ەنەرگيا تاپشىلىعى ارتادى

مەملەكەت باسشىسى دا بۇل ما­سەلەگە كوڭىل اۋدارىپ, «قۋات تاپشىلىعى 2030 جىلعا قاراي 6 گيگاۆاتقا جەتەدى. بۇل ءبىزدىڭ ەكونوميكامىزدىڭ ءوسۋ قارقىنىنىڭ ايتارلىقتاي باياۋ­لاۋىنا جانە تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋ­نالدىق سالاداعى جۇيەلى داع­دا­رىس­قا اكەلۋى مۇمكىن», دەگەن ەدى.

ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ ساراپشىسى جاقىپ حايرۋشەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇعان دەيىن جىلدىق 1,5–2 پايىز وسىممەن شەكتەلگەن جا­رىق كوزىن تۇتىنۋ كورسەتكىشى بيىل رەكوردتىق مەجەگە – 7 پا­يىزعا جەتكەن. ال ەلدەگى جىلۋ جەلى­لەرىنىڭ توزۋى 60 پا­يىز­دى قۇ­رايدى. جەلىلەردەگى ەلەكتر ەنەر­گياسىنىڭ شىعىنى 30 پايىزعا جەتسە, زاماناۋي ەلەكتر جۇيەلەرىندەگى شىعىن – 10 پايىز. ۇكىمەتتىڭ رەسمي اقپا­را­تىنا سۇيەنسەك, ەكونوميكا مەن حالىقتى سەنىمدى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا تاياۋ جىلدارى جاڭا ەنەرگيا قۋاتتارىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋ جانە قول­دا­نىس­تاعى ەلەكتر ستانسالارىن جاڭ­عىر­تۋ كوزدەلەدى.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ ۇسىنعان مالىمەتتەرىنە قارا­عاندا, بيىل ەكىباستۇز گرەس-1-دە 1-ەنەرگوبلوكتى قال­پىنا كەلتىرۋ جوباسىن اياق­تاۋ جوسپارلانعان. كوك­شەتاۋ, سەمەي, وسكەمەن قالا­لا­رىندا جاڭا جەو سالۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ, وڭتۇستىك وڭىرلەردە 2025–2026 جىلدارى اياقتالاتىن گاز ءوندىرۋ جوبالارى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. جاڭارتىلاتىن ەنەرگيانىڭ 15 پايىزدىق ۇلەسىنە قولجەتكىزۋ ءۇشىن 2030 جىلعا قاراي «Total Energies», «Acwa Power» جانە «Masdar» ستراتەگيالىق ينۆەس­تورلارىمەن ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار 2024 جىلعا 10 ەنەرگوبلوكتى, 55 ەنەرگەتيكالىق قازاندىقتى جانە 45 تۋربينانى كۇردەلى جانە كەڭەيتىلگەن اعىمداعى جوندەۋ, سونداي-اق جالپى ۇزىندىعى 20,9 مىڭ كم ەلەكتر بەرۋ جەلىلەرىندەگى 423 قوسالقى ستانسانى جوندەۋ جوس­پاردا بار.

«جالپى وندىرىلگەن ەلەكتر ەنەرگياسى 112 ملرد كۆت/ساع كورسەتسە, تۇتىنۋ – 115 ملرد كۆت/ساع. جىل باسىنان بەرى جاعداي تۇزەلىپ, پروفيتسيت پايدا بولا باستادى. ونى كورشى ەلدەرگە بەرىپ وتىرمىز. ناقتى سانمەن ايتساق, تۇتىنۋ – 49,3 ملرد كۆت/ساع, وندىرىلگەن ەنەرگيا 49,8 ملرد كۆت/ساع بولىپ وتىر. پروفيتسيت شامامەن ميللياردقا جۋىق. ارينە, ەنەرگيا كوپ تۇتىنىلاتىن كەشكى ۋاقىتتا تاپشىلىق بولادى. بىراق ول رەسەيدەن الىنعان ەنەرگيا ەسەبىنەن جابىلادى», دەيدى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىن ينۆەستيتسيالاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى جالعاس شوگەلباەۆ.

