باتىس قازاقستان وبلىسى كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى كۇردەلى دە قيىن كەزەڭدى باستان كەشىرىپ جاتىر. جايىق وزەنىندەگى سۋ دەڭگەيى ورال قالاسى تۇسىندا قاۋىپتى دەڭگەيگە جاقىندادى.
جەرگىلىكتى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى تاراتقان حابار بويىنشا وڭىردە وسى كۇنگە دەيىن 1 226 تۇرعىن ءۇي, 2 994 ساياجاي ءۇيىن سۋ الدى. تاسقىن كەزىندە 13 754 ادام قاۋىپسىز جەرگە كوشىرىلدى. ولاردىڭ 2 323-ءى قازىر ەۆاكۋاتسيالىق بەكەتتەردى پانالاعان, ولاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى – بالالار. باستىسى, ادام شىعىنى جوق. بىراق 2 406 باس ءۇي جانۋارى ولگەنى تىركەلدى. بۇل ءساۋىردىڭ 18-ءى كۇنگى مالىمەت.
اپاتتان قۇتقارۋ جۇمىستارىنا بارلىعى 8 241 ادام تارتىلعان ەكەن. ولاردىڭ ىشىندە توتەنشەلىكتەر, ىشكى ىستەر قىزمەتكەرلەرى, ۇقك, ۇلتتىق ۇلان جاۋىنگەرلەرى, قورعانىس كۇشتەرى, جەرگىلىكتى باسقارۋ ورگاندارى وكىلدەرى بار. قازىر وبلىس اۋماعىندا 1 609 تەحنيكا, 158 قايىق, 202 موتوسورعى, 2 تىكۇشاق قۇتقارۋ قىزمەتىندە ءجۇر.
بۇگىندە وبلىس اۋماعىنداعى اۆتوجولداردىڭ 22 بولىگى تاسقىن سۋدىڭ اسەرىنەن ب ۇلىنگەن, پوليتسيانىڭ باقىلاۋىندا. قاراتوبە مەن شىڭعىرلاۋ اۋدانىنىڭ 9 ەلدى مەكەنى قازىر ورتالىقپەن قارىم-قاتىناس جاساي الماي وتىر.
سوڭعى كۇندەرى رەسەي فەدەراتسياسى اۋماعىنان كەلگەن سۋلاردىڭ اسەرىنەن جايىق وزەنى دەڭگەيى كوتەرىلىپ جاتىر. 18 ساۋىردە وزەن ارناسىمەن سەكۋندىنا 3 مىڭ تەكشەمەتر سۋ وتكەن. وزەن دەڭگەيى كوتەرىلىپ, جايىلمادا ورنالاسقان ساياجاي اۋماعى سۋ استىندا قالدى.
توتەنشەلىكتەر سۋ تاسقىنى باستالعالى وبلىستا بارلىعى 1 020 مىڭ تەكشەمەتر ەرىگەن قار سۋى سورىلعانىن, 911 مىڭ قاپشىق جانە 9 622 مىڭ توننا ينەرتتى ماتەريال توسەلگەنىن حابارلادى. وزەن بويلاپ سالىنعان بوگەتتەردىڭ ۇزىندىعى 102 كم-گە جەتتى.
سۋ تاسقىنىنىڭ العاشقى كەزەڭىندە زارداپ شەككەن اۋدانداردا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى باستالىپ تا كەتتى.
مىسالى, قاراتوبە اۋدانىندا تابيعات اپاتىنان كەلگەن شىعىندى باعالاۋ ءۇشىن ارنايى كوميسسيا قۇرىلعان. اۋدان اكىمى قادىرجان سۇيەۋعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇندا 101 تۇرعىن ءۇي مەن 7 ينفراقۇرىلىم نىسانىنا تەحنيكالىق زەرتتەۋلەر مەن باعالاۋ جاسالىپ جاتىر ەكەن. تاسقىن كەزىندە اۆتوجولداردىڭ 8 بولىگى قيراعان بولاتىن. قازىر سۋلىكول جانە جۋساندوي اۋىلدارىمەن ۋاقىتشا جول قاتىناسى قالپىنا كەلتىرىلگەن. اققوزى, سارالجىن جانە قاراكول اۋىلدىق وكرۋگتەرىنىڭ تۇرعىندارىن جول قاتىناسىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن سۋ وتكىزۋ بوگەتىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. تاسقىندا باسپاناسىن سۋ العان 102 وتباسىنا 369 200 تەڭگە مولشەرىندە بىرجولعى جاردەماقى تولەنگەن.
– ناۋرىزدىڭ 27-ءسى كۇنى قورجىن اۋلىنداعى 99 تۇرعىن ۇيگە, 6 الەۋمەتتىك نىسانعا سۋ كىردى. 28-29 ناۋرىز كۇندەرى 288 تۇرعىن اۋدان ورتالىعىنداعى قاجىم جۇماليەۆ اتىنداعى مەكتەپ-گيمنازيانىڭ جاتاقحاناسىنا ورنالاستى. قازىر مۇندا 86 ادام قالدى, ونىڭ 58-ءى بالا. ەۆاكۋاتسيالىق بەكەتتەگى قورجىن اۋلىنىڭ تۇرعىندارى الداعى اپتادا اققوزى مەكتەبىنە كوشۋدى جوسپارلاپ وتىر. قاجەتتى توسەكتىك ورىن جابدىعى اۋداندىق توتەنشە جاعدايلار ءبولىمىنىڭ ەسەبىنەن الىندى. كەلتىرىلگەن زالالدى ەسەپتەۋ ءۇشىن قۇرىلعان كوميسسيا قورجىن اۋلىنداعى 99 ءۇي مەن 6 نىسانعا, قاراتوبە اۋىلىنداعى 2 تۇرعىن ۇيگە, ءۇشانا اۋلىنداعى بالاباقشا عيماراتىنا تەحنيكالىق زەرتتەۋ جانە باعالاۋ جۇمىسىن جاساپ جاتىر. قالدىعايتى مەن جاقسىباي وزەندەرىنە كوپىر سالۋ جونىندە ۇسىنىس ايتىلىپ, تالقىلاندى, – دەيدى قادىرجان سۇيەۋعاليەۆ.
