تاريحتاعى ساق پاتشاسى ءتوميريستى قازاق تۇمارقىز دەپ تە, تەمىر قىز دەپ تە اتايدى. ول – ساقتارعا سوعىس اشقان پارسىنىڭ كير پاتشاسىن جەڭىپ, ەلىن قورعاپ قالعان باتىرلىعىمەن ايگىلى بيلەۋشى قىز.
ارينە, توميريس – قاھارلى پاتشا, ەرجۇرەك ەل بيلەۋشى بولعانىمەن, ەڭ الدىمەن ول دا نازىك ايەل, سۇلۋلىققا سۇقتانعان بويجەتكەن بولعانى انىق. سۋرەتشى تابيعات قوجانباەۆ كورەرمەن نازارىن وسى اقيقاتقا اۋدارعىسى كەلگەن. ء«توميريستىڭ تۇمارى» دەپ اتالاتىن كومپوزيتسيادا تۇمارقىزدىڭ ۇزاتىلار الدىنداعى جەكە اشەكەيلەرى – القاسى, وڭىرجيەگى, بىرنەشە تۇمارقابى جانە قوس سىرعاسى بەينەلەنگەن.
قازاق عۇرپىندا ۇزاتىلار قىز جاساۋىن, اشەكەيىن ءوزى تاڭدايدى. ساۋكەلەسىن ءوزى تىگەدى. ياعني قالىڭدىقتىڭ اشەكەيىنەن ونىڭ تالعامى, مىنەزى كورىنىپ تۇرادى. ء«توميريستىڭ تۇمارى» اتتى كومپوزيتسياعا قاراساق, بۇل اشەكەيدىڭ يەسى – سۇلۋلىققا قۇمار بولعانىمەن, جاۋىنگەر مىنەزدى, اسىرەسە كۇمىستۇستى, ءۇشبۇرىشتى جانە ءتورتبۇرىشتى قاراپايىم گەومەتريالىق دەنەلەردەن قۇرىلعان جيىنتىقتى جاقىن كورەتىن جان ەكەنىن بايقايمىز. بۇل توپتاما – قىز جاساۋى, قالىڭدىق اشەكەيى دەگەننىڭ وزىندە جاۋىنگەرلىك, اسكەري سيپاتىن كورسەتىپ تۇر. سونىڭ ىشىندە قازاق قىزىن ءتىل-كوزدەن, قاۋىپ-قاتەردەن قورعايتىن تۇمارعا ەرەكشە ءمان بەرىلگەن. كومپوزيتسيادا ءبىر ەمەس, ءۇش تۇماردىڭ ورىن تاپقانى وسىنىڭ دالەلى. شىن مانىندە توميريس سياقتى جاۋىنگەر قىزعا, قولىنان قىلىشى, اۋزىنان ۇرانى تۇسپەگەن باتىر بيلەۋشىگە قىمبات, باعالى, قىزىل-جاسىل, نازىك بۇيىم ەمەس, ءدال وسىنداي – ساۋىتتاي سۋىق ءارى ايبارلى اشەكەي جاراسىپ-اق تۇر. ءتوميريستىڭ تاڭداۋى ءدال وسىنداي بولعانى كورگەن جاندى سەندىرەدى.
بۇل جۇمىستىڭ اۆتورى, سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى تابيعات قوجانباەۆ – كوپقىرلى, ەرەكشە تالانتتى شەبەر. ول ءوز جۇمىستارىندا تاس, مەتالل, اعاش, تەرى, ت.ب. سەكىلدى سان ءتۇرلى ماتەريالدى پايدالانا بەرەدى. ادەتتە بىرىنە ءبىرى ء«ۇش قايناسا سورپاسى قوسىلمايتىن» وسىنداي ستيلدەر تابيعاتتىڭ شىعارماشىلىعىندا ميداي ارالاسىپ, ادەمى ۇيلەسىم تاۋىپ جاتادى. بۇل جولى دا سولاي بولعان: تابيعي تاستار مەن مەتالل ارالاسقان كومپوزيتسيادا تەمىر شەڭبەردىڭ ورتاسىنا كەرىلگەن تەرى جارعاق كوز تارتادى. باجايلاپ قاراساڭىز, تەرى جارعاقتان تۇمارقىز – توميريس حانشايىمنىڭ ءجۇزىن كورەسىز. الدەقاشان الەمدىك تۇلعاعا اينالعان ول عاسىرلار بۇلتىنىڭ اراسىنان كەلىپ, الدەبىر عارىش كەمەسىنىڭ يلليۋميناتورىنان بىزگە – بۇگىنگى ۇرپاعىنا كوز سالىپ تۇرعانداي. ونەردەگى كوسمو-ەتنوستيل دەگەنىمىز وسى.
ايتپاقشى, تابيعات قوجانباەۆتىڭ بۇل شىعارماسى جاقىندا استانادا Forte Kulanshi Art Space زالىندا وتكەن «قازىنا ارالى» كورمەسىندە قويىلعان.
باتىس قازاقستان وبلىسى