تۇنگى رەيد. «شاردارا – ارىس» تاس جولىنىڭ بويى. «Audi A4» ماركىلى اۆتوكولىگىنىڭ ءجۇرىسى سۋىت, جول بەلگىلەرىن ەلەر ەمەس. قارسى باعىتقا شىعىپ, ءوز جولىنا قايتا تۇسكەن كولىكتى شاردارا اۋدانىنىڭ ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى توقتاتتى. جۇرگىزۋشى – نازىك جان, بىراق تىم باتىل. سويتسە... رۋلدە وتىرعان ايەل ماس ەكەن. «تويىپ ءىشىپ العانمىن, سوتتا جاۋاپ بەرەمىن!» دەگەن اۆتولەدي پوليتسەيلەرگە دورەكى مىنەز كورسەتە باستادى.
وقيعانىڭ نەمەن اياقتالعانىنا كەيىنىرەك توقتالارمىز. ايتايىن دەگەنىمىز, وڭىردەگى كريمينوگەندىك احۋال مەن جول قاۋىپسىزدىگى تۋرالى ەدى. تۇركىستان وبلىسىندا قىلمىستاردىڭ سانى 9%-عا تومەندەگەن. ونىڭ ىشىندە اسا اۋىر جانە اۋىر قىلمىستار – 20, قاراقشىلىق – 50, ۇرلىق – 34,3, بۇزاقىلىق 22,5 پايىزعا ازايعان. ال ينتەرنەتتەگى الاياقتىقتىڭ اۋىر تۇرلەرىن تىركەۋ دەرەكتەرى 65,2%-عا وسكەن. زاڭسىز اينالىمدا جۇرگەن «ترامودول» دارىسىنە توسقاۋىل قويۋدا 33 قىلمىستىق ءىس انىقتالىپ, ايعاق زاتتار تاركىلەنگەن. وڭىردە سپيرتتىك ىشىمدىكتەن باس تارتقان اۋىلدار سانى ارتقان.
وبلىس اكىمدىگى جانىنداعى قۇقىقبۇزۋشىلىق پروفيلاكتيكاسى جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا وتىرىسىندا وسىنداي دەرەكتەردى كەلتىرگەن پوليتسيا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باعلانبەك ايتباەۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, وڭىردە كريمينوگەندىك جاعداي تۇراقتى. ال ەكونوميكالىق تەرگەپ-تەكسەرۋ دەپارتامەنتىنىڭ اعا جەدەل ۋاكىلى گۇلزيا قارسىبايدىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازىرگى تاڭدا اقپاراتتىق جۇيەگە سايكەس ينستاگرام الەۋمەتتىك جەلىسىندە قارجى پيراميدالارىنىڭ كۇدىك قاۋىپتەرى بار «X-LINE», «B2B», «Marqar» اككاۋنتتارىنىڭ وبلىس اۋماعىندا قارقىندى دامىعانى انىقتالعان. قارجى پيراميداسىن قۇرۋ جانە وعان باسشىلىق ەتۋ دەرەگىمەن تىركەلگەن 2 قىلمىستىق ءىس تەرگەپ-تەكسەرىلىپ جاتىر. جۇرگىزىلگەن تالداۋ بارىسىندا شامامەن 650 ملن تەڭگەگە 2000-نان اسا سالىمشىنىڭ وبلىس اۋماعىندا, اتاپ ايتقاندا تۇلكىباس جانە تولەبي, جەتىساي, ماقتاارال اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارى ەكەنى بەلگىلى بولعان. اتالعان ىستەر بويىنشا تەرگەۋ سوتىنىڭ قاۋلىسىمەن 15 كۇدىكتىگە قاتىستى بۇلتارتپاۋ شاراسى قولدانىلعان.
پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى مۇرات قابدەنوۆ جەكە قۇرامعا «تازالىق» جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شاراسىن وتكىزۋدى تاپسىرعان بولاتىن. وبلىس پوليتسەيلەرى 2 تاۋلىك ىشىندە 595 قۇقىقبۇزۋشىلىقتى انىقتادى. ونىڭ ىشىندە بەلگىلەنبەگەن ورىنداردا ساۋدا-ساتتىق جاساعان 93 ازامات جاۋاپقا تارتىلدى. ال ۇساق بۇزاقىلىق, ياعني قوعامدىق ورىنداردا بىلاپىت سويلەۋ, جەكە تۇلعانى جابىرلەپ ءتيىسۋ, م ۇلىكتى قورلاۋ جانە اينالاسىنداعىلاردى سىيلاماۋشىلىقتى بىلدىرەتىن تىنىشتىقتى بۇزۋ بويىنشا 8 اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق انىقتالعان.