كەيىنگى جىلدارى سەكتورعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى ارتىپ, ينۆەستيتسيالىق كەلىسىم شەڭبەرىندە 2028 جىلعا قاراي قوسىمشا 3,5 گۆت قۋات الۋ, سونداي-اق تەڭگەرىمگە سايكەس 2027 جىلعا قاراي تۇراقتى پروفيتسيتكە قولجەتكىزۋ مۇمكىندىگىن جوققا شىعارمايدى مامان.

ەنەرگەتيكتەر وداعىنىڭ باسشىسى مارات دۇلقايىروۆ الداعى 2-3 جىلدا وڭتۇستىك وڭىر­لەردىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنسىز قالۋ قاۋپى بار دەگەن بولجامىن ايتتى.

«قازاقستان ءوزى وندىرگەن ەنەرگيادان دا كوپ تۇتىنادى. سوندىقتان پروفيتسيت تۋرالى ايتۋ ارتىق. ءبىز قازىر ەلەكتر قۋاتى بويىنشا وتە قيىن تاپشىلىققا تاپ بولدىق. وڭتۇستىك وڭىرلەردە حالىقتىڭ 50 پايىزى تۇرادى. بالقاشتان تومەن ورنالاسقان 6 وبلىستاعى تاپشىلىق ۇلەسى – 55 پايىز. ءبىز الداعى 2-3 جىلدا ەلەكتر ەنەرگياسىن شەكتەۋ مەن ءوشىرۋ سەكىلدى تاپشىلىقتىڭ سالدارىن تارتاتىن بولامىز», دەيدى دۇلقايىروۆ.

كەيىنگى 7-8 جىلدا ەنەرگيا بەرۋ نىساندارىندا تولىق جا­ڭارتۋ جۇمىستارى جۇر­گى­زىل­مەگەن. ەلدە ەنەرگەتي­كالىق جابدىقتار مەن اكتيۆتەردىڭ ەسكىرۋى جوعارى دارەجەدە قا­لىپ­تاسىپ, سونىڭ ىشىندە ءوندى­رۋ­­شى جابدىق ورتا ەسەپپەن – 65 پايىزعا, ەلەكتر جەلىلەرى – 83 پا­يىزعا, جىلۋ جەلىلەرى 80 پا­يىز­عا توزعان. جۇكتەمەنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى جوسپارلى جوندەۋ جۇمىستارى ءجيى وزگە­رىسكە ۇشىراپ, ولاردىڭ مەر­زىمىن ۇزارتۋ مەن كەيىنگە قال­دى­رۋ تۇراقتى ۇردىسكە اينالىپ, سالدارى توتەنشە جاعدايعا اكە­لىپ جاتىر. مىسالى, 2021 جىلى ەكى­باس­تۇز گرەس-1 جانە گرەس-2 ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ بۇرىن-سوڭدى بولماعان كوپ كولەمىن ون­دىرگەن. 2023 جىلى ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ 115,06 ملرد.كۆت/ساع بولىپ, 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 1,9 پايىزعا وسكەن. بۇل رەتتە ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ 2022 جىلعى دەڭگەيدە قالىپ, 112,82 ملرد.كۆت/ساع بول­دى. 2023 جىلى جۇكتەمە وسكەن كەزدە ەلىمىزدەگى ەلەكتر ستانسالارى گەنەراتسياسىنىڭ تومەندەۋى بايقالعان. تالداۋدا انىقتالعانداي, ەلەكتر ستان­سالارىنىڭ جيىنتىق بەلگى­لەنگەن قۋاتى 24 گۆت بولسا, ناقتى قۋاتى 19,1 گۆت نەمەسە شامامەن 80 پا­يىزدى قۇرايدى. جۇمىس قۋاتى بەلگىلەنگەن قۋاتتىڭ شامامەن 65 پايىزى نەمەسە 15,4 گۆت بولدى. بۇل, ارينە, جەلىلەردىڭ توزۋىن جوعارىلاتادى.