تاياۋدا الماتى قالاسىندا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عيماراتىندا حالىقارالىق مەحانيزمدەر مەن ماشيناتانۋ عىلىمدارىن دامىتۋ فەدەراتسياسىنىڭ (IFToMM) قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان ءVىى ازيالىق «Asian MMS -2024» كونفەرەنتسياسى ءوتتى.
بۇل ازيا ەلدەرى اراسىندا عىلىمي-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىقتى ىلگەرىلەتىپ قانا قويماي, نىعايتۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان حالىقارالىق جوبا – 2010 جىلى قىتايدىڭ تايبەي قالاسىندا باستاۋ العان بولاتىن. مىنە, كەزەكتى جەتىنشى رەت باسقوسۋ الماتى قالاسىندا جالعاسىن تاۋىپ وتىر. اتالعان ءىس-شارا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەكتىڭ باسشىلىعىمەن اكادەميك ءو.جولداسبەكوۆ اتىنداعى مەحانيكا جانە ماشيناتانۋ ينستيتۋتى, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جانە ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەمياسى بىرلەسە ۇيىمداستىرعان. وعان الەمنىڭ 18 ەلىنەن 150-دەن اسا مامان قاتىستى.
«بۇل ينجەنەرلىك سالاداعى كۇش-جىگەردى بىرىكتىرەتىن, الەمدىك سىناقتارعا وڭتايلى شەشىم تابۋدا جاھاندىق جانە وتاندىق عالىمدار شوعىرلانعان حالىقارالىق ارەنا دەۋگە بولادى. مۇندا بىلىكتى ماماندار جەتىستىكتەرىمەن ءبولىسىپ, ءوزارا تاجىريبە الماسۋىنا مۇمكىندىكتەر تۋىپ, جاڭا سەرپىن مەن شابىت بەرەرى ايقىن», دەيدى اكادەميك ومىربەك جولداسبەكوۆ اتىنداعى مەحانيكا جانە ماشيناتانۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى زاير ۋاليەۆ.
ءىس-شارا بارىسىندا وتاندىق عىلىمي ازىرلەمەلەر كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى. كورمەگە ساپاسى جوعارى, ايرىقشا سۇرانىسقا يە زاتتار قويىلعان. كەيبىر بۇيىمداردىڭ بەلگىلى ءبىر پارامەترى شەتەلدىك انالوگتەردەن اسىپ تۇسپەسە, كەم ەمەس.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ: «قازاقستان الەمنىڭ دامىعان كوشباسشى ەلدەرىنىڭ قاتارىنا ەنۋى كەرەك» دەگەن تاپسىرماسى, وعان جەتۋ جولىندا عىلىم سالاسىنىڭ ورنى ەرەكشە ەكەنىن اتاعان ەدى. بۇگىندە مەملەكەت تاراپىنان عىلىمنىڭ دامۋىنا قولداۋ جان-جاقتى كورسەتىلىپ كەلەدى. بۇگىنگىدەي حالىقارالىق دەڭگەيدەن كورىنىپ, مەملەكەتىمىزدىڭ وركەندەۋىنە جۇمىلا جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك», دەيدى باس ديرەكتور.
سونىمەن اتالعان ءىس-شارانى ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى اماندىق تولەشوۆ اشىپ, حالىقارالىق مەحانيزمدەر مەن ماشيناتانۋ عىلىمدارىن دامىتۋ فەدەراتسياسى (IFToMM) الەمنىڭ 45 ەلىن بىرىكتىرەتىن بەدەلدى ۇيىم ەكەندىگىن, ونىڭ قۇرامىنا بولاشاق تەحنولوگيالار بويىنشا 14 كوميتەت, ماشينا جانە روبوتتانۋ سالاسىنداعى جاھاندىق ماسەلەلەرگە قاتىستى 3 تۇراقتى كوميسسيا, پانارالىق الماسۋ جانە عىلىمدى دامىتۋدا 4 جەتەكشى توپ, IFToMM اتقارۋشى كەڭەسى نەبارى 10 ادامنان قۇرىلعاندىعىن, بۇل جوعارى باسقارۋ ورگانىنا قازاقستان وكىلى العاش رەت كىرىپ وتىرعاندىعىن ماقتانىشپەن جەتكىزدى. سونداي-اق كونفەرەنتسياعا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىمەن قوسا, قىتاي, يتاليا, رەسەي, گەرمانيا, تۇركيا, پولشا, ءۇندىستان, پەرۋ, ۋكراينا جانە قىرعىزستان سەكىلدى مەملەكەتتەردەن ماماندار بولدى.
