كارەلين كەلدى

الەمدىك سپورت تاريحىندا الەكساندر كارەليننىڭ الا­تىن ورنى ەرەكشە. 1967 جىل­دىڭ 19 قىركۇيەگىندە نوۆوسى­بىردە دۇنيەگە كەلگەن بو­لا­­شاق جۇلدىز 13 جاسىنان باس­تاپ, گرەك-ريم كۇرەسىنە دەن قوي­دى. جاسوسپىرىمدەر مەن جاس­تاردىڭ جا­رىسىندا قارسىلاس شاق كەل­تىرمەگەن ول العاش رەت 1987 جىلى ەرەسەكتەر دۋىندا تىرناقالدى تا­بىسقا قول جەتكىزەدى. وم­بى­دا ۇيىمداستىرىلعان كسرو چەمپيوناتىنىڭ فينالىن­دا قا­راعاندىلىق يگور روس­توروتسكيگە ەسە جىبەرگەن الەك­ساندر كۇمىس مە­دالدى موينىنا ءىلدى. ارادا ءبىر جىل وتكەن سوڭ تبيليسيدە ءدال سول جەرلەسىمىزدى جەڭىپ, وداق بىرىنشىلىگىنىڭ باس جۇلدەسىن ولجالادى. سول كەزدەن بەرى «ورىس ايۋىنىڭ» جەڭىستى جولى باستالادى. ۇزاق جىلدار بويى جەر جاھاندا تەحنيكالىق ارسەنالى مول, قارا كۇشكە باي كارەليندى توقتاتاتىن بىر­دە-ءبىر ادام تابىلمادى. ونى جەڭۋ بىلاي تۇرسىن, تەڭ دارە­جەدە تىرەسۋدىڭ ءوزى مۇمكىن ەمەس ەدى. جەر جاھاننىڭ وزگە دۇل­دۇلدەرى الەكساندردىڭ «ارتقى بەلبەۋىنەن» قۇتىلا الماي قور بولدى.

سان سانىچتىڭ (دوستار, ارىپ­تەستەرى, باپكەرلەر مەن باسقالار كارەليندى وسىلاي ەركەلەتەدى – رەد) 1987-2000 جىلدار ارا­لىعىندا باعىندىرعان نەگىزگى بەلەستەرى مىناداي: وليم­پيا ويىندارىنىڭ 3 دۇركىن جە­ڭىم­پازى (1988, 1992, 1996), الەمنىڭ 9 دۇركىن (1989, 1990, 1991, 1993, 1994, 1995, 1997, 1998, 1999) جانە ەۋروپانىڭ 12 دۇركىن (1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1998, 1999, 2000) چەمپيونى جانە الەم كۋبوگىنىڭ يەگەرى (1987). سونداي-اق كارەلين تاعى باسقا كوپتەگەن حالىق­ارا­لىق جارىستاردا جەڭىس تۇعى­رىنا كوتەرىلدى. ءبىر سوزبەن ايت­ساق, رەسەي بالۋانى جوعارى كورسەتىلگەن ۋاقىت ارا­لىعىندا بىردە-ءبىر رەت جە­ڭىل­گەن جوق. وعان كوپتەگەن رە­كورد­تىق كورسەتكىشتەر تيە­سىلى. الەكساندر ءوز ەلى, شەت مەم­لەكەتتەر, حالىق­ارالىق ۇيىم­دارىنىڭ بىرقاتار ور­دەنى جانە مەدالىمەن ماراپاتتالدى.

دەسەك تە 13 جىل بويى ادام بالاسىنا بەت قارات­پاعان 33 جاستاعى الەكساندر كا­رەلين 2000 جىلى سيدنەي وليمپياداسىندا ساتسىزدىككە ۇشى­رادى. اقتىق ايقاسقا دەيىن بارلىق قارسىلاسىن سىپىرا ۇتقان «ورىس ايۋى» فينالدا 29 جاستاعى ەسىمى كوپشىلىككە بەي­­مالىم اقش بالۋانى رۋ­لون گاردنەرگە ويدا-جوقتا ۇتى­­لىپ قالدى. بۇل عاسىرلار توعى­سىندا الاۋى تۇتانعان وليمپيا ويىندارىنىڭ باستى سەن­سا­تسيا­لارى­نىڭ ءبىرى بولدى. سودان كەيىن ءدا­ۋىرى ءوتىپ, كۇش-قۋاتى سار­قىلعانىن سەزىنگەن سان سانىچ ۇلكەن سپورتتان قول ءۇزدى.

اتاعى جەر جارعان الەك­ساندر كارەلين قازاقتىڭ داڭقتى بالۋانى, الاشتىڭ ابزال ازاماتى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى داۋلەت تۇرلىحانوۆپەن جاقسى ارالاسادى. ەكەۋى وت­كەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جىل­دارىنىڭ ەكىنشى جارتىسى­نان بەرى جاقسى ارالاسادى. كسرو چەمپيوناتتارىندا بىرگە كۇرەستى, سەۋل, بارسەلونا جانە ات­لانتا وليمپيادالارىندا قاتار ءجۇردى. الەم چەمپيونات­تارىندا بىرگە بولدى. ءبىر سوز­بەن ايتساق, ەكەۋى سىيلاس جانە سىرلاس دوستار. بۇل جو­لى كارەليننىڭ قا­زاق­ستا­ن­عا كەلۋىنە دە تۇرتكى بول­عان تۇر­لىحانوۆ ەكەنى ءسوز­سىز. ويت­كەنى 18 قاراشادا وليم­­پيا ويىن­دارىنىڭ ەكى دۇر­كىن جۇل­دەگەرى, الەم مەن ەۋ­روپا چەمپيونى, كەڭەس وداعى بىرىنشىلىگىندە جەتى رەت جەڭىس تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنا كوتەرىلگەن داۋلەت اعامىز 60 جاسقا تولدى. دوسىنا قۇرمەت پەن ىزەت كورسەتۋ ءۇشىن سان سانىچ استاناعا ارنايى ات باسىن بۇردى. بۇل دا سىيلاستىقتىڭ ءبىر بەلگىسى.