تۇزىك زاڭ – زامان تالابى

ەڭبەك ادامدارىنا ارنالعان تۇجىرىمداما

ەلىمىزدە 2030 جىلعا دەيىنگى قاۋىپسىز ەڭ­بەك تۇجىرىمداماسى قابىل­داندى. ەڭبەك جانە حالىق­تى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمي­نيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا اتاپ وتكەندەي, تۇجىرىمداما مەملەكەت باس­شى­سى­نىڭ ء«ادىل قازاقستاننىڭ ەكو­نو­ميكالىق باعدارى» اتتى حالىققا جول­داۋىندا كورسەتىلگەن تاپسىرماسىن ورىن­داۋ ءۇشىن ازىر­لەنگەن.

قۇجات 4 نەگىزگى باعىتتى قاراس­تى­رادى. ولار – تاۋەكەلگە باع­دار­لانعان ءتاسىل نە­گى­زىندە ەڭبەكتى قور­عاۋ­دىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن جاڭعىرتۋ, جۇمىس ورىندارىندا تاۋەكەلدى تومەندەتۋ جونىندەگى شارالاردى ەكونوميكالىق ىنتالاندىرۋ, كاسىبي قۇزىرەتتەر مەن عىلىمي الەۋەتتى دامىتۋ, سونداي-اق ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىنداعى باقىلاۋ مەن مونيتورينگتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ.

قاۋىپسىز ەڭبەكتىڭ نەگىزگى ين­ديكا­­تور­لارى – وندىرىستىك جارا­قات پەن كا­سىپ­تىك اۋرۋلار كورسەتكىشى. ولار  زياندى جاع­داي­لاردا جۇمىس ىستەۋدىڭ سالدارى. وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, تۇجى­رىم­داما اياسىندا ءتيىستى ءىس-شارالار كەشەنى ىسكە اسىرىلادى.

پرەمەر-مينيستر ۇسىنعان مالىمەت بويىنشا قازاقستاندا 500 مىڭعا جۋىق ادام زياندى ەڭ­بەك جاعدايىندا جۇمىس ىستەيدى. ەكو­نو­ميكالىق ىنتىماقتاستىق پەن دامۋ ۇيىمى (ەىدۇ) ەلدە­رىندە بۇل كورسەتكىش وندىرىستىك ۇدە­رىستەردى اۆتوماتتاندىرۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى دەڭگەيىن ارتتىرۋ ەسەبىنەن جىل سايىن ازا­يىپ كەلەدى.

«ال بىزدە وندىرىستىك جاراقات الۋ كورسەتكىشى ءبىرشاما جوعارى ەكە­نىن اتاپ وتۋگە تۋرا كەلەدى. ەلى­مىزدە جىل سايىن 2 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىس بارىسىندا جارا­قات الادى. ونىڭ ىشىندە 200-دەن اسا ادام مەرت بولادى», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

پرەمەردىڭ پايىمىنشا, ون­دىرىس­تە قازىر قولدانىلىپ جۇر­گەن جازاتايىم وقيعالاردان ساقتان­دىرۋ جۇيەسى جۇمىس بەرۋ­شىلەردى ەڭبەك جاعدايلارىن جاقسارتۋعا ىن­تالاندىرمايدى. بۇگىندە كا­سىپورىنداردىڭ تەك 32%-ى عانا ءوز قىز­مەتكەرلەرىن ساقتاندىرىپ وتىر.

«كوپتەگەن ەلدە ءومىردى ساق­تاندىرۋ كوم­پانيالارى ساقتان­دىرۋ سىيلىقا­قى­سى­نىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن پرەۆەنتيۆتى ءىس-شارا­لارعا باعىتتايدى. ياعني ولاردا قىزمەتكەرلەردى ەڭبەك قاۋىپ­سىز­دىگىنە وقىتۋعا, ۇجىمدىق جانە جەكە قورعاۋ قۇرالدارىن ساتىپ الۋعا باسىمدىق بەرىلەدى. ءبىز دە وسىنداي جۇيەگە كوشۋىمىز كەرەك», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.

