بيىل باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ وڭتۇستىك اۋداندارىن قۋاڭشىلىق قيناپ تۇر. ونىڭ ۇستىنە, سانى 3 ميلليونعا جۋىقتاعان اقبوكەننىڭ نوبايى دا وسى وڭىردە. مال باعىپ, كاسىپ قىلعان جەرگىلىكتى شارۋانىڭ مۇڭ-مۇقتاجى شاشەتەكتەن.
دەگەنمەن ايتايىن دەگەنىمىز ول ەمەس. وسىنداي قيىندىققا قاراماستان ءىستىڭ رەتىن تاۋىپ, ارەكەت ەتىپ جاتقان ەرلەر دە بار. كوكتەن تۇسەر جاۋىنعا, جەردەن ونەر شوپكە عانا تاۋەلدى بولۋدىڭ كۇنى وتكەن ەكەن. زاماناۋي تەحنولوگيانى قولدانىپ, شارۋاسىن رەتتەپ جاتقان اۋىل كاسىپكەرلەرىنىڭ مىسالى سونى كورسەتتى.
قازتالوۆ اۋدانىنىڭ اقپاتەر اۋىلدىق وكرۋگىندە «ەرقوجا» اتتى شارۋا قوجالىعى بار. ونىڭ جەتەكشىسى – وڭىرگە بەلگىلى كاسىپكەر, اۋىل جاناشىرى, باتىس قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى سامات حاسانوۆ. ەڭبەك جولىن تۋعان اۋلىندا قاراپايىم جۇمىسشى بولىپ باستاعان ازامات كەيىن ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىندا جوعارى ءبىلىم العان ەدى. ىزدەنىمپاز كاسىپكەر اۋىلداعى اعايىننىڭ اۋزىن اققا, قولىن باققا جەتكىزەتىن جوعارى تەحنولوگيا تۋرالى كوپتەن ويلاپ ءجۇرىپتى.
ء«بىزدىڭ وڭىردە 2019–2020 جىلدارى دا ەرەكشە قۋاڭشىلىق بولدى. ءتورت ت ۇلىك مالىمىزعا ءشوپ تاپپاي تەنتىرەپ كەتتىك. اۋىلدىڭ اينالاسى اق تاقىرعا اينالدى. امالسىز سوناۋ شالعايداعى شىڭعىرلاۋ, كورشىلەس تاسقالا اۋداندارىنان ءشوپ شاۋىپ, تاسىدىق. ويلانا كەلە, ەكپە ءشوپ ەگۋگە بەل بۋدىق», دەيدى سامات حامزا ۇلى.
فەرمەر كوپ ىزدەندى. ارىپتەستەرىمەن اقىلداستى. اقىرى تۇرىك ەلىنىڭ تاجىريبەسىنە توقتادى. ءسويتىپ, 2021 جىلى جاڭبىرلاتىپ سۋاراتىن ارنايى تەحنيكانى الۋعا تۇركيا كومپانياسىمەن كەلىسىمشارت جاساستى. 2022 جىلى قازتالوۆ نەسيە سەرىكتەستىگى ارقىلى ساتىپ الىنعان «PIVOT» ماركالى جاڭبىرلاتىپ سۋارعىش اگرەگاتى تولىق قۇرالىپ, بىلتىر كوكتەمدە ىسكە قوسىلدى. ارينە, مۇنىڭ ءبارى ايتۋعا عانا وڭاي عوي. ماسەلەن, وسى قۇرىلعىنىڭ جالپى قاراجاتى 146 ملن تەڭگە بولىپتى. ونىڭ ىشىندە 1 شاقىرىم ەلەكتر جەلىسى, سۋ جۇرەتىن قۇبىرلارى بار. جاڭبىرلاتىپ سۋاراتىن ءبىر اگرەگاتتىڭ ءوزى 40 ملن تەڭگە تۇرادى. ول اينالدىرا 500 مەترگە دەيىن القاپقا جاڭبىرلاتا سۋ شاشا الادى. «ەرقوجا» وسىنداي اگرەگاتتىڭ ەكەۋىن ءبىر-اق العان.
