كولەڭكەلى ەكونوميكاعا قارسى كۇرەس جۇمىستارى جىل وتكەن سايىن قارقىندى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. سوعان قاراماستان, زاڭسىز تاۋار اينالىمى تولاستاماي تۇر. اسىرەسە اكتسيزدەلەتىن ءونىمنىڭ زاڭسىز اينالىمى وڭىردە ءورشي باستاعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. قۇزىرلى ورگان قىزمەتكەرلەرى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە, تەمەكى جانە الكوگول ونىمدەرىنىڭ كولەڭكەلى اينالىمىمەن اينالىسقاندار زاڭعا ساي جازالاندى.
«اينالىمنان الىنعان تەمەكى ونىمدەرىنىڭ كولەمى بۇرناعى جىلمەن سالىستىرعاندا, ءۇش ەسەگە ارتقان. ماسەلەن, 2023 جىلى 1 358 844 قوراپ زاڭسىز تەمەكى ءونىمى اينالىمنان شىعارىلسا, بىلتىر بۇل كورسەتكىش 4 999 688 قوراپقا جەتىپ وتىر. مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارىنىڭ, شەكارا قىزمەتىنىڭ جانە ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ بىرلەسە اتقارعان جۇمىسى ارقىلى وسىنداي زاڭسىزدىقتىڭ بەتى اشىلدى», دەيدى وبلىس بويىنشا مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەركىن ءالي.
دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى كەلتىرگەن دەرەككە جۇگىنسەك, بىلتىر زاڭسىز اينالىمعا ەنگەن 28145,6 ليتر الكوگول ءونىمى تاركىلەنگەن. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 7362,2 ليترگە ارتقان. سوت شەشىمىنە سايكەس كولەڭكەلى كاسىپپەن اينالىسقان ازاماتتارعا 4,5 ملن تەڭگە ايىپپۇل سالىنعان.
قاراپايىم حالىق جىلدار بويى ءتۇرلى قارجىلىق پيراميدالاردىڭ زاردابىن تارتىپ كەلگەنى بارشاعا بەلگىلى. الايدا زاڭعا شەكەدەن قارايتىندار كاسىبىن توقتاتۋعا اسىقپايتىن سەكىلدى. زاڭسىز جۇمىس اتقارعان ءتۇرلى ويىن-ساۋىق وتاۋلارى مەن قارجىلىق پيراميدالاردىڭ جولىن كەسۋ بويىنشا دا وڭىردە اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جۇمىس اتقارىلعان. ناتيجەسىندە, زاڭدى بەلدەن باسۋ ارقىلى تابىس تابۋعا بەيىمدەلگەن كاسىپ يەلەرى ءتيىستى جازاسىن الىپ وتىر.
«وسى جىلى ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ قولعا الۋىمەن قارجى پيراميدالارىن جانە زاڭسىز ويىن-ساۋىق ورىندارىن ۇيىمداستىرۋشىلارعا قاتىستى 6 قىلمىستىق ءىس تىركەلدى. دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرى زارداپ شەككەن ازاماتتارعا كەلتىرىلگەن زالالدى وتەۋ جانە ۇيىمداستىرۋشىلار قولعا العان قىلمىستىق ءىستى انىقتاۋ بويىنشا بارلىق قاجەتتى شارانى قابىلدادى. ناقتىراق ايتار بولساق, بىلتىر «Chia Tai Tianging Pharmaceutical Group» قارجى پيراميداسىن ۇيىمداستىرۋشىلارعا قاتىستى سوت ۇكىمى شىقتى. ناتيجەسىندە, ساتىپ الىنعان پاتەر تۇرىندەگى م ۇلىك پەن 10 ملن تەڭگەدەن اسا قاراجات تاركىلەندى. جالپى العاندا, كولەڭكەلى كاسىپپەن شۇعىلدانعاندارعا قاتىستى جۇمىس ءبىر ساتكە دە توقتاماق ەمەس. ويتكەنى زاڭسىزدىقتىڭ جولىن كەسۋ – باستى ماقسات. وتكەن جىلدىڭ 11 ايىندا قارجىلىق پيراميدا مەن زاڭسىز ويىن-ساۋىق بەلگىلەرى بار 3 372 سىلتەمە بۇعاتتالدى. سونىمەن قاتار 720 قاتىسۋشىسى بار قارجىلىق پيراميدالاردىڭ 7 WhatsApp قوسىمشاسىنداعى توپتار جابىلعان ەدى», دەيدى جامبىل وبلىسى بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سامات قويباقوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ وڭىردەگى وكىلدىگى تاراپىنان كولەڭكەلى ەكونوميكاعا قارسى كۇرەس جۇمىسى جىل وتكەن سايىن قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. اسىرەسە اكتسيزدەلەتىن ونىمدەردى زاڭسىز اينالىمنان شىعارۋ بويىنشا ناقتى جۇمىستار قولعا الىنعان.
«دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرى اكتسيزدەلەتىن ونىمدەردىڭ زاڭسىز اينالىمىمەن بەلسەندى تۇردە كۇرەس جۇرگىزىپ جاتقانىن ايتپاي كەتۋگە بولماس. البەتتە, قولعا الىنعان جۇمىستار ءوز ناتيجەسىن بەرىپ جاتقانى داۋسىز. كورشىلەس قىرعىز رەسپۋبليكاسىنا مۇناي ونىمدەرىن زاڭسىز شىعارۋعا قارسى كۇرەس وڭىردەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ قاتارىندا ەكەنى بەلگىلى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستارعا بارىنشا بايىپپەن قاراپ, دەر كەزىندە زاڭسىزدىقتىڭ الدىن الۋعا دەن قويعان ءجون. وسى ءبىر وتكىر ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا, وڭىردە «پەرەتوك» جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شاراسىن وتكىزۋگە ارنالعان ارنايى الگوريتم ازىرلەنگەن. قۇزىرلى ورگانداردىڭ قولعا العان جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە, مۇناي ونىمدەرىنىڭ زاڭسىز شىعارىلۋى 65 پايىزعا ازايدى. بۇل ءوز كەزەگىندە جانارمايدىڭ ىشكى نارىقتاعى جەتىسپەۋشىلىگىن ازايتۋعا زور ىقپال ەتەتىنى انىق. وسى جىلدىڭ 11 ايىندا جالپى قۇنى 5 ملرد تەڭگەدەن اساتىن تەمەكى ونىمدەرىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قاتىستى 22 قىلمىستىق ءىس تىركەلدى. 6,8 ملن قوراپتان اسا تەمەكى زاڭسىز اينالىمنان شىعارىلدى», دەيدى س.قويباقوۆ.
ال وبلىس بويىنشا مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەركىن ءاليدىڭ ايتۋىنشا, مۇناي ونىمدەرى بويىنشا زاڭسىز اينالىم 132,4 توننانى قۇراعان. سوت شەشىمدەرىنە سايكەس 4,2 ملن تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىنىپ, ونىڭ 3,7 ملن تەڭگەسى وندىرىلگەن.
وڭىردە پاتەردى جالعا بەرۋ قىزمەتىمەن اينالىساتىنداردىڭ جۇمىسىن جۇيەلەۋگە دە باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. بۇل ءوز كەزەگىندە جەرگىلىكتى قازىناعا سالىقتىق تولەمدەر تۇسىرەتىنى انىق. ە.ءالي كەلتىرگەن دەرەككە سەنسەك, م ۇلىكتى جالعا بەرۋمەن اينالىساتىن كاسىپكەردىڭ سانى 2 971-گە جەتكەن. ال وسى جىلى جۇرگىزىلگەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە, 586 ازامات جەكە كاسىپكەر رەتىندە تىركەلگەن.
جامبىل وبلىسى