ول وسى سالادا قالىپتاسقان پروب­­­­لەمالاردى كەزەك كۇتتىرمەي شەشۋ ءۇشىن قازاقستاندا العاش رەت 2030 جىلعا دەيىنگى قاۋىپسىز ەڭبەك تۇ­­جى­­رىمداماسى ازىرلەنگەنىن ايتتى.

«بۇل قۇجات, ەڭ الدىمەن, كا­سىپ­ت­ىك قاۋىپ-قاتەرلەر مەن وندى­رىس­تىك جاراقات­تانۋ دەڭگەيىن جانە كاسىپ­تىك اۋرۋ تۇر­لە­رىن تومەندەتۋگە با­عىت­تالعان. بارلىق تاۋە­كەل الدىن الا ەسكەرىلەتىن بولادى. وندى­رىستەگى قاۋىپسىزدىك سالاسىن تسيفر­لان­دىرۋ وسى ماسەلەلەردى شەشۋگە ىقپال ەتۋگە ءتيىس», دەدى پرەمەر-مينيستر.

ونىڭ ايتۋىنشا, تۇجىرىم­داما ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىنداعى باقىلاۋ مەن مونيتورينگتىڭ تيىم­دىلىگىن ارتتىرۋى كەرەك. ۇسى­نىل­عان قۇجات بويىنشا داۋىس بەرۋ راسىمىنەن كەيىن ۇكىمەت باسشىسى تۇجىرىمداما ءىس-شارا­لا­رى­ بارلىعىن ورىنداۋ جۇمىسىن جۇيەلى تۇردە ۇيىم­داس­تىرۋدى تاپسىردى.

وعان قوسا قاۋىپتى ونەركاسىپتىك نىساندارداعى اپاتتار سانىن تو­مەن­­­دەتۋدى با­قىلاۋدا ۇستاۋ, كا­سىپتىك اۋرۋلار ينستيتۋتىن قۇرۋ ماسەلەسىن تەزدەتۋ, سونداي-اق ەم­دەۋ مەن پروفيلاكتيكانىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ قاجەت. سونىمەن قاتار ول وڭىر­لەر­دە ەڭبەكتى قورعاۋ تا­لاپتارىنىڭ ساق­تالۋى بويىن­شا پرەۆەنتيۆتى مەملە­كەت­تىك با­قى­لاۋ­دى قامتاماسىز ەتۋ جانە وسى باعىتتاعى اۋقىمدى اق­پاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن كۇشەي­تۋ كە­رەك­­تىگىن ەسكەرتتى.

زاڭنامالىق تاپسىرمالارعا مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى

ۇكىمەتتىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا 2023 جىلعا ارنالعان زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارى جوسپارىنىڭ ورىندالۋ بارىسى جانە 2024 جىل­­عا ارنالعان زاڭ جوبالاۋ جۇ­مىس­تارى جوسپارىنىڭ جوباسى دا تال­قى­لاۋعا شىقتى. سوڭىنان جاڭا تسيفرلىق كودەكس جانە جوعارى وقۋ ورىندارىن تۇراقتى تۇردە قارجىلاندىرۋ: ۇكىمەتتىڭ 2024 جىلعا ارنالعان زاڭ جوبالاۋ جۇ­مىس­تارىنىڭ جوسپارى بەكىتىلدى.

ادىلەت ءمينيسترى ازامات ەس­قاراەۆ بيىلعى جوسپاردا پار­لا­مەنت ماجىلىسىنە 32 زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ جانە ەنگىزۋ كوز­دەلگەنىن مالىمدەدى. ونىڭ ىشىندە بۇ­گىندە بەس زاڭ جوباسىنا مەملەكەت باس­شىسى قول قويعان, 20-سى پارلامەنت قاراۋىندا جاتىر, بەس زاڭ جوباسى – ۇكىمەت قاراۋىندا (سۋ كودەكسى, «قر اۋماقتىق قورعانىسى تۋرالى», دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ماسەلەلەرى بويىنشا, ت.ب. جوبالار), تاعى ەكەۋى – مەملەكەتتىك ور­گان­داردا كەلىسۋ ساتىسىندا (قۇ­رى­لىس كودەكسى جانە ونىڭ زاڭ جوباسى).