«بىلتىر تىم ءتاۋىر ءونىم الامىز با دەپ ويلادىق. بىراق كيىك ەسەپسىز كوبەيىپ كەتتى عوي. ەگىستىك ەككەن اۋماقتى «ەلەكتر باقتاشى» دەپ اتالاتىن سىممەن قورشاعانبىز. اقبوكەن ونى بۇيىم كورمەيدى ەكەن. قورشاۋدى كەز كەلگەن جەرىنەن بىتىرلاتىپ ءۇزىپ, ەگىستى تاپتاپ كەتتى. بيىل سونى ەسكەرىپ, ەگىستىككە ارنالعان 250 گەكتار جەردى 7 شاقىرىم ارنايى تورمەن قورشاپ, ءار 5 مەتر سايىن باعانا قويدىق. توردى الماتى قالاسىنان تاپسىرىسپەن الدىردىق», دەيدى سامات حاسانوۆ.
ءيا, 2023 جىلى اقبوكەننىڭ تىم كوبەيىپ كەتۋى سالدارىنان باتىسقازاقستاندىق ءبىراز شارۋا قوجالىعى قاتتى زارداپ شەكتى. سونىڭ ىشىندە قازتالوۆتىق سامات حاسانوۆتىڭ «ەرقوجا» شارۋا قوجالىعىندا 160 گەكتار, باۋىرجان مۇحانعاليەۆ باسقاراتىن «اسحات» شارۋا قوجالىعىندا 55 گەكتار ەكپە ءشوپ القابى پايداسىز بولدى. مەملەكەت تاراپىنان وتەماقى سۇراپ, قانشا قاعاز تولتىرعانىمەن, ناتيجە شىقپادى بيىل «ەرقوجا» شارۋا قوجالىعى 160 گەكتار جەرگە كوپجىلدىق سۋدان ءشوبىن ەگىپتى. قۇدايعا شۇكىر, ەتكەن ەڭبەكتىڭ, توككەن تەردىڭ ناتيجەسى جامان ەمەس. شىلدەنىڭ العاشقى كۇنىنەن باستاپ شالعىنعا وراق ءتۇستى. بۇيىرسا, قارا كۇزگە دەيىن ەكى, ءتىپتى ءۇش مارتە ءونىم الساق دەپ ۇمىتتەنەدى كاسىپكەر.
بۇگىندە شابىندىق القابىندا 2 كومباين, ءشوپ تايلاعىش 2 تراكتور – بارلىعى 5 ادام قىزۋ جۇمىستا ءجۇر ەكەن. بۇل ىسكە كاسىپكەردىڭ ۇلدارى دا جۇمىلىپ, ەگىستىكتى سۋارۋ, تەحنيكالاردى ۋاقتىلى قاراۋمەن اينالىسادى. سامات حامزا ۇلى مال ازىعىن دايىنداۋ ءىسى جىل بويى جۇرەتىنىن ايتادى. ويتكەنى بيىلعى وراق ماۋسىمى اياقتالعان سوڭ كەلەر جىلعا دايىندىق باستالادى. القاپ قايتا جىرتىلىپ, الداعى جىلدىڭ كوكتەمىنە دايىندالادى.
ء«بىز اكەمىزگە كومەكتەسەمىز. ەكپە ءشوپ ەگۋ وڭاي كورىنگەنىمەن, ونىڭ دا ابىگەرى جەتىپ ارتىلادى. ەگىنگە كيىك قانا ەمەس, دالادا جۇرگەن ءتورت ت ۇلىك مال دا قۇمار. كوكتەمنەن بەرى قىزعىشتاي قورىپ جۇرگەن القاپقا شالعى سالىپ, ەڭبەكتىڭ ناتيجەسىن ەندى كورىپ جاتىرمىز», دەيدى كاسىپكەردىڭ ورتانشى ۇلى بەكسۇلتان سامات ۇلى.
ارينە, جوعارىدا ايتقانداي, اۋىلداعى اعايىننىڭ ءازىر شەشىلمەي تۇرعان تۇيتكىلدەرى دە بارشىلىق. مىسالى, باتىس قازاقستان وبلىسىندا ەلەكتر جەلىلەرى توزىپ تۇر. ءسال جەل تۇرسا, جارىق وشەدى. بۇل «ەرقوجانىڭ» جاڭبىرلاتقىش اگرەگاتتارىنا دا كەدەرگى. «كۇننىڭ ىستىعىن, ەلەكتر جارىعىنىڭ ءجيى ءسونۋىن ەسكەرىپ, ەگىستىكتى تۇندە سۋارىپ جۇردىك. بولاشاقتا ەلەكتر جەلىلەرى مەن باعانالار جوندەلىپ, اۋىستىرىلسا» دەگەن تىلەگىن دە ايتىپ قالدى سامات حاسانوۆ. ەل ىشىندە ادال ەڭبەگىنىڭ جەمىسىن جەپ جۇرگەن ازاماتقا تابىس تىلەيمىز.
باتىس قازاقستان وبلىسى