دارالانا الماعان ءدۇبىرلى دودا

شىنى كەرەك, 10-ورىن – ءبىز كوزدەگەن مەجە ەمەس ەدى. وتان­دىق تاتامي شەبەرلەرىنىڭ بۇل كور­سەتكىشىنە وسى سالانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن باسشىلار مەن مامانداردىڭ عانا ەمەس, قاتار­داعى قاراپايىم كورەرمەندەر­دىڭ دە كوڭىلى تولمادى.

قىتايدا 14 بالۋانىمىز باق سىنادى. سولاردىڭ اراسىنان ەڭ ۇزدىك ناتيجەگە 48 كگ سال­ماق­تاعى ءابيبا ابۋجاقىنوۆا قول جەتكىزدى. بارلىق قارسىلاسىن قاپى قالدىرىپ, اقتىق سىنعا دەيىن القىنباي جەتكەن قازاق قىزى فينالدا جاپونيانىڭ مىق­تىسى, ءۇش دۇركىن الەم چەمپيونى, ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى ماتسۋمي تسۋنودادان ايلاسىن اسىرا المادى. ءدال سول جارىستىڭ العاشقى كۇنى ماعجان شامشادين قولا مەدال يەلەندى. قازاق بالۋانىنىڭ الەم چەمپيوناتى, ازيادا مەن قۇرلىق بىرىنشىلىگىنىڭ قولا جۇلدەگەرى لي حاريمگە عانا ءالى جەتپەدى. ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن تارتىستا ماعجان تاجىكستاندىق مەحزود سۋفيەۆتى سان سوقتىردى.

كەلەسى كۇنى 63 كگ ەسميگۇل كۋيۋ­لوۆا مەن 81 كگ ابىلايحان جۇ­بانازار جەڭىس تۇعىرىنا كو­تەرىلدى. ەكەۋىنە دە قولا مەدال بۇيىردى. بۇل – ەسميگۇلدىڭ اسا ء­ىرى دودالارداعى تىرناقالدى تا­بى­سى. ءۇشىنشى كۇنى 100 كگ سال­ماق­تاعى نۇرلىحان شارحان­نىڭ وجەتتىگى مەن تاباندىلىعىنا, قايسارلىعى مەن جانكەشتىلىگى­نە سۇيسىندىك. تۇساۋكەسەر كەزدە­سۋىن­دە باحرەيننىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتەتىن شەشەن جىگىت زەليمحان باشاەۆتان باسىم تۇسكەن ول, ىلە-شالا جاپو­نيا­نىڭ جۇلدىزى, توكيو وليم­پيا­­داسىنىڭ جەڭىمپازى, 2017 جىلعى الەم چەمپيوناتىندا ال­تىن جانە 2019 جىلعى جارىس­تا قولا مەدال العان اارون ءۆولفتىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىردى. بۇل – شارحاننىڭ سپورتتىق مان­سا­بىنداعى ەڭ جار­قىن جەڭىس. جار­تىلاي فينالدا قانداسىمىز بىل­تىر الەم چەمپيونى, بيىل تەك ۇزدىكتەر عانا باس قوسقان ماس­تەرس تۋرنيرىندە توپ جارعان وزبەكستاندىق مۇزاففاربەك توروبوەۆتان ۇتىلدى. قولا مەدال ءۇشىن باسەكەدە نۇرلىحان كورەيا بالۋانى ۆون چون حۋندى يپپونمەن جەڭدى.

قىتايدا قۇرلىق چەمپيونى دانيار شامشاەۆ (73 كگ) پەن ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى ديدار حامزاعا (81 كگ) زور سەنىم ارت­قان ەدىك. بىراق حانچجوۋدا ەكەۋى دە وتە سىلبىر كۇرەستى. ەش ناتي­جە بەرمەيتىن ءادىس-ءتاسىلدى قايتا-قايتا ورىنداپ, بوسقا ارام­تەر بولدى. تانىمال بالۋاندار­دىڭ بو­يىنان جەڭىسكە دەگەن قۇل­شى­نىس­تى بايقامادىق. كوزدەرىن­دە ­وت جوق. كۇش-قۋاتتارى كەم. تاتا­ميدە جايباراقات ءجۇرىپ, سونىڭ سال­دارىنان جەڭىلىستىڭ كەرمەك ءدا­مىن تات­تى. ءىرى دۇرمەكتەردە اب­دەن ىسىلعان عۇسمان قىرعىزباەۆ ­(66 كگ) پەن عالىمجان قىرىقباي­دان دا (+100 كگ) قايىر بولما­دى. سول سەكىلدى عاليا تىنباەۆا (52 كگ), سەۆارا نىشانباەۆا (57 كگ), اناستاسيا ماياكوۆا (70 كگ), ارۋنا جانگەلدينا (78 كگ) جانە كاميلا بەرلىقاش تا (+78 كگ) سەنىم ۇدەسىنەن شىعا المادى.

حانچجوۋدا ءبىر التىن الما­عان­نىڭ سالدارىنان جالپى ەسەپتە 10-ورىندا قالىپ قويدىق. بۇعان دەيىنگى ازيا ويىندارى­نىڭ بىردە-بىرەۋىندە ءدال وسىلاي تومەندەمەگەن ەدىك. الىسقا بارماي-اق, سوڭعى ءۇش جارىستى الايىق. 2010 جىلى گۋانچجوۋدا جاپونيا (7 التىن+5 كۇمىس+3 قولا), كورەيا (6+3+5), قىتاي (2+1+4), وزبەكستان (1+3+3) جانە موڭعولياعا (0+1+5) جول بەرىپ, ­التىنشى ورىنعا تابان تىرەدىك. 2014 جىلى ينچحوندا ۇز­دىك تورتتىك­تىڭ قاتارىنان كو­رىن­دىك. اتالعان جارىستا جەر­لەس­تەرىمىزگە 6 (1+2+3) جۇل­دە بۇ­­يىردى. الدىمىزدا – جا­پو­نيا (6+4+5), كورەيا (5+2+8) جانە موڭعوليا (3+3+3) قۇرامالارى. 2018 جىلى دجا­كارتادا 5 رەت (1+1+3) جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلىپ, ءۇشىنشى سا­تىعا جايعاستىق. يندونەزيا استاناسىندا جاپونيا (9+3+1) مەن كورەيانىڭ (4+6+3) دزيۋدوشىلارى الدىمىزدى ورادى.

بيىلعى ازيادادا ادەتتەگىدەي جاپونياعا (5+3+2) تەڭ كەلەر كوماندا تابىلمادى. كۇنشىعىس ەلىنىڭ وكىلدەرى حانچجوۋدا ارالاس قۇرامدا ونەر كورسەتكەنى­مەن, ولاردى ەشكىم تۇعىردان تاي­دىرا المادى. وزبەكستاننىڭ دا (3+2+4) قارقىنى وتە كۇشتى بولدى. قۇرامىندا وليمپيا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتتارىندا جۇلدە العان بەدەلدى بالۋاندارى بار كوماندا ەكىن­شى ورىندى يەلەندى. تايپەي (2+0+0) ۇزدىك ۇشتىكتى تۇيىندەسە, ءتور­تىن­شى جانە بەسىنشى ساتىلارعا كورەيا (1+2+6) مەن قىتاي (1+2+3) تۇراقتادى.

جارايدى, جاپونيا مەن كو­رەيادا كۇرەستىڭ بۇل تۇرىندە جە­ڭىس­پەن ورىلگەن باي ءداستۇر بار دەيىك. سول سەبەپتى دە الپاۋىتتاردان قالىپ قويعانىمىزعا اسا كۇيىنە قويمادىق. قىتايدىڭ دا جايى بەلگىلى. وزبەكستان مەن تايپەي­دەن چەمپيوندار جىلدا شىعادى. ولار دزيۋدوعا مىقتاپ دەن قوي­عان. ال وسىدان بىرەر جىل بۇ­رىن عانا قالىڭ توپتىڭ اراسىن­دا جۇرگەن ءباا (1+1+3), تاجىك­ستان (1+1+1) جانە قىرعىزستان (1+0+0) قۇرامالارىنان قالىپ قوي­عانىمىز, ءتىپتى, ۇيات جاعداي بولدى.

ءباا ءوز كوماداسىن كىلەڭ لە­گيو­­­نەرلەردەن جاساقتادى. سو­لار­­دىڭ اراسىنان سۋىرىلىپ شىققاندارى دا بار. داعىستاندىق ماگومەدامار ماگومەدوماروۆ (+100 كگ) باس جۇلدەنى ولجالادى. موڭعوليالىق بيشرەل­تين حورلوودوي (52 كگ) كۇمىسپەن كۇپ­تەلسە, نارمانداح بايانمۇڭح (66 كگ) قولاعا قول سوزدى. ماسكەۋدە تۋىپ-وسكەن ارميان ۇلتىنىڭ وكىلى ارام گريگوريان (90 كگ) مەن ينگۋش جافار كوستوەۆ (100 كگ) ءۇشىنشى ساتىعا تابان تىرەدى.