اتاپ ايتقاندا, بيزنەس-قوعام­داس­­­تىق­پەن تۇجىرىمدامالىق ما­سە­­لەلەردى پىسىقتاۋعا بايلانىس­تى سۋ جانە قۇ­رى­لىس كودەك­س­­تە­رىنىڭ جوبالارى بو­يىنشا جۇ­مىس جالعاسىپ كەلەدى. بۇلارمەن بىرگە, بيىل جوسپاردان تىس 18 زاڭ جوباسى ازىرلەندى, 70-كە جۋىق جەكە­­­لەگەن تۇزە­تۋلەر پاكەتىنە باس­­­تا­ماشىلىق جاسالدى. ەندى 2024 جىلعا ارنالعان جوسپار 18 قۇ­جاتتى ازىرلەۋدى كوزدەيدى ەكەن. ولار­­دىڭ قاتارىندا مۇراعات ءىسى جانە مادەنيەت ماسەلەلەرى بو­يىنشا, سونداي-اق «كاسىبي پارا­سات­­­تىلىققا تەس­تى­لەۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى بار.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىن­شا, بيىل قوعامدىق ءتارتىپتى قام­تا­ماسىز ەتۋ, ەكو­نوميكا جانە بيۋدجەت, مەديا مەن الەۋمەتتىك سا­لا­­داعى زاڭنامالىق باس­تاما­لاردى ىس­كە اسىرۋ بويىنشا اۋقىم­دى جۇ­مىس­تار اتقارىلدى.

«جاڭا جوسپاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە زاڭ جوبالارىن ۋاقتىلى ەن­گىزۋگە ەرەك­شە نازار اۋدارعان ءجون. سونداي-اق بولجامدىق-تال­داۋ جۇمىستارىن كۇشەي­تۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

ۇكىمەت باسشىسى جاڭا تسيفر­لىق كو­دەك­ستىڭ جوباسىن, سونداي-اق يننوۆا­تسيا­لىق قىزمەت سالاسىن مەملەكەتتىك قولداۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى زاڭدى ازىرلەۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.

«اتالعان زاڭ جوبالارىنىڭ قا­بىل­دانۋى IT سالانى دامىتۋعا, پەرس­پەكتي­ۆالى ستارتاپتار سانىن ۇلعايتۋعا, قو­سىم­شا ينۆەستيتسيا­لار تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ول.

وعان قوسا, ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىن دامىتۋ, سونداي-اق ۋني­ۆەرسيتەتتەردى ورنىقتى قار­جىلان­دىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ما­ق­سا­تىن­دا نىسانالى كاپيتال قورى تۋرالى زاڭ جوباسى ازىرلەنەتىنىن ايتتى.

قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىندا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ ماق­سا­تىن­دا كاسىبي ادەپتىلىكتى تەكسەرۋ ينستيتۋتى ەنگىزىلەدى. «وسى­­­­­لايشا, مەملەكەتتىك رەتتەۋدىڭ وزەك­­تى مىندەتتەرىن شەشۋگە قاجەتتى زاڭ جو­بالارىن ازىرلەۋ جوسپارلا­نىپ جاتىر. زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋ ساپاسى مەن ۋاقتىلى ۇسى­­نىلۋىنا مەملەكەتتىك ورگان­دار­دىڭ ءبىرىنشى باسشىلارى تىكەلەي جاۋاپتى ەكەنىن اتاپ وتەمىن», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

ۇكىمەت باسشىسى ءسوزىن قورى­تىن­­دى­لاپ, مەملەكەت باسشى­سى­نىڭ, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى مەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ زاڭنامالىق تاپسىرمالارىنا مونيتورينگ جۇر­گىزۋ, ولاردى ءارى قاراي ازىرلە­نىپ جاتقان زاڭ جوبالارىنا ەنگىزۋ­دى قام­تا­ماسىز ەتۋ قاجەتتىگىن ەسكە سالدى.