بيىلعى سۋ تاسقىنىنان الدىمەن زارداپ شەككەن اۋداننىڭ ءبىرى – سىرىم اۋدانى. مۇندا دا توتەنشە جاعداي سالدارىنان كەلگەن شىعىندى انىقتاۋ كوميسسياسى جۇمىس ىستەگەن. اۋداندىق كوميسسيا 238 ءۇيدى سۋ باسقانىن انىقتاپ, ونىڭ 114-ءىن تۇرۋعا جارامسىز دەپ تانىدى. زارداپ شەككەندەرگە جاڭا تۇرعىن ءۇي سالۋعا ارنالعان ورىندار بەلگىلەندى. سونداي-اق 222 وتباسىنا 100 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە بىرجولعى جاردەماقى تولەندى.
– ولەڭتى اۋلىنا 22 جاڭا ءۇي سالىنادى. جىمپيتى اۋلىندا دا جاڭا جەر انىقتالدى. ءبىز ءۇيى سۋعا كەتكەن تۇرعىنداردى باسقا جەرگە, قاۋىپسىز ورىنعا سالىنعان جاڭا ۇيلەرگە كوشىرەمىز. قازىر جوبالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر, – دەيدى سىرىم اۋدانىنىڭ اكىمى جۇماگەلدى باتىرنيازوۆ.
جايىق وزەنىنىڭ تاسقىنى رەسەي شەكاراسىنان ەڭ الدىمەن ءبورلى اۋدانى اۋماعىنا كىرەدى. اۋدان اكىمى ەركەبۇلان يحسانوۆ وزەن بويىندا 9 ەلدى مەكەن, 2 300 ءۇي, 8 374 تۇرعىن تۇراتىنىن حابارلادى. بۇل جەرلەردە جەرگىلىكتى قۇتقارۋشىلار, ماڭعىستاۋ مەن قىزىلوردا وبلىستارىنان كەلگەن قىزمەتكەرلەر مەن اسكەريلەر جۇمىلىپ, قاۋىپتى تۇستارعا 10 شاقىرىمنان اساتىن بوگەت سالىپ ۇلگەرگەن.
ال بايتەرەك اۋدانىندا 20 ەلدى مەكەن وزەن بويىندا ورنالاسقان. اۋدان باسشىسى مارات توعجانوۆتىڭ ايتۋىنشا مۇندا ۇزىندىعى 26,5 شاقىرىم, ورتاشا بيىكتىگى 3 مەتر بوگەت تۇرعىزىلىپتى. اۋداندا سۋ تاسقىنىنا قارسى جەدەل شتاب تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەپ تۇر.
جايىق جاعاسىنداعى تەرەكتى اۋدانىندا دا تاسقىنعا قارسى جۇمىس قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. اۋدان اكىمى ءاليا مۇحانبەتجانوۆا اۋدان اۋماعىنداعى 19 ەلدى مەكەندە 12 شاقىرىمعا جۋىق بوگەت سالىنىپ, 80 مىڭداي قاپشىق توسەلگەنىن حابارلادى. اۋداندا 2 ەۆاكوبەكەت ازىرلەنگەن.
جايىق وزەنىن كورشىلەس اتىراۋ وبلىسىنا شىعارىپ سالاتىن اقجايىق اۋدانى اۋماعىندا 32 ەلدى مەكەن وزەن جاعالاۋىندا ورنالاسقان. اۋدان اكىمى مۇرات سەردالين سۋ تاسقىنىنا قارسى جۇمىس بارىنشا اتقارىلىپ جاتقانىن ايتتى. وكرۋگتەردە 46 ەۆاكۋاتسيالىق بەكەت 13 572 ادامدى قابىلداۋعا دايىن ەكەن.
قازىر بۇكىل قازاقستاننىڭ نازارى جايىق وزەنىندەگى سۋ تاسقىنىنا, باتىس قازاقستان وبلىسىنا اۋىپ تۇر. جەر-جەردەن جەتكىزىلىپ جاتقان گۋمانيتارلىق كومەك تە از ەمەس. ءساۋىردىڭ 5-18 ارالىعىندا وڭىرگە 569 527 كگ گۋمانيتارلىق جاردەم كەلگەن ەكەن. ونىڭ 75 000 كيلوسى – اۋە جولىمەن, 494 527 كيلوسى – تەمىرجول جانە اۆتوكولىكتەرمەن جەتكىزىلگەن. بۇل كومەكتى قابىلداپ, تاراتۋمەن ازاماتتىق اليانستىڭ وڭىردەگى باسشىسى اسلان تاپيشەۆ باستاعان 500-گە جۋىق ەرىكتىلەر, ستۋدەنتتىك ۇيىمدار, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرى جانە قالا تۇرعىندارى تاۋلىك بويى تولاسسىز اينالىسىپ ءجۇر.
باتىس قازاقستان وبلىسى