وڭتۇستىك استاناداعى كرەاتيۆتى ورتالىقتاردىڭ ءبىرى رەتىندە ەرەكشەلەنەتىن الماتى مۋزەيى قورىندا بۇگىندە 40 مىڭعا تارتا ەكسپونات بار. ولاردىڭ قاتارىندا بەينەلەۋ ونەرى, ۇلتتىق, سونداي-اق وزگە حالىق وكىلدەرىنىڭ ەتنوگرافياسى, ءارتۇرلى ءداۋىر مەن مادەنيەتكە تيەسىلى تۇرمىستىق زاتتار كوللەكتسياسى, نۋميزماتيكا, فوتو جانە قۇجاتتار ساقتالعان.
الماتى مۋزەيىنىڭ باس قور ساقتاۋشىسى راۋزيا ورىنعازىقىزىنىڭ ايتۋىنشا, كەلۋشىلەر ءۇشىن مۋزەيدە ساقتالعان ءاربىر جادىگەردىڭ تاريحى قىزىقتى. «مۋزەيلىك بۇيىمدار كوبىنە قالا تۇرعىندارىنىڭ قورىنان جيناقتالاتىن بولسا, ەتنوگرافيالىق ەكسپوزيتسيا جەكە تۇلعالاردان ساتىپ الىنعان جادىگەرلەرمەن تولىعىپ وتىرادى. وعان جىل سايىن مەملەكەتتەن ارنايى قارجى قاراستىرىلعان. كەز كەلگەن جادىگەردى ساتىپ الماستان بۇرىن ساراپتامالىق نەگىزدەمە قورىتىندىسىنا سۇيەنىپ, باعالاۋ كوميسسياسىنىڭ نازارىنا الىنادى. ەكسپوناتتاردى باعالاۋ كەزىندە نارىقتاعى قۇنى سارالانادى. كەز كەلگەن ەكسپوزيتسيا ەلىمىزدەگى, سونداي-اق شەتەلدەردەگى كورمە الاڭدارىندا كورسەتىلەتىندىكتەن, جادىگەرلەردى باعالاۋ بارىسىندا ونىڭ تاريحي مازمۇنىنا دا اسا ءمان بەرىلەدى», دەيدى راۋزيا ورىنعازىقىزى.
بۇگىندە ەتنوگرافيالىق قوردا شامامەن 3 مىڭنان استام جادىگەر بار. ەڭ كونە جادىگەرلەر ىشىندە 1894 جىلى تىگىلگەن توي شىمىلدىعى قىزىل قوڭىر ءتۇستى ماتاعا قارماق بىزبەن اق, سارى, قارا, كوك ءتۇستى جىپتەرمەن كەستەلەنگەندىگىمەن كوز تارتادى. شىمىلدىق قوعام قايراتكەرى مەدەۋ پۇسىرمان ۇلىنىڭ تۋىسى بانۋ مىرقاسىموۆاعا ارنالعان. مۇنىمەن قوسا حح عاسىردىڭ باسىنا تيەسىلى قىتايدىڭ التاي وڭىرىندە قولدانىلعان كۇمىسپەن قاپتالىپ, التىنمەن شايىلعان ەر-تۇرمان, وسى كەزەڭگە تيەسىلى سيرەك كەزدەسەتىن زەرگەرلىك بۇيىم – وڭىرجيەك, قۇداعي جۇزىك, تاعى دا باسقا جادىگەرلەر ەتنوگرافيالىق قوردىڭ اجارىن اشىپ تۇر.
اتاقتى باتىرىمىز باۋىرجان مومىش ۇلى ۇستاعان جازۋ ماشينكاسى, جازۋشى ءازىلحان نۇرشايىقوۆتىڭ جەكە زاتتارى, ايگىلى ءانشى روزا باعلانوۆانىڭ ساحنالىق كيىمى, «دوس-مۇقاسان» ءانسامبلىنىڭ اسپاپتارى سياقتى جەكە بۇيىمدار تۋرالى دەرەكتەردى مۋزەيگە كەلۋشىلەر قىزىعا تىڭدايدى. اسىرەسە مۋزەيگە ءجيى كەلەتىن وقۋشىلار ءۇشىن ءار جادىگەردىڭ تاريحى تارتىمدى.
سوڭعى جىلدارى الماتى مۋزەيى ماماندارى شەتەلدىك كورمەلەرگە قاتىسىپ, ۇلتتىق جادىگەرلەردى حالىقارالىق كەڭىستىككە تانىستىرىپ كەلەدى. 2022 جىلى وڭتۇستىك كورەيا مەن تۇركيادا, ال بىلتىر يتاليانىڭ نەاپول, اۋستريانىڭ ۆەنا قالاسىندا وتكەن ەتنوگرافيالىق جانە قازاقتىڭ ۇلت اسپاپتارى كورمەسىن ۇيىمداستىرسا, مۋزەي قىزمەتكەرلەرى عىلىمي جانە عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيالارعا قاتىسىپ, فرانتسيانىڭ جەتەكشى مۋزەيلەرىندە كاسىبي بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرىپ قايتتى.
الماتى