بۇدان ءارى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى جانسەيىت تۇيمەباەۆتىڭ, ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى راحمان الشانوۆتىڭ, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى دارحان احمەد-زاكيدىڭ, پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى اقىلبەك كۇرىشباەۆتىڭ, IFToMM پرەزيدەنتى اندرەس كەچكەمەتيدىڭ, ريمدىك تور ۆەرگاتا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ماركو چەككارەلليدىڭ قۇتتىقتاۋ سوزدەرىندە وتكىزىلىپ وتىرعان ءىس-شارانىڭ عىلىم ءۇشىن قانشالىقتى ماڭىزدى, تەحنيكالىق عىلىمداردىڭ قازىرگى احۋالى مەن بولاشاعى, كەلەشەكتە بۇل سالانىڭ قارقىندى دامىپ, عالىمداردىڭ جاڭا ماقساتقا جەتەلەيتىندىگى ايتىلدى.
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى دارحان احمەد-زاكيدىڭ قازاقستان عىلىمى مەن تەحنولوگيالىق ساياساتى اياسىنداعى اۋقىمدى بايانداماسىندا وسى جىلدىڭ 1 شىلدەسىندە قابىلدانعان «عىلىم جانە تەحنولوگيالار تۋرالى» زاڭنىڭ قانشالىقتى قاجەتتىگى جانە وتاندىق عىلىمنىڭ دامۋىنا قالاي ىقپال ەتەتىنى جونىندە ءسوز قوزعادى. بۇل ماڭىزدى قۇجات عىلىمدى دامىتۋعا, تەحنولوگيالىق يننوۆاتسيالاردى ەنگىزۋگە جانە ەلىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
پلەنارلىق وتىرىس شانحاي تسزياو تونگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماشينا جاساۋ ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى دجۋن حەنىڭ «عارىشتىق مانيپۋلياتسيالىق روبوتتاردى جوبالاۋ, باسقارۋ جانە جەردەگى تەكسەرۋ سىناعى» تاقىرىبىندا بايانداماسىمەن, تەحنيكالىق سەكتسيالارمەن, «عىلىم جانە تەحنولوگيا: ىنتىماقتاستىق پەن تاسىمالداۋ» اتتى دوڭگەلەك ۇستەلمەن جالعاستى.
ءىس-شارا بارىسىندا تەحنيكالىق عىلىمدار جونىندە ەڭ وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلانىپ, تىعىز ىنتىماقتاستىقتىڭ ارقاسىندا بىرلەسە شەشۋ جولدارى قاراستىرىلدى. IFToMM پرەزيدەنتى اندرەس كەچكەمەتي, ريمدىك تور ۆەرگاتا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ماركو چەككارەللي جانە قىتاي عىلىم اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ليۋ ليانتسين ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەمياسىنىڭ «قۇرمەتتى مۇشەسى» اتاندى. سونىمەن قاتار بىرقاتار شەتەلدىك عالىمدارعا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى جانسەيىت تۇيمەباەۆتىڭ اتىنان مەدال تابىستالدى.
سالانىڭ جەتەكشى ساراپشىلارى اراسىندا قىزۋ تالقىلاۋعا وتاندىق عالىمدارمەن قاتار تۇركيا ماشينا تەورياسى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى گوكحان كيپەر, شانحاي تسزياو تونگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جەتەكشى عالىمدارى چجۋن حە جانە فەن گاو, ا.ا.بلاگونراۆوۆ اتىنداعى ماشيناتانۋ ينستيتۋتىنىڭ جەتەكشى عالىمى گريگوري پانوۆكو, ۆيننيتسا ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى سەرگەي پاۆلوۆ, عىلىم جانە تەحنولوگيا AGH ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ياتسەك تسيەسليك, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇعا مەحانيكا عىلىمى, اۆتوماتيكا جانە گەومەحانيكا ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى باقتىبەك سۇلتاناليەۆ ءوز ويلارىن ءبىلدىردى.
ەلىمىزگە تانىمال, اتالعان سالانىڭ ماماندارى اماندىق تولەشوۆ پەن سايات ىبىرايدىڭ «قازاقستانداعى مەحانيزمدەر مەن ماشينالار تەورياسىنىڭ دامۋى: جاڭا يننوۆاتسيالىق مەحانيزمدەر مەن بيومەحانيكالىق روبوتتى جۇيەلەر سينتەزىنىڭ تەورياسى مەن تاجىريبەسى» جانە شانحاي تسزياو تونگ ۋنيۆەرسيتەتى ماشينا جاساۋ ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى فەن گاونىڭ «پەكيندەگى قىسقى وليمپيادا, پاراليمپيادا ويىندارىنا التى اياقتى شاڭعى مەن كەرلينگ روبوتتارىن جاساۋ» بايانداماسىن قوسا العاندا, ەكى كۇندە 50-دەن استام بايانداما تەحنيكالىق سەسسيالاردا تىڭدالدى.