تەگەۋرىندى «تەمىرقازىق»

«كۇنشىعىس ەلدەرىنە ساياسات كىندىگى, جول كوسەمى, ءىس كوسەمى, ەل تار­بيە­شىسى بولىپ تۇراتىن ادەبيەت­كە نەگىز سالاتىن, ەلگە ءبىلىم كىلتىن اشاتىن جۋرنالدىڭ كەرەكتىگى كوپ­تەپ سەزىلەتىن. ەل جوعىن بىلەتىن, ەل تىلە­گىنە, ەل مۇڭىنا قۇلاق سالاتىن جۋرنال ەلگە تۋرا جول سىلتەيتىن, تەرى­سىن, قيسىعىن تەرگەيتىن جۋرنال ەل­دىڭ شىن قامقورى, شىن دوسى بولىپ كورىنبەك», دەگەن تىلەك ءسوزىن «تەمىرقازىققا» ارناعان ءنازىر تورەقۇلوۆ سول باسىلىمنىڭ دۇ­نيە­گە كەلۋىنە ايانباي تەر توگىپ, ەڭ­بەك ەتتى.

بار-جوعى ءۇش-اق ءنومىرى شىق­قان «تەمىرقازىق» جۋرنالى ءوز وقىرمان­دا­رى­نىڭ كوزايىمىنا اينالىپ, سول تۇستاعى بەلگىلى قالام يەلەرى وسى جۋرنالعا قوعامدا بولىپ جاتقان وزەكتى ماسەلەلەرگە بايلانىستى ماقالالار جازدى.

«تەمىرقازىقتىڭ» العاشقى ءنو­مىرى شىققاندا اۋىل قازاعى ءوزى­نىڭ تىلەگىن ولەڭ شۋماقتارىمەن جول­داعان. مىنە, سونداي ەل قازا­عىنىڭ ءبىرى ەسكەندىر شىن­تاس ۇلى­نىڭ جۇرەكجاردى ولەڭى جۋرنالعا ارنالعانى – سونىڭ ايعاعى. ولەڭ جولدارىندا اۋىل ازاماتى:

«قايىرلى, قۇتتى بولسىن, «تەمىرقازىق»,

سانالى اڭساعانعا بۇل ءبىر ازىق.

ەتەدى جولباسشىلىق,ء جون كور­سەتىپ,

اداسساق باعىت اۋىپ, جولدان ازىپ.

قازاقتىڭ كەمدىكتە وسكەن ايناسى بۇل,

وزىمنەن وزىڭە ايتار تەرگەپ-قازىپ.

از سوزبەن ەلدەن كوڭىل بىلدىرەمىن

سۇيەلدى قولدارىممەن ولەڭ جازىپ»,

– دەپ قۋانا جولداعان ولەڭى اۋىل قازا­عى­نىڭ جۋرنالعا تىلەكشى ەكەنىن كورسەتەدى.

Cول كەزەڭدە ماسكەۋدەگى الاش زيالىلارى «كۇنشىعىس باسپاسى» اينالاسىندا توپتاسقان ەدى. باسپا تۋرالى حح عاسىردىڭ 20-جىلدارى باسپاسوزدە ءجيى ايتىلعان. قازاقشا رەسمي اتى – «كسرو حالىقتارى كىندىك باسپاسىنىڭ قازاق-قىرعىز ءبولىمى». ونىڭ تاريحى 1922 جىلدان باستالادى. ءدال سول جىلى اۆتونوميالىق رەسپۋبليكالار مەن وبلىستارعا ارنالعان كىتاپتار, مەرزىمدى باسىلىمدار شىعاراتىن كسرو ورتالىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ شىعىس باسپاسى نەگىزىندە اشىلدى. 1922-1928 جىلدارى ءنازىر تورەقۇلوۆ كسرو ورتالىق اتقارۋ كوميتەتى جانىنداعى ورتالىق باس­پا باسقارماسىنىڭ توراعاسى, قازاق سەكتسياسىنىڭ باسشىسى قىزمەتىن اتقارعان. 1924 جىلى كسرو حالىق­تا­رىنىڭ ورتالىق باسپاسى رەتىندە قايتا قۇرىلعان. 50 تىلدە كىتاپ, اۋدارما, ساياسي ادەبيەت, 12 تىلدە گازەت-جۋرنال شىعارعان. باسپا سانى از ۇلتتاردىڭ ەڭ العاشقى ءالىپبيىن جاساپ, وقۋلىقتارىن جاريالاعان. حالىق اراسىندا «كۇن­­شىعىس باسپاسى» دەپ ايتىلىپ كەتكەن. تەگەۋرىندى «تەمىرقازىق» جۋرنالى دا وسى باسپادان شىققان.

«تەمىرقازىق» جۋرنالىنىڭ 2-3 سانى بۇگىندە الماتى قالاسىنداعى قۇجاتتانۋ جانە مۇراعات ءىسى جو­نىن­دەگى عىلىمي-تەحنيكالىق اقپارات ورتالىعى سيرەك كەزدەسەتىن كىتاپ­تار مەن ماتەريالدار قورىندا ساق­تاۋلى.

ماسكەۋدە جارىق كورگەن «تە­مىر­قازىق» جۋرنالى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەر­سيتەتى جۋر­ناليستيكا فاكۋل­تە­تىنىڭ PhD التىن اقىن­بە­كوۆانىڭ ىز­­دەنى­سىنىڭ ناتي­جەسىندە اراب قار­­پىنەن كيريل­ليتساعا اۋىستىرى­لىپ, عىلىمي اي­نالىمعا ەنىپ وتىر.

ءابدىجاپار ساپارباەۆ,

حالىقارالىق ء«نازىر تورەقۇلوۆ» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور