الەمدىك الىس-بەرىس پەن ساۋدا-ساتتىق ۇدەرىسىندە كونتەينەرلىك تاسىمال قارقىندى دامۋ ۇستىندە. بۇل لەككە قازاقستان دا ىلەسىپ كەلەدى. ەۋرازيا كەڭىستىگىنىڭ ورتا تۇسىنا ورنالاسقان بايتاق ەلىمىزدە 11 حالىقارالىق ترانزيتتىك ءدالىز بار. ولار شىعىس پەن باتىس قاتىناسىندا تەڭىز جولدارىنان 2,5 ەسە دەرلىك قىسقا. ەل مەن ەلدى جالعاۋدا ۇتاتىن تۇسىمىز – وسى.
ەلدەگى تەمىرجول ينفراقۇرىلىمىن جانە ترانزيتتىك الەۋەتتى دامىتۋ – «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق ءۇشىن كۇن تارتىبىندەگى باستى ماسەلە. ويتكەنى كومپانيانىڭ نەگىزگى كىرىسى وسى ترانزيتتىك تاسىمالدان تۇسەتىنى ءمالىم. ناقتى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, قىتاي/وڭتۇستىك شىعىس ازيا جانە ەۋروپا اراسىنداعى كونتەينەر اعىنىنىڭ 5-8%-ى قازاقستانعا تيەسىلى ەكەن.
اتاپ ايتقاندا, نەگىزگى ترانزيتتىك ءدالىز – قىتاي – ەۋروپا – قىتاي باعىتى. بۇل ارالىقتى قازاقستان, رەسەي جانە بەلارۋس ەلدەرىنىڭ تەمىرجول اكىمشىلىكتەرىنەن قۇرىلعان وتلك ەرا بىرلەسكەن كاسىپورنى جۇزەگە اسىرىپ ءجۇر. ماسەلەن, اتالعان ءۇش ەلدىڭ تەمىرجولدارى بىرلەسكەن كاسىپورنىمەن 2023 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا 350 مىڭ جفە تاسىمالدانعان. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ ەسەپتى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 14%-عا ارتىق بولىپ وتىر. ەڭ كوپ سۇرانىسقا يە تاۋارلار: قۇرال-جابدىقتار, تۇرمىستىق تەحنيكا, قاعاز جانە كارتون, سونداي-اق اۆتوكولىكتەر ەكەن. ەكسپورتتىق-يمپورتتىق قىزمەتتەردە وتلك ەرا تاسىمالداۋدىڭ 2/3 بولىگىن قۇراسا, تاعى 1/3 بولىگى قىتاي – ەۋروپا – قىتاي ترانزيتتىك قىزمەتتەرىنىڭ ەنشىسىندە ەكەن.
قازىرگى ۋاقىتتا قىتاي – ەۋروپا – قىتاي تەمىرجول باعىتى بويىنشا 10 كونتەينەردىڭ 9-ى وتلك ەرا كومپانياسىمەن تاسىمالدانادى. كومپانيانىڭ قازاقستانداعى كونتەينەرلىك تاسىمالداۋ نارىعىنداعى ۇلەسى 50%-دان اسادى. بۇل كومپانيا 2023 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 700 000 جفە تاسىمالداۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇيىرتسا, تاياۋ بولاشاقتا نەگىزگى باعىت بويىنشا ءبىر ميلليون كونتەينەرگە جەتۋ ماقساتى جوسپاردا بار.
نەگىزىندە قازاقستان 2025 جىلعا دەيىن ەلىمىزدىڭ ترانزيتتىك جانە كولىك باعىتتارىن ءارتاراپتاندىرۋ جانە كەشەندى لوگيستيكالىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ ءۇشىن 20 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسيالاۋدى جوسپارلاپ وتىر. سوڭعى 15 جىلدا ەلىمىزدىڭ كولىك سالاسىن دامىتۋعا 35 ملرد دوللارعا جۋىق ينۆەستيتسيا سالىنعان.