وبلىستا «قاۋىپسىز جول» جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شاراسى وتكىزىلگەن بولاتىن. پوليتسيا ءسوزىمىزدىڭ باسىندا ايتىپ وتكەن وقيعانىڭ باس كەيىپكەرى, ياعني «تويىپ ءىشىپ العانىن» ءوزى دە مويىنداعان ماس ايەلگە قاتىستى ءىس قۇجاتتارىن جيناقتاپ, سوتقا جولدادى. ناتيجەسىندە, 27 جاستاعى اۆتولەدي جۇرگىزۋشى كۋالىگىنەن, 7 جىل مەرزىمگە كولىك باسقارۋ قۇقىعىنان ايىرىلدى.
جالپى, «قاۋىپسىز جول» جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شاراسى كەزىندە وبلىس پوليتسەيلەرى 16 838 اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىقتى انىقتادى, ونىڭ ىشىندە ماس كۇيىندە اۆتوكولىكتى باسقارعانى ءۇشىن 38 جۇرگىزۋشى ۇستالدى. سونداي-اق قارسى جولاققا شىققانى ءۇشىن 17 جۇرگىزۋشى, باعدارشامنىڭ تىيىم سالاتىن سيگنالىنا وتكەنى ءۇشىن – 80, جول-كولىك اپاتتىق جاعداي جاساعانى ءۇشىن – 43, كولىكتى زاڭسىز قايتا جابدىقتاعانى ءۇشىن –117 جانە جولاۋشىلاردى زاڭسىز تاسىمالداعانى ءۇشىن 3 جۇرگىزۋشى انىقتالدى. جىلدامدىقتى اسىرعان – 4 922, قاۋىپسىزدىك بەلدىكتەرىن پايدالانباعان – 1 846, مانەۆر جاساۋ ەرەجەلەرىن بۇزعان – 610 جانە كولىكتى باسقارعان كەزدە تەلەفوندى پايدالانعان 873 جۇرگىزۋشىگە ايىپپۇل سالىندى. 657 اۆتوكولىك ايىپپۇل تۇراعىنا قويىلدى. سونداي-اق پوليتسەيلەر «قورعاۋ» باعدارلاماسىنىڭ كومەگىمەن اكىمشىلىك ايىپپۇلدار بويىنشا بەرەشەگى بار جانە كەلىپ تۇسكەن سوت قاۋلىلارىنىڭ نەگىزىندە جۇرگىزۋشىلەردى انىقتاۋ جۇمىستارىن جالعاستىرىپ كەلەدى. ماسەلەن, پوليتسياعا 4 ميلليون تەڭگەدەن استام سوماعا بەرەشەگى بار «BMW» اۆتوكولىگى بويىنشا سيگنال ءتۇستى. پوليتسەيلەر اتالعان كولىكتى تۇركىستان قالاسىنىڭ كوشەسىنەن انىقتادى. سونداي-اق سايرام اۋدانىنىڭ پاترۋلدىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى قارىزى شامامەن 9,5 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىن «Hyundai» اۆتوكولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسىن توقتاتتى. قوس اۆتوكولىك ايىپپۇل تۇراعىنا قويىلدى. ال ورداباسى اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمى «Cadillac Escalade» كولىگىن كوشەلەردىڭ بىرىندە توقتاتىپ, ايىپپۇل تۇراعىنا ورنالاستىردى. سوت ورىنداۋشىنىڭ قاۋلىسىنا سايكەس اتالعان كولىك قۇرالىنىڭ جۇرگىزۋشىسىنە 6 ميلليون تەڭگەگە جۋىق قارىز ەسەپتەلگەنى بەلگىلى بولدى.
تۇركىستان وبلىسىندا ەمدىك قاسيەتى بار ساسىق كەۋرەك جانە قىزىل ميا وسىمدىگى جويىلۋ قاۋپىنىڭ الدىندا تۇر. وسىعان قاتىستى جۇرگىزىلگەن عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا اتالعان وسىمدىكتەردى «قىزىل كىتاپقا» ەنگىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسىمەن «التىن تامىر» دەگەن قوسىمشا اتاۋى بار جابايى وسەتىن ساسىق كەۋرەك پەن ميانى الۋعا تىيىم سالىنباق. وبلىس اكىمدىگى جانىنداعى قۇقىقبۇزۋشىلىق پروفيلاكتيكاسى جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا وتىرىسىندا ءتارتىپ ساقشىلارى وسىلايشا تابيعاتتى قورعاۋ ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالماعانىن اڭعارتتى. ورمان كۇزەتى قىزمەتكەرلەرى وتكەن جىلى تابيعاتتى قورعاۋ جانە براكونەرلىك قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا 1216 رەيدتىك ءىس-شارا ۇيىمداستىرىپ, 420 زاڭبۇزۋشىلىق فاكتىسىن انىقتاعان. زاڭ بۇزۋشىلارعا 9 ملن تەڭگەدەن استام اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىنعان. جىل باسىنان بەرى 40-تان استام زاڭبۇزۋشىلىق فاكتىسى انىقتالىپ وتىر.
تۇركىستان وبلىسى