ وزىندە دە قالىپتى جاع­داي­عا اينالعان. بۇل جۇر­گىزۋشىلەر مەن جو­لاۋ­شىلاردىڭ ۋاقى­تىن جوعالتىپ قانا قوي­ماي, جانارماي شىعىنىن ارتتىرىپ, ەكولو­گيالىق احۋالدىڭ ناشارلاۋىنا اسەر ەتەدى.

الماتىداعى ينتەللەكتۋالدى كولىك جۇيەسىنىڭ ەنگىزىلۋى جول قوزعالىسىن باسقارۋ مەن كولىك ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرۋدە ماڭىزدى قادام بولماق. بۇل جۇيە كولىك قوزعالىسىن تالداۋعا جانە الدىن الا بولجام ارقىلى تيىمدىلىكتى ارتتىرىپ, كەپتەلىستەردى ازايتۋعا باعىتتالعان. «ITS» جۇيەسى ارنايى الگوريتمدەر مەن داتچيكتەردىڭ كومەگىمەن جولداعى جاعدايدى قاداعالاپ, ءدال سول ساتتە تالداۋ جۇرگىزەدى. جۇيە كولىك قوزعالىسىن وڭتايلاندىرۋ بويىنشا ۇسىنىستار بەرىپ وتىرادى, كەپتەلىستەر مەن اپاتتاردىڭ الدىن الۋ شارالارى جاسالادى, سونداي-اق جۇرگىزۋشىلەرگە جولداعى وزگەرىستەر مەن قاۋىپتەر تۋرالى ەسكەرتەدى.

«ITS» جۇيەسى جىلدامدىقتى رەتتەۋ, ەرەجە بۇزعان جۇرگىزۋشىلەرگە ەسكەرتۋ بەرۋ فۋنكتسيا­لارىن دا قامتيدى. بۇل جۇيە ءدال سول ساتتە جول جاعدايىنا باي­لانىستى جىلدامدىق شەكتەۋلەرىن دينا­ميكالىق تۇردە وزگەرتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار ينتەللەكتۋالدى باع­دارشامدار مەن جول بەلگىلەرى جۇرگى­زۋ­شىلەرگە جول قوزعالىس جاعدايىن حابارلاپ, قوزعالىستى رەتتەۋگە كومەك­تەسەدى. جۇيە كولىك قوزعالىسىنىڭ قاۋىپ­سىز­دىگىن كۇشەيتۋگە دە باعىتتالعان. «ITS» قۇرامىنا كىرەتىن وتە سەزىمتال كامەرالار مەن داتچيكتەر جولداعى جاعدايدى تاۋلىك بويى باقىلايدى. جۇيەنىڭ نەگىزگى كومپونەنتتەرىنە جول-كولىك جاعدايىن انىقتايتىن داتچيكتەر, اۋا رايىن باقىلايتىن قۇرىلعىلار, كولىك اعىنىنىڭ تىعىزدىعىنا قاراي جارىقتىعى مەن جيىلىگىن وزگەرتەتىن ينتەللەكتۋالدى ناۆيگاتسيالىق شامدار, جول قوزعالىسىن باقىلاۋ جۇيەلەرى, قاۋىپسىزدىك ماقساتىندا ەرتە حابار بەرەتىن روبوتتار كىرەدى.

قوعامدىق كولىكتىڭ تيىمدىلىگىن ارت­تىرۋ «ITS» جۇيەسىنىڭ ماڭىزدى بولىگى. جۇيە اۆتوبۋس مارشرۋتتارىن وڭتايلاندىرۋ, قوزعالىس كەستەلەرىن ۇيلەستىرۋ, جولاۋشىلار تاسىمالىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن قولدانىلماق. بۇل قوعامدىق كولىكتى كۇتۋ ۋاقىتىن قىسقارتىپ, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرادى. الماتىداعى جول جانە كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ تەحنيكالىق جاعدايىن باقىلاۋ ءۇشىن ين­تەل­لەكتۋالدى جۇيەلەر ۇسى­نىلادى. ارنايى داتچيكتەر جول جابىندىسىنىڭ, كوپىرلەر مەن توننەلدەردىڭ كۇيىن باعا­لاپ, جوندەۋ جۇمىستارىن الدىن الا جوسپارلاۋعا كومەكتەسەدى. وسىلايشا وقىس وقيعالاردىڭ, جول اپات­تا­رىنىڭ الدىن الىپ, جۇر­گىزۋشىلەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە بولادى.