تاجىكستاندا 81 كگ سالماق دا­رەجەسىندە كۇرەسەتىن سومون ماح­­­مادبەكوۆ ەسىمدى قارۋلى جىگىت بار. جاسى 24-تە. پامير تاۋى­­نىڭ ەتە­گىندە ازامات سوعىسىنىڭ وتى ور­شىگەن تۇستا ماحامادبەكوۆ­تەر وتباسى تاۋلى باداحشان ايما­عىنان سوناۋ سىبىرگە كوشىپ بارىپ, يركۋتسك قالاسىنان پانا تاپتى. سول جەردە سومون جارىق دۇنيەنىڭ ەسىگىن اشتى. بالا كەزى­نەن دزيۋدومەن شۇعىلدانعان ول ۋاقىت وزا ەلەۋلى تابىستارعا قول جەتكىزدى. تاجىكستان قۇراماسى ساپىندا ماحامادبەكوۆ 2021 جىلى بىشكەكتەگى ازيا چەمپيوناتىندا قولا مەدالدى موينىنا ىلسە, 2022 جىلى استانادا كۇمىسكە قول سوزدى. مىنە, ەندى ازيا ويىندارىندا باس جۇلدەنى ولجالادى.

كەيىنگى جەتى-سەگىز جىلدا قىر­عىزستاندا گرەك-ريم جانە ايەل­دەر كۇرەسى كەرەمەت قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. ءالى ەسىمىزدە عاسىر­لار توعىسىندا سيدنەيدە الاۋى تۇتانعان وليمپيا ويىندارىندا قىرعىز ەلىنىڭ تۋى استىندا ونەر كورسەتكەن قازاقتىڭ ۇلى ايدىن سماعۇلوۆ قولا مەدال يەلەنىپ, الاتاۋدىڭ ارعى بەتىندەگى كورشىلەرىمىزدى قۋا­نىش پەن شاتتىققا بولەدى. سودان بەرى اتالعان مەملەكەتتەن ءدال سون­داي بيىككە كوتەرىلگەن بىردە-ءبىر تاتامي شەبەرى شىقپادى. دەسەك تە, سوڭعى كەزدەرى ىلگە­رى­لەۋ بايقالدى. حانچجوۋدا 90 كگ سالماقتا كۇش سىناسقان 25 جاستاعى ەرلان شەروۆ باس جۇل­دەنى قانجىعاسىنا بايلادى. جار­تىلاي فينالدا ول توكيو وليم­پياداسىنىڭ قولا جۇلدە­گەرى, الەم جانە ازيا چەمپيونى, وزبەك­ستاندىق داۆلات بابونوۆتان باسىم ءتۇستى. ەر مىنەزدى ەرلان­نىڭ جالعىز جۇلدەسىنىڭ ارقا­سىن­دا قىر­عىزدار جالپىكوماندا­لىق ەسەپتە قازاقتاردان وزدى. بۇل – قىرعىزستان دزيۋدوشى­­­لار­ى­نىڭ ازياداداعى العاشقى التىنى. سونداي-اق بۇل جارىستا جەرلەستەرىمىز موڭعوليادان دا (0+2+4) قالىپ قويدى.

مىنە, وسىلاي تىزبەكتەي بەرسەك, ەل سپورتىنىڭ ولقى سوعىپ تۇرعان تۇستارى از ەمەس ەكەنىنەن انىق اڭعارامىز. ەندى بىرەر كۇننەن كەيىن ەركىن, ايەلدەر جانە گرەك-ريم كۇرەسىنىڭ شەبەرلەرى بوزكىلەمگە شىعادى. بۇل جارىس­تاردا دا باسەكەلەستىك وتە كۇشتى بولماق. ءار جەكپە-جەكتە جەڭىسكە جەتىپ, جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋ ءۇشىن ايانباي ايقاسۋ قاجەت. ويت­كەنى سارى قۇرلىقتىڭ ەڭ بەلدى بالۋاندارى باس قوساتىن جارىس­تا ۇزدىكتەردىڭ قاتارىنا قوسىلۋ وڭاي شارۋا ەمەس. ازيادادا التىن الۋ – تەك مىقتىلاردىڭ مىق­تىسىنىڭ عانا قولىنان كەلە­تىن ءىس. سول «شايقاسقا» قازاق ەلى­نىڭ ورەندەرى دايار ما؟ ونى حانچ­جوۋدىڭ بوزكىلەمى كورسەتەدى!