ءسىز دەجاۆيۋدىڭ نە ەكەنىن بىلەسىز. ول كەزدە بۇرىن-سوڭدى بولماعان وقيعا بولعان سەكىلدى, ءبىرىنشى رەت كەلىپ تۇرعان جەرىڭىزگە بۇرىن كەلگەن سەكىلدى سەزىمدە بولاسىز. ەڭ قىزىعى, وسىعان قاراما-قارسى «جامەۆيۋ» دەگەن دە بار ەكەن.
بۇل قۇبىلىستا ابدەن تانىس بولىپ قالعان نارسە مۇلدەم جات ءارى شىندىققا جاناسپايتىن بولىپ كورىنە باستايدى. كەيدە ادام بۇرىن اۆتوماتتى تۇردە جاساعان ءىسىنىڭ قالاي ورىندالاتىنىن ۇمىتىپ قالادى. كۇندە كورىپ جۇرگەن تانىسى ءبىر قاراعاندا «بوگدەگە» اينالادى. مىسالى, عالىمدار جۇرگىزۋشىلەر كەنەتتەن توقتاپ, جول جيەگىنە شىعۋعا ءماجبۇر بولعان جاعدايلاردى زەرتتەگەن. سويتسە, ولار ءبىر ساتتە كولىكتى قالاي باسقارۋدى ۇمىتىپ قالعانىن سەزىنگەن ەكەن.
جامەۆيۋدىڭ جايىن ۇعۋ ماقساتىندا عالىمدار ەكسپەريمەنت تە جاساعان. 94 ادامعا «جۇرەك» ءسوزىن ۇزدىكسىز جازا بەرۋدى تاپسىرعان. سونداي-اق قولدىڭ اۋرۋى نەمەسە زەرىگۋ سەزىمى پايدا بولعان كەزدە عانا توقتاۋعا رۇقسات ەتىلگەن. ناتيجەسىندە, قاتىسۋشىلاردىڭ شامامەن 70 پايىزى ءسوزدىڭ جازىلۋىن ۇمىتىپ قالىپ, العاش قالام ۇستاپ تۇرعانداي كۇيگە تۇسكەن. بۇل تۋرالى زەرتتەۋشىلەر «Memory» جۋرنالىنا شىعاردى. ايتا كەتۋ كەرەك, مۇنداي زەرتتەۋدى العاش رەت پسيحولوگ مارگارەت فلوي ۋوشبەرن 1907 جىلى جۇرگىزگەن. ونىڭ شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى ءۇش مينۋت بويى ءبىر سوزگە قاراپ, ءبىر ساتتە ءسوزدىڭ ماعىناسىن جوعالتىپ, نە ەكەنىن ۇمىتىپ قالعان.
ءالى تولىق زەرتتەلمەگەن, قۇپياعا تولى بۇل كۇي – كەيبىر ارەكەتتەر اۆتوماتتى تۇردە جاسالىپ, ءجيى قايتالانعاندا بولادى. ادامدى بىردەن مانسىزدىك باسىپ, ءىس-ارەكەتى باقىلاۋدان شىعىپ كەتەدى. مۇنى كەيبىر عالىمدار: «ادام ءوزىنىڭ ومىردە شىن مانىندە بار ەكەنىن تەكسەرۋ ءۇشىن سول كۇيگە تۇسەدى» دەيدى.
قىزىق. تۇرمىستىڭ تۇرمەسىنە تۇسكەن ءبىزدىڭ زاماننىڭ ادامدارىن اعزامىزدىڭ ءوزى ويلاندىرعىسى كەلەتىن سەكىلدى.