«ITS» قۇرامىندا اقى­لى جولدار جۇيەسى دە قا­راس­تى­رىلعان. بۇل جۇيە جول اقى­سىن اۆتوماتتى تۇر­دە ەسەپتەۋ جانە قولما-قول اق­شاسىز تو­لەم جاساۋ مۇم­كىندىگىن قامتا­ما­سىز ەتەدى. جۇيە كولىك تۇرىنە قاراي جول اقىسىن ەسەپتەپ, بانك كار­تالارى مەن ءموبيلدى قوسىم­شالار ارقىلى تولەم جاساۋدى جەڭىلدەتەدى.  جولدا كەپتەلىس تۋدىرماي, اقىلى جولدار ارقىلى وتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. «ITS» جۇيەسى توتەنشە جاعدايلاردى باسقارۋ, جەدەل ارە­كەت ەتۋ قاعيدات­تارىنا دا نەگىز­دەل­گەن. ول ء«بىر پلاتفورما + ەكى ستان­دارت­تار جيىنتىعى + بەس قولدان­بالى جۇيە» ءتاسىلىن قولدانادى, بۇل جول-كولىك جاع­دايلارىن ناقتى دياگ­نوستي­كالاۋعا, توتەنشە جاعدايلارعا جەدەل ارەكەت ەتۋگە جانە قوعامدىق كولىك جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى.

الماتىداعى كولىك قوزعالىسىن باس­قارۋ­دىڭ قازىرگى جۇيەسى جول قوزعالىسىن ءتيىمدى ۇيلەستىرۋ, كەپتەلىستەردى ازايتۋ, قوعامدىق كولىكتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, جول قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋ سياقتى نەگىزگى مىندەتتەردى شەشۋگە باعىتتالىپ وتىر. ينتەللەكتۋالدى كولىك جۇيەسى ەنگىزىل­گەن جاعدايدا, قالانىڭ كولىك ينفراقۇ­رىلىمى ايتارلىقتاي جاقسارىپ, بىرنەشە ماڭىزدى ارتىقشىلىققا قول جەتكىزىلەدى. بىرىنشىدەن, كولىك قوزعالىسىن اۆتوماتتى تۇردە رەتتەۋ ارقىلى كەپتەلىس ازايادى. ەكىن­­شىدەن, قوزعالىس جاعدايىن ناقتى تالداپ, الدىن الا ەسكەرتۋ بەرۋ ارقىلى جول-كو­لىك وقيعالارىنىڭ الدىن الادى. ۇشىن­شى­دەن, مارشرۋتتار مەن كەستەلەردى وڭتايلاندىرۋ ارقىلى قوعامدىق كولىكتىڭ ساپاسى جاقسارادى. تورتىنشىدەن, جوندەۋ جۇمىس­تارىن جوسپارلى جۇرگىزۋ ارقىلى جول ينفراقۇرىلىمىنىڭ جاعدايىن باقى­لاۋ جۇزەگە اسادى. بەسىنشىدەن, جۇيە اپاتتى جاعدايلار تۋرالى اقپاراتتى دەرەۋ تاراتىپ, توتەنشە جاعدايلارعا جەدەل جاۋاپ بەرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. جالپى العاندا, ينتەل­لەكتۋالدى كولىك جۇيەسىن ەنگىزۋ – الما­تى ءۇشىن ءتيىمدى شەشىم